Το θαλάσσιο στρατιωτικό drone «ουκρανικής κατασκευής και κυριότητας» στη Λευκάδα, θέτει ευθέως ένα τεράστιο ζήτημα: αυτό της οικολογικής καταστροφής και περιβαλλοντικής ασφάλειας στη χώρα μας και στις χώρες της ευρύτερης Μεσογείου. Πέραν των καταστροφικών επιπτώσεων για την οικονομία, τουρισμό κλπ. Πέραν των τεράστιων κινδύνων για την ασφάλεια των πολιτών και της της ναυσιπλοΐας. Πέραν των διαστάσεων εθνικής ασφαλείας για τη χώρα μας και για τις χώρες του ευρωπαϊκού νότου. Πέραν των τεχνικού ενδιαφέροντος διαπιστώσεων για τη λειτουργία και την καταστροφική αποτελεσματικότητά του.

Xωρίς την καταστροφή του ΣΥΡΙΖΑ στη μετά Τσίπρα εποχή, χωρίς την αδυναμία της Νέας Αριστεράς να καθιερωθεί ως υπολογίσιμο εκλογικό ή, τουλάχιστον, ιδεολογικό, μέγεθος, χωρίς την αδυναμία του ΠΑΣΟΚ να αναδειχθεί σε ισχυρό δεύτερο πόλο, χωρίς όλα τα προηγούμενα, συζήτηση για κόμμα Τσίπρα δεν θα υπήρχε. Η επιτυχία τού υπό διαμόρφωση σχήματος θα ωθήσει στην ανασύνθεση του τοπίου της ευρείας Κεντροαριστεράς-Αριστεράς. Η ενδεχόμενη αποτυχία του θα επιτρέψει στο ΠΑΣΟΚ να επιβληθεί ως η μόνη ηγετική δύναμη –τουλάχιστον μέχρι τις εκλογές και αμέσως μετά– στον εξασθενημένο κεντροαριστερό-αριστερό χώρο. Το νέο κόμμα Τσίπρα θα λειτουργήσει ως καταλύτης. Είτε επιτύχει είτε αποτύχει.

Το κορυφαίο επίτευγμα της Ευρωπαϊκής Ενωσης είναι η δημιουργία της ενιαίας εσωτερικής αγοράς. Ομως, η ενιαία αγορά είναι το μεγάλο θύμα σε κάθε δύσκολη καμπή.

Αυτό συνέβη στη δοκιμασία της πανδημίας COVID-19. Με την ευκαιρία της χαλάρωσης των δημοσιονομικών κανόνων στην πανδημία, τα πιο ισχυρά ευρωπαϊκά κράτη –με πρώτη τη Γερμανία– ενίσχυσαν τις εθνικές επιχειρήσεις τους πολλαπλάσια από τις πιο αδύναμες χώρες, παραβιάζοντας τις αρχές της ενιαίας αγοράς, και στρέβλωσαν τους κανόνες ανταγωνισμού. Επιδοτούσαν τις επιχειρήσεις τους ώστε να διευρύνουν τα μερίδιά τους στις αγορές και να εκτοπίσουν τους ανταγωνιστές τους από τις φτωχότερες χώρες – στη συνέχεια, μάλιστα, κάποιους εξ αυτών τους εξαγόρασαν.

Ίσως την πιο κρίσιμη, μέχρι στιγμής, πράξη του θεσμικού δράματος των υποκλοπών να αποτέλεσε η ακροαματική διαδικασία και η απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με πρόεδρο τον Νικόλαο Ασκιανάκη και εισαγγελέα τον Δημήτριο Παυλίδη, όπου καταδικάστηκαν οι τέσσερις κατηγορούμενοι για πλημμεληματικές κατηγορίες που αφορούν την εγκατάσταση και χρήση του κακόβουλου λογισμικού Predator. Αυτοί οι δύο χαμηλόβαθμοι δικαστικοί λειτουργοί φάνηκε να διασώζουν την τιμή της ελληνικής Δικαιοσύνης, μέχρι που την περασμένη Δευτέρα ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου έκρινε ότι δεν υπάρχουν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις για την επανεξέταση του σκανδάλου, προκαλώντας έκπληξη και οργή στον νομικό κόσμο και στην κοινωνία.

Όσες φορές η κυβέρνηση πιέζεται από ιδιαιτέρως ζοφερές καταστάσεις, όπως οι υποκλοπές, αναθέτει σε όσους... θαρραλέους βουλευτές της εξακολουθούν να εκτίθενται στα κανάλια, τη διαφήμιση των πενιχρών επιδομάτων που μοιράζει και της... βελτίωσης της καθημερινότητας. «Η στροφή στην καθημερινότητα, στα μικρά και στα μεγάλα προβλήματα του πολίτη, είναι η πρώτη υποχρέωση αυτής της κυβέρνησης» έλεγε άλλωστε ο Κυριάκος Μητσοτάκης προ διετίας από το αμαξοστάσιο της ΟΣΥ στου Ρέντη, επαναλαμβάνοντας μάλιστα «την πολύ μεγάλη σημασία την οποία δίνουμε στα μέσα μαζικής μεταφοράς στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη».

Την περασμένη Πέμπτη, η Eurostat δημοσίευσε τα στοιχεία για τον πληθωρισμό στις χώρες της Ευρωζώνης. Δεν ήταν καθόλου καλά: o μέσος πληθωρισμός φαίνεται να αυξάνεται από 2,6% τον Μάρτιο σε 3% τον Απρίλιο, τροφοδοτούμενος από τις επιπτώσεις του παράνομου πολέμου των ΗΠΑ κατά του Ιράν. Αλλά τα πράγματα ήταν ακόμη χειρότερα για την Ελλάδα: H Eurostat εκτιμά ότι ο πληθωρισμός εκτοξεύτηκε τον Απρίλιο στο 4,6% από 3,4% τον Μάρτιο. Για λόγους πληρότητας της εικόνας: τον χαμηλότερο πληθωρισμό είχαν η Φινλανδία (2,3%), η Μάλτα (2,4%), η Ολλανδία και η Γαλλία (2,5%). Η Ελλάδα ήταν στην πεντάδα των ευρωπαϊκών χωρών με τον υψηλότερο πληθωρισμό – με πρώτη τη γειτονική μας Βουλγαρία με 6,2%. Πού οφείλεται αυτή η μεγάλη διαφορά; Τι φταίει;

Τα θηριώδη δημοσιονομικά υπερπλεονάσματα παρουσιάζονται ως δικαίωση της οικονομικής πολιτικής, ως τρανή απόδειξη ότι η οικονομία πάει καλά, κι έτσι δημιουργείται η δυνατότητα στήριξης των πιο ευάλωτων νοικοκυριών. Δεν είναι αλήθεια.

Υποχρέωση της Ελλάδας είναι η παραγωγή συγκεκριμένων δημοσιονομικών πλεονασμάτων, ώστε να αποπληρώνουμε το δημόσιο χρέος. Τα υπερπλεονάσματα είχαν νόημα το 2016-18, στην προσπάθεια εξόδου από τα μνημόνια: Ο βασικός λόγος ήταν ότι οι αγορές δεν πίστευαν ότι μπορούμε να διατηρούμε πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 3,5% του ΑΕΠ – μάλιστα το ΔΝΤ ισχυριζόταν ότι δεν μπορούμε να επιτύχουμε ούτε 1,5%. Οι αγορές πείστηκαν ότι η χώρα είναι αξιόπιστη χάρη στα υπερπλεονάσματα. 

...Το δίλημμα είναι: Τρίτη τετραετία Μητσοτάκη ή προοδευτική διέξοδος. Το πρώτο ενδεχόμενο είναι καταστροφικό. Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. θα κάνει τα πάντα, ώστε το δίλημμα αυτό να γίνει κατανοητό από την κοινωνική πλειοψηφία, αλλά και να συγκροτηθεί το αντίπαλο δέος που θα δώσει την προοδευτική λύση.

Μέχρι πριν από λίγο καιρό, η σοφία των αγορών αποτελούσε, κατά κάποιο τρόπο, τον οδηγό της οικονομίας. Σήμερα τη θέση της παίρνουν βιομηχανικές πολιτικές μεγάλης κλίμακας. Το κράτος, που επί πολλά έτη έβλεπε τις εξουσίες του να συρρικνώνονται, επιστρέφει ως ο θεμελιώδης πρωταγωνιστής». Όταν αυτή τη διαπίστωση την εκφωνεί ένας από τους ιστορικούς θεματοφύλακες της ελεύθερης αγοράς, ο επί χρόνια πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, μπορείς να ψυχανεμιστείς ότι κάτι αλλάζει στην αντίληψη μιας μερίδας των κυρίαρχων οικονομικο-πολιτικών κύκλων. Ο λόγος προκύπτει από τη συνέχεια της φράσης του Ντράγκι: «Οι εμπορικές σχέσεις, οι οποίες προηγουμένως διέπονταν από κοινούς πολυμερείς κανόνες, σήμερα κυριαρχούνται ουσιαστικά από γεωπολιτικές συμμαχίες, στις οποίες η στρατιωτική και η οικονομική ισχύς αποτελούν πλέον ρητά εργαλεία».

«Ο κόσμος της Αριστεράς δεν αντέχει και δεν θα συγχωρέσει άλλη εσωστρέφεια. Θέλει κοινή πορεία» τονίζει ο Θανάσης Θεοχαρόπουλος στην ΑΥΓΗ της Κυριακής εξηγώντας ότι για να πετύχει αυτός ο στόχος, χρειάζεται ισχυρή βούληση και άμεσα πρωτοβουλίες συνεννόησης. Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. επιμένει στην ενότητα και ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου, θα είναι μέρος της λύσης για την επόμενη μέρα της ανασύνθεσης και έχει ήδη προτείνει στο ΠΑΣΟΚ και τα προοδευτικά κόμματα να καταθέσουν πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης, υπενθυμίζει ο Θ. Θεοχαρόπουλος. Εκτιμά επίσης πως σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα μετά τα όσα είπε η Λάουρα Κοβέσι ο πρωθυπουργός θα είχε παραιτηθεί, αλλά αποδεικνύεται ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι με την Ευρώπη μόνο στα λόγια.

Ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ – Ισραήλ και Ιράν και το ανοιγοκλείσιμο των Στενών του Ορμούζ επαναφέρουν με βίαιο τρόπο μια παλιά – διαρκώς όμως υποτιμημένη – αλήθεια: η ενεργειακή εξάρτηση δεν είναι απλώς οικονομικό ζήτημα, αλλά θεμελιώδης παράγοντας γεωπολιτικής ευαλωτότητας. Για την Ευρώπη, που εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, το σοκ αυτό δεν είναι άλλη μια κρίση. Είναι στρατηγικό καμπανάκι κινδύνου. Η Ιστορία προσφέρει χρήσιμα προηγούμενα.

Οι οικονομικές πολιτικές που υιοθέτησε η χούντα (1967-1974) προκάλεσαν όχι μόνο άμεσα δυσμενή αποτελέσματα στους εργαζομένους και τα νοικοκυριά αλλά δημιούργησαν έμμεσα και μακροπρόθεσμα κόστη, τα οποία έβλαψαν τη χώρα για δεκαετίες. Οι επιπτώσεις αυτές εκτείνονται από τη λειτουργία της οικονομίας και των θεσμών έως το περιβάλλον και το ανθρώπινο δυναμικό, διαμορφώνοντας στρεβλώσεις που δεν ήταν άμεσα ορατές, αλλά αποδείχθηκαν ιδιαίτερα ζημιογόνες για την Ελλάδα. Παρακάτω, παραθέτουμε ορισμένα μείζονα προβλήματα που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν κατά τη διάρκεια της Επταετίας.

Η αλλοπρόσαλλη συναλλαγματική πολιτική που ακολουθήθηκε τη διετία 1973-1974. Παραμένοντας τυφλά και ανεξήγητα προσδεμένη στο δολάριο, ενώ όλα τα υπόλοιπα κράτη της Ευρώπης, με τα οποία η Ελλάδα είχε κυρίως εμπορικές σχέσεις, είχαν απομακρυνθεί από αυτό. Προκλήθηκε έτσι μια ιδιαίτερη αδυναμία και ευπάθεια στο νόμισμα, προκαλώντας σε σημαντικό βαθμό το μελλοντικό σπιράλ υποτιμήσεων και πληθωρισμού για αρκετά χρόνια.