Η οπερετική τραγωδία του Plan B

Γιώργος Παγουλάτος, Η Καθημερινή της Κυριακής, Δημοσιευμένο: 2015-08-02

\Οι αποκαλύψεις του Plan B Βαρουφάκη επιβεβαιώνουν αυτό που πολλοί υποψιάζονταν για ορισμένους μαρξιστές οικονομολόγους του είδους. Οταν φτάνει η ώρα της πραγματικότητας, οι κυβερνητικές τους προτάσεις έχουν μεγαλύτερη συγγένεια με τον Γκράουτσο Μαρξ από ό,τι με τον Καρλ Μαρξ. Ιδίως όταν συναντώνται με τα επί χάρτου πραξικοπήματα των λενινιστών του κ. Λαφαζάνη. Ομως το οπερετικό στοιχείο απλώς προσθέτει ένα επίχρισμα γελοιότητας στην ήδη συντελεσθείσα καταστροφή.

Το κωμικοτραγικό Plan B του Βαρουφάκη ήταν μόνο η ευθεία συνέχεια του εξωπραγματικού του Plan A. Η «στρατηγική» του επενδύθηκε με διεθνή αξιοπιστία χάρη στη στήριξη ορισμένων Αγγλοσαξόνων οικονομολόγων που αγνοούν τα θεσμικά δεδομένα της Ευρωζώνης περισσότερο κι από ό,τι αγνοούν την ελληνική πραγματικότητα.

Η θεωρία ήταν η εξής: έχεις πρωτογενές πλεόνασμα (σημείωση: όχι πια…), το χρέος σου είναι τεράστιο, εάν δεν σου δώσουν αυτά που θέλεις, προχώρα σε μονομερή χρεοκοπία κι άφησέ τους να λύσουν αυτοί το πρόβλημα. Αυτή η θεωρία, την οποία ο Βαρουφάκης είχε αναπτύξει στην περίφημη διάλεξη του υψωμένου μεσαίου δακτύλου προς τους Γερμανούς, είχε μερικά σοβαρά κενά.

Πρώτον, η μονομερής εκβιαστική χρεοκοπία απέναντι σε μια Ευρώπη από την οποία λαμβάνεις καθαρές εισροές (διαρθρωτικά ταμεία, ΚΑΠ, επενδυτικούς πόρους) και από τους θεσμούς της οποίας πλήρως εξαρτάσαι (ΕΚΤ, ενιαία αγορά) αποκλείεται να γίνει με επωφελείς για σένα όρους.

Δεύτερον, η απειλή της εξόδου από το ευρώ εξουδετερώνεται από τη στιγμή που οι εταίροι, οργισμένοι από τη συμπεριφορά σου και βλέποντας μπροστά μια μακρά περίοδο προβληματικής συνύπαρξης και διαρκούς φθοράς, έχουν ήδη κάνει το μεγάλο βήμα όχι απλώς να μη φοβούνται πια ένα Grexit (το οποίο λόγω ESM, ΟΜΤ, ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ κ.λπ. έχουν πλέον τα εργαλεία να αντιμετωπίσουν), αλλά ακόμα και να το επιδιώκουν.

Τρίτον, όταν είσαι το αδύναμο μέρος, ο χρόνος λειτουργεί εις βάρος σου. Ο Γ.Β. οδήγησε τη διαπραγμάτευση σε αδιέξοδο παίζοντας κρυφτούλι, κρύβοντας αριθμούς και στοιχεία, υποβάλλοντας ανύπαρκτες προτάσεις, εξαντλώντας τα χρονικά περιθώρια. Θεωρούσε ότι πλησιάζοντας στην τελική προθεσμία (30/6 ή 20/7), οι πιστωτές θα έσπευδαν πανικόβλητοι να υποχωρήσουν. Στην πραγματικότητα συνέβη το αντίθετο: μέχρι να φτάσουμε στον τερματισμό, οι εταίροι και δανειστές ήσαν πλέον απολύτως έτοιμοι (με χιλίων σελίδων λεπτομερές εγχειρίδιο) να αντιμετωπίσουν πλήρως τις επιπτώσεις ενός Grexit.

Αν το Plan A ήταν ο οδικός χάρτης προς την αποτυχία, το Plan B ήταν μια μάταιη (ή δόλια) προσπάθεια διαχείρισης των επιπτώσεων της αποτυχίας αυτής. Ηταν το ισοδύναμο ενός κυβερνητικού προγράμματος που έλεγε: τώρα, για την περίπτωση που αποτύχω (βρεθώ εκτός προθεσμίας, ξεμείνει το σύστημα από ρευστότητα, δεν πληρώσω το ΔΝΤ, πανικοβληθούν οι καταθέτες, κλείσουν οι τράπεζες, επιβληθούν capital controls), έχω κι ένα Σχέδιο Β΄.

Τι είναι αυτό το Σχέδιο Β΄; Πρόκειται για ένα σχέδιο που κερδίζει λίγο χρόνο, ελάχιστες βδομάδες, συμψηφίζοντας οφειλές και απαιτήσεις Δημοσίου και επιχειρήσεων, δημιουργώντας ελάχιστη λογιστική ρευστότητα την ώρα που η οικονομία ψυχορραγεί. Στην πραγματικότητα, το Plan B είχε δύο εναλλακτικές απολήξεις, δύο μοναδικά endgames. Το ένα: η κυβέρνηση, υπό πλήρη χρηματοοικονομική ασφυξία, επιστρέφει πανικόβλητη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, στη χειρότερη δυνατή θέση, αναγκασμένη να δεχτεί κάθε όρο προκειμένου να εισρεύσει ξανά λίγη ρευστότητα, για να μην καταρρεύσουν οι τράπεζες και ανατιναχθεί η οικονομία.

Αυτό ακριβώς συνέβη παρεμπιπτόντως, διότι το σχέδιο Βαρουφάκη πραγματοποιήθηκε σε προχωρημένο σημείο: ρήξη με τους εταίρους, δημοψήφισμα με απορριπτική εισήγηση της κυβέρνησης, απόλυτος πανικός καταθετών, κλείσιμο τραπεζών, capital controls. Κι έμεναν μόνο τα δύο τελευταία στάδια: παράλληλο τραπεζικό σύστημα / IOUs και έκδοση νέας δραχμής.

Τελευταία στιγμή ο κ. Τσίπρας κατάλαβε ότι, χωρίς πάση θυσία άμεση συμφωνία, η πορεία αυτή οδηγούσε αμετάκλητα στη δραχμή. Γιατί η μοναδική άλλη απόληξη της στρατηγικής Βαρουφάκη ήταν ακριβώς η μετατροπή του «παράλληλου τραπεζικού συστήματος» στη νέα δραχμή. «At the drop of a hat», στιγμιαία, όπως ο Γ.Β. περιέγραφε εμπιστευτικά με παρανοϊκή σχεδόν αυταρέσκεια το μυστικό του κυβερνητικό σχέδιο στους εκπροσώπους του συντηρητικού αντιευρωπαϊσμού και των κερδοσκοπικών funds.

Από τη μια να υμνεί το «μεγαλειώδες δημοψήφισμα». Από την άλλη, να σχεδιάζει υπόγεια, συνωμοτικά, παράνομα, σε ιταμή περιφρόνηση της υπέρ του ευρώ πλειοψηφίας του 75% του λαού, το παράλληλο σύστημα πληρωμών που «θα μπορούσε στιγμιαία να μετατραπεί σε νέα δραχμή». Γιατί βέβαια, όπως ο Βαρουφάκης εξηγεί μυστικά στους συνομιλητές του, η μετάβαση στη δραχμή είναι σαν την υποτίμηση. Δεν τη συζητάς δημόσια, δεν προετοιμάζεις ποτέ τον κόσμο γι’ αυτήν. Την κάνεις αιφνιδιαστικά χωρίς κανείς να την περιμένει. Γιατί ο λαός δεν έχει προφανώς αρμοδιότητα στο κεφαλαιώδες ερώτημα «ευρώ ή δραχμή». Είναι απλώς χρήσιμος για να του υποβάλλεις ψευδεπίγραφα παραπλανητικά δημοψηφίσματα, τα οποία μετά θα ερμηνεύσεις όπως θέλεις προκειμένου να νομιμοποιήσεις τις προειλημμένες σου αποφάσεις. Ομνύοντας βεβαίως στο αξεπέραστο μεγαλείο και στη σοφία του λαού, η εξύμνηση του οποίου ήταν πάντοτε και παντού το ασφαλές καταφύγιο του κάθε δημαγωγού και πολιτικού απατεώνα.

Θέματα επικαιρότητας: Μετά τη Συμφωνία Ελλάδας-Ευρωζώνης

Το τέλος της μαγικής σκέψης

Παύλος Τσίμας, 2015-08-14

Λύτρωση ή συμφορά, υφεσιακή ή αναπτυξιακή, η «καλύτερη δυνατή»...

Περισσότερα
Αλέξανδρος Παπουτσής

Ο σοβαρός ΣΥΡΙΖΑ και οι ευρύτερες προοδευτικές δυνάμεις

Αλέξανδρος Παπουτσής, 2015-08-14

Το τελευταίο διάστημα, ιδιαίτερα μετά την αλλαγή πλεύσης...

Περισσότερα

Θ. Θεοχαρόπουλος: Απαιτείται η ψήφιση της Συμφωνίας στα κοινοβούλια χωρίς νέα προσκόμματα

2015-08-12

Η συμφωνία που ολοκληρώθηκε και κατατίθεται στη Βουλή είναι...

Περισσότερα

Ψηφοφόρε (ξέρεις) τι θες;

Γιώργος Καρελιάς, 2015-08-12

Είναι, φυσικά, για γέλια η προσπάθεια, που κάνουν οι σημερινοί...

Περισσότερα

Πολιτική δυσλεξία και ευρωπαϊκή πραγματικότητα

Αντώνης Τριφύλλης, 2015-08-09

Η αριστερά στην Ελλάδα αποδεικνύεται έντονα δυσλεκτική....

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Το νέο οικονομικό μοντέλο παραμένει ζητούμενο

Κώστας Καλλίτσης, 2015-08-09

Το πολιτικό προσωπικό, έστω με μεγάλη καθυστέρηση, σχεδόν...

Περισσότερα

Ο θηλυκός Φιντέλ

Ηλίας Κανέλλης, 2015-08-07

Φίλες μου, γεια σας. Η προχθεσινή υπερπαραγωγή του καναλιού...

Περισσότερα
Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Γιατί;

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2015-08-07

Πολλά, πάρα πολλά έχουν ακουστεί μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ μετά την...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Γιατί ανεβαίνει η ακροδεξιά;

Παύλος Τσίμας, 2024-04-27

Που είναι πιθανότερο να συναντήσει κανείς μετανάστες στον...

Όχι κύριε Νετανιάχου

Όχι κύριε Νετανιάχου

2024-04-26

Ο γερουσιαστής και ακτιβιστής Μπέρνι Σάντερς, (την ώρα που...

Τα τανκς με τα γαρίφαλα

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-26

Πριν από πενήντα χρόνια η Λισαβόνα μόλις ξυπνούσε και όσοι...

×
×