Θα τολμήσει ο ΣΥΡΙΖΑ;

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2015-10-18

Στο προηγούμενο άρθρο («Εφ.Συν.» 3.10.2015) υποστήριξα ότι μια κυβέρνηση δεν μπορεί να λέγεται προοδευτική αν δεν αποσκοπεί, ταυτόχρονα, αφ’ ενός μεν στην κατάργηση των στεγανών του «κρατικοοικονομικού» καθεστωτισμού, αφ’ ετέρου δε στην ανατροπή των λαϊκιστικών, κρατικιστικών και συντεχνιακών στερεοτύπων του «κοινωνικοπολιτικού» καθεστωτισμού. Τι σημαίνει όμως αυτό στην πράξη, αναφορικά με το πολιτικό σύστημα;

Α. Σε ό,τι αφορά τη ρήξη με τα κρατικοοικονομικά κατεστημένα, το πρώτο που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι τα ποικίλα προνόμια του πολιτικού προσωπικού, τα οποία κατ’ εξοχήν καλλιεργούν και αναπαράγουν καθεστωτικές νοοτροπίες και πρακτικές, αναγορεύοντας το ανώτερο πολιτικό προσωπικό σε μια στεγανοποιημένη ελίτ, αποκομμένη από τα προβλήματα και τις αγωνίες των ευρύτερων λαϊκών στρωμάτων.

Τι εννοούμε όμως προνόμια; Σημείο εκκίνησης δεν μπορεί παρά να είναι η ευνοϊκή ποινική μεταχείριση των υπουργών και των βουλευτών, η οποία, πανθομολογουμένως πλέον, πρέπει να καταργηθεί, με την αφαίρεση της διωκτικής αρμοδιότητας από τη Βουλή και την ανάθεσή της σε δικαστικό όργανο (αυξημένου κύρους, πάντως, για να αποφύγουμε τους κινδύνους της καταχρηστικής άσκησης ποινικών διώξεων…).

Υπάρχουν βέβαια και άλλα προνόμια, μισθολογικά ή φορολογικά, τα οποία επίσης πρέπει να καταργηθούν, όχι μόνο διότι προκαλούν, όταν οι πολίτες υφίστανται τόσες και τέτοιες μειώσεις, αλλά και διότι αυτά αποτελούν το άλλοθι για να διατηρηθούν αντίστοιχα προνόμια και για άλλους λειτουργούς του «βαθέος κράτους»…

Καθεστωτισμό όμως αποπνέουν και οι εξεταστικές επιτροπές, διότι συχνά κινούνται σε μια λογική συγκάλυψης και αποσιώπησης των παρεκτροπών του οικονομικοπολιτικού κατεστημένου, επιτείνοντας την απαξίωση του πολιτικού συστήματος. Ερωτάται λοιπόν: Γιατί να μην ανατίθεται (με απόφαση της Βουλής, αρχικά, και με συνταγματική πρόβλεψη, αργότερα) το πρώτο στάδιο του έργου τους σε ανεξάρτητες από τα κόμματα προσωπικότητες (και υπάρχουν ευτυχώς πολλές) ώστε να μην υπάρχει υπόνοια για πρυτάνευση τέτοιων σκοπιμοτήτων;

Σημαντικό ζήτημα, στο πεδίο του κρατικοοικονομικού καθεστωτισμού, είναι και αυτό της διαπλοκής, το οποίο έχει δύο κυρίαρχες όψεις: αφ’ ενός μεν το μαύρο πολιτικό χρήμα και την εν γένει αθέμιτη πολιτική συναλλαγή, αφ’ ετέρου δε το κατεστημένο των ιδιωτικών ραδιοτηλεοπτικών ΜΜΕ.

Ως προς το πρώτο, το κρίσιμο είναι να υπάρξει ισχυρή και άκαμπτη πολιτική βούληση, καθώς οι πρόσφορες λύσεις έχουν ήδη προ πολλού διατυπωθεί, τόσο για το πώς μπορούν να αποκατασταθούν συνθήκες πλήρους διαφάνειας στη χρηματοδότηση και επικοινωνιακή ενίσχυση κομμάτων, αυτοδιοικητικών συνδυασμών και υποψηφίων όσο και για το πώς μπορεί να καταργηθεί (ή, έστω, να τροποποιηθεί ριζικά) το σύστημα του σταυρού προτίμησης, που είναι η καρδιά όχι μόνον του πελατειακού συστήματος αλλά και των πάσης φύσεως καθεστωτικών συναλλαγών μεταξύ αγοράς και πολιτικής.

Οσον αφορά, δε, το πεδίο της λειτουργίας των ραδιοτηλεοπτικών ΜΜΕ, καλές οι διακηρυγμένες προθέσεις της παρούσας κυβέρνησης, αλλά δεν αρκούν, καθώς το σχετικό νομοσχέδιο προκαλεί σοβαρά ερωτήματα ως προς το αν θα επιχειρηθεί όντως μια διαφανής, συνολική και εκ βάθρων αναρρύθμιση του ραδιοτηλεοπτικού τοπίου, με μοναδικό κριτήριο τις σχετικές συνταγματικές επιταγές περί ισότητας, αντικειμενικότητας και ποιότητας (βλ. «Εφ.Συν.» 22.8.2015).

Ανάλογος είναι και ο προβληματισμός για τη ρύθμιση των σχέσεων κράτους - Εκκλησίας. Είναι ώρα, νομίζω, εν όψει και των πρόσφατων εξελίξεων, να επιχειρηθεί μια αποφασιστική ρήξη με το ισχύον ιδιότυπο καθεστώς (η οποία σημαίνει, ταυτόχρονα, αποεκκλησιαστικοποίηση του κράτους και αποκρατικοποίηση της Εκκλησίας), ώστε να καταργηθεί επιτέλους, με όρους πάντως σεβασμού και τιμής στη θρησκευτική μας παράδοση, ο τελευταίος αντιδημοκρατικός αναχρονισμός της ελληνικής έννομης τάξης.

Β. Λίγα λόγια και για τον άλλο, τον κοινωνικοπολιτικό αντικαθεστωτισμό, η αντιμετώπιση του οποίου, πάντως, είναι πιο περίπλοκη, διότι το πρόβλημα είναι προεχόντως πολιτικό και πολιτισμικό. Ωστόσο, υπάρχουν και εδώ πεδία θεσμικών παρεμβάσεων.

Για παράδειγμα, το Σύνταγμα αφήνει μεγάλα περιθώρια για αυστηρές ρυθμίσεις ως προς τη λειτουργία των δημόσιων επιχειρήσεων, τόσο σε σχέση με τη συλλογική αυτονομία όσο και σε σχέση με το δικαίωμα της απεργίας, ώστε να αποτραπούν οι παλαιές παρεκτροπές του καθεστωτικού συντεχνιασμού.

Ωστόσο, είναι άλλο ζήτημα η αναγνώριση της αναγκαιότητας αυτών των περιορισμών, για την προστασία του γενικότερου συμφέροντος και άλλο η αντισυνταγματική αντιμετώπιση συλλήβδην του συνδικαλισμού και της απεργίας, που οδήγησε στο πρόσφατο παρελθόν σε έναν ιδιότυπο «συνταγματικό μιθριδατισμό», ως προς την παραβίαση των εργασιακών και των κοινωνικών δικαιωμάτων.

Οσο δε για την αντιμετώπιση του λαϊκισμού, εκείνο που επείγει δεν είναι νέοι θεσμοί αλλά η αποτροπή, με πρόσφορες ρυθμίσεις, της καταχρηστικής αξιοποίησης των ισχυόντων (π.χ. διάλυση Βουλής, εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, δημοψήφισμα), στο όνομα δήθεν του λαού, όπως συνέβη ουκ ολίγες φορές, παλαιότερα μεν από ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ., πρόσφατα δε και από τον ΣΥΡΙΖΑ...

Παράλληλα όμως, για να είναι αξιόπιστος και όχι προσχηματικός ή υποβολιμαίος ο αντιλαϊκιστικός λόγος, πρέπει να συγκρούεται, παράλληλα, και με την ολιγαρχική αντίληψη περί πλήρους υποκατάστασης της δημοκρατίας από τους πρόσκαιρους διαχειριστές της.

Ως εκ τούτου, πρέπει να συνοδεύεται από προτάσεις ευρύτερης και γνησιότερης συμμετοχής του λαού στις αποφάσεις που τον αφορούν, αλλά και καθιέρωσης θεσμών διαφάνειας, λογοδοσίας και ελέγχου, με στόχο την αναζωογόνηση της πολιτικής μας ζωής και την τόνωση των κουρασμένων δημοκρατικών αντανακλαστικών του πολιτικού μας συστήματος.

Και είναι αυτή ακριβώς η ζωντανή λαϊκή συμμετοχή που μπορεί να επιταχύνει την αναγκαία φυγή προς τα μπρος, επανασυνδέοντας το πολιτικό μας σύστημα με τις δημοκρατικές του ρίζες και επιφέροντας, εν τέλει, το αποφασιστικό χτύπημα στα καθεστωτικά τείχη του παλαιοκομματισμού, του πελατειασμού και της διαπλοκής…

Θέματα επικαιρότητας: ΜΜΕ

Παύλος Τσίμας

Καίγοντας εμπιστοσύνη

Παύλος Τσίμας, 2024-03-02

Την πρώτη φορά που μια δημοσκόπηση έθεσε το ερώτημα «πόση...

Περισσότερα

Κοινωνία της κλειδαρότρυπας

Πέτρος Κατσάκος, 2022-10-19

Για να καταλάβω δηλαδή. Ένα βαριά κακοποιημένο παιδί εξιστορεί...

Περισσότερα
Ριχάρδος Σωμερίτης

Είμαστε όλοι συμμορίτες

Ριχάρδος Σωμερίτης, 2022-02-03

Ναι το ομολογώ: είμαι στα γεράματα και εγώ «συμμορίτης»....

Περισσότερα

Η φενάκη της συνεχούς ζωντανής ενημέρωσης

Χαρίδημος Κ. Τσούκας, 2021-09-05

Την ημέρα που έγινε το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967,...

Περισσότερα
Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Για μια πλουραλιστική και αντικειμενική δημόσια τηλεόραση

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2021-02-21

Την εβδομάδα που πέρασε η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη προχώρησε...

Περισσότερα
Γιώργος Χ. Σωτηρέλης

Το σημερινό τοπίο της ενημέρωσης παραβιάζει το Σύνταγμα και απειλεί την ανοιχτή και δημοκρατική κοινωνία

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, 2021-01-28

Το μείζον πρόβλημα, ως προς την ελευθερία του Τύπου, εντοπίζεται...

Περισσότερα

Το μελάνι και το λιβάνι

Παντελής Μπουκάλας, 2020-12-18

Απόσπασμα από δήλωση κυβερνητικού εκπροσώπου κάπου στον...

Περισσότερα

Η ΕΡΤ ως λάφυρο του επιτελικού κράτους

Αγγέλα Νταρζάνου, 2020-10-04

Δεκάδες δημοσιογράφοι έχουν περιθωριοποιηθεί, έχουν μετακινηθεί...

Περισσότερα

Άρθρα

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Βασίλης Τραϊφόρος

Δημοκρατία και επιστήμη

Βασίλης Τραϊφόρος, 2024-05-13

--Ο άνθρωπος στην ιστορική του διαδρομή ,περνώντας από πολλά...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Ψέματα στον ανεμιστήρα: πώς η μείωση των ΑΞΕ κατά -36% έγινε «έκρηξη επενδύσεων» +62%

Νίκος Ράπτης, 2024-05-09

Εκατοντάδες ΜΜΕ αναμάσησαν πρόσφατα το κυβερνητικό non paper...

Κώστας Καλλίτσης

Η καλή ακρίβεια

Κώστας Καλλίτσης, 2024-04-28

Ένας βασικός παράγοντας που υποδαυλίζει τον πληθωρισμό...

×
×