«Μάλλον εσείς περάσατε αυτή τη φάση της οργής που βλέπουμε στη Γαλλία, πριν από μία δεκαετία», λέει, δείχνοντας να κατανοεί τις δυσκολίες εκείνης της αρνητικής πρωτιάς. Ο Τζουλιάνο ντα Εμπολι είναι ένας από τους πιο οξυδερκείς πολιτικούς επιστήμονες και συγγραφείς της εποχής μας, με σπάνια ικανότητα να ακτινογραφεί τους μηχανισμούς της εξουσίας, της προπαγάνδας και της τεχνολογίας στις κοινωνίες.

ΟΙ ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΙΣ, ΟΙ «ΤΑΡΑΧΕΣ» (emeutes), οι συγκρούσεις. Η κυβέρνηση και οι πολιτικοί εκπρόσωποι της μακρονικής παράταξης και της δεξιάς που καταγγέλλουν –στη Γαλλία– το κόμμα της «Ανυπότακτης Γαλλίας», το LFI, για τα έκτροπα, και έπειτα η εμπλοκή της αστυνομίας, των υπηρεσιών και η εξέλιξη με απαγορεύσεις συγκεντρώσεων.

Ενα από τα θέματα που θα απασχολήσουν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (διάσκεψη κορυφής ΕΕ) που αρχίζει σήμερα στις Βρυξέλλες (μαζί με τον πολυετή προϋπολογισμό, την Ουκρανία και ενέργεια) είναι η κατάργηση του βέτο/ομοφωνίας στη λήψη αποφάσεων της Ενωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ήδη σχετικές προτάσεις ενόψει της νέας διεύρυνσης της ΕΕ.

Η συζήτηση αυτή έρχεται ενώ η Ελλάδα δέχεται ακόμη επικρίσεις για το βέτο που άσκησε τον περασμένο Ιούλιο στην υιοθέτηση του 21ου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Το θέμα βέτο αποκτά έτσι ιδιαίτερη βαρύτητα για τη χώρα μας (ενόψει και της επερχόμενης ελληνικής προεδρίας).

Η Δύση φοβάται. Αναλυτές και διπλωμάτες φοβούνται την άνοδο της Κίνας, οι επιχειρηματίες τις απρόσμενες και ίσως παράλογες μεταβολές στην οικονομία, οι πνευματικές ελίτ το νέο τοπίο αφήγησης του πραγματικού (social media, κυριαρχία της εικόνας κ.λπ.), οι πολιτικοί τα ξεσπάσματα του λαού.

Στην πιο παράδοξη «συγκατοίκηση» των τελευταίων ετών, η ΑΝΤΙΣΥΡΙΖΑ τάση του ΠΑΣΟΚ συναντάται με τους Αριστερούς που ομνύουν στην ιδεολογική καθαρότητα. Και οι μεν και οι δε ούτε που θέλουν να ακούσουν για συνεργασία του χώρου.

Τελικά, έτσι θα πάμε μέχρι τις κάλπες; Με τους οπλαρχηγούς στα κεραμίδια και τα πρωτοπαλίκαρα στις πολεμίστρες; Κι αν πάμε έτσι, ποιος θα επωφεληθεί; Το ΠΑΣΟΚ, η ΕΛΑΣ ή, μήπως, η Νέα Δημοκρατία;

Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας αποκαλύπτεται στις στιγμές που η υπεράσπιση των αρχών της απαιτεί διαφωνία με έναν ισχυρό σύμμαχο. Εκεί δοκιμάζεται η αυτονομία της. Και εκεί η σιωπή μπορεί να γίνει πολιτική επιλογή, με συνέπειες πολύ μεγαλύτερες από μια ανακοίνωση που δεν εκδόθηκε.

Το κομματικό σύστημα μοιάζει με αρχιπέλαγος όπου οι κομματικές βεβαιότητες, οι εντάσεις και ο απορριπτικός λόγος, συχνά συνοδευόμενος από παραισθητικές εικόνες μοναδικότητας ή μεγαλείου, κυριαρχούν.

Η κομματική πόλωση συνήθως αποδίδεται στις μεγάλες διαιρέσεις του παρελθόντος (εμφύλιοι, καχεκτική δημοκρατία, δικτατορίες, χρεοκοπία κ.ά.). Οχι άδικα. Αποδίδεται επίσης στον «χαρακτήρα του Ελληνα». Ετσι όμως υποτιμάται κάτι πιο κοντινό: η επίδραση του εκλογικού νόμου. Το εκλογικό σύστημα δεν είναι απλός τεχνικός μηχανισμός. Είναι και πολιτικο-ψυχολογικός

Πώς θα αντιμετωπίσουμε την αντιτουρκική ψύχωση πάνω στην οποία βασίζονται τα επικίνδυνα παιχνίδια με την Τουρκία και το Ισραήλ; Δεν πρόκειται για εξωτερική πολιτική, αλλά για τον ιστορικό προσανατολισμό της χώρας.

Στα «ταραγμένα νερά», κρύβονται πολλοί κίνδυνοι, μας έχει δείξει η Οδύσσεια. Κι αν το ομηρικό έπος αφορά τις δυτικές θάλασσες, οι σύγχρονες παγίδες βρίσκονται στις θάλασσες του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

Εξαρτάται πού το αναζητείς. Αν το αναζητείς στην Κυψέλη για παράδειγμα, δεν υπάρχει. Εδώ και πάνω από οκτώ μήνες έχουν εμφανιστεί οι ζημιές σε δεκάδες πολυκατοικίες της πιο πυκνοκατοικημένης συνοικίας της πρωτεύουσας, εξαιτίας του μετροπόντικα. Σε ανάλογες περιπτώσεις στο παρελθόν -σε Μοναστηράκι, Κεραμεικό, Μεταξουργείο- άλλαζε άμεσα η χάραξη του μετρό και το θέμα λυνόταν πριν καν υπάρξει. Τώρα, όσοι είχαν την ατυχία να διαμένουν πάνω από τη διαδρομή που χαράχτηκε παραμένουν αβοήθητοι.

Τί θα μείνει από την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα; Εύκολο στοίχημα. Η ομιλία στην Πνύκα και μόνον. Υποψιάζομαι μάλιστα ότι το ισχυρότερο ίσως από τα κίνητρα ώστε να περιλάβει την Αθήνα σε αυτό το ευρωπαϊκό του ταξίδι, μεταξύ Ρέικιαβικ και Λισσαβόνας, ήταν ακριβώς η ευκαιρία να πάρει, φεύγοντας, στις αποσκευές του αυτήν την εικόνα: Να εκφωνεί μια ομιλία, με φόντο τον Παρθενώνα...

Σε ένα μήνα ουδείς θα θυμάται – πλην ίσως του αρχαιόπληκτου κ. Άδωνι Γεωργιάδη- την ομιλία του ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα. Και όμως με τον γνωστό ωμό γιάνκικο τρόπο έδωσε το σήμα της σύγχρονης τραμπικής Αμερικής. Έβαλε στο μπλέντερ Αρχαία Ελλάδα όπως αυτός ( δεν) την καταλαβαίνει, μια Δύση κοντόφθαλμη και χωρίς οικουμενικότητα, μια Δημοκρατία made in MAGA μαζί με μια γερή δόση εθνικισμού και προέκυψε ένας επικίνδυνος πολτός που διοχετεύεται και τρέφει ιδεολογικά τα Ακροδεξιά ευρωπαϊκά κόμματα.

Το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου κινδυνεύει να μετατραπεί από εργαλείο ενεργειακής πολιτικής σε σύμβολο στρατηγικής αποφασιστικότητας. Αυτό όμως αντιστρέφει τη σχέση μέσου και σκοπού. Ο στρατηγικός στόχος είναι η αξιόπιστη ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου με την Ευρώπη. Το συγκεκριμένο έργο, ο Great Sea Interconnector (GSI), είναι το μέσο για να επιτευχθεί.

Γι’ αυτό και το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι, αν η διασύνδεση είναι χρήσιμη. Είναι αν, ο σημερινός σχεδιασμός μπορεί να την προσφέρει με βιώσιμο κόστος και διαχειρίσιμο ρίσκο.