Η γενιά του Πολυτεχνείου είχε ξεκάθαρα και σαφή μέτωπα. Η αμφισβήτησή της υπερκαθορίζονταν από την αντιπαράθεση και την αντίσταση στη χούντα. Το αίτημα για επικοινωνία και κοινότητα έδωσε σε πολλούς την ευχαρίστηση μέσα στον αντιδικτατορικό αγώνα να είναι μαζί με τους άλλους, να βγαίνουν από το μοναχικό πλήθος για να δοκιμάσουν τις συγκινήσεις της συλλογικής δημιουργίας, της συντροφικότητας, της επικοινωνίας.
Στα συναφή με τη μεταναστευτική πολιτική ευρωπαϊκά νομοθετήματα παρατηρείται μια τάση παραχώρησης ίσων δικαιωμάτων στους μετανάστες και εξίσωσής τους με τους ευρωπαίους πολίτες. Στα κείμενα αναγνωρίζονται οι υποχρεώσεις κάθε σύγχρονης δημοκρατικής χώρας απέναντι στις ανθρωπιστικές αξίες και τις θεμελιώδεις αρχές της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου.
Το ψευδαισθησιακό όνειρο της λύτρωσης ήταν το άλλοθι για να τολμήσουμε να βγάλουμε το φίδι από τη τρύπα. Η ακύρωση του ονείρου είναι το άλλοθι για να καθόμαστε στ αυγά μας.
Η μνήμη του Πολυτεχνείου σημαδεύεται από δύο ήττες: Την ήττα και συντριβή του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος το 1973 και την ήττα της μεταδικτατορικής αριστεράς στις εκλογές του 1974
«Με λένε Μιχάλη. Γεννήθηκα εδώ. Τα ελληνικά είναι η γλώσσα μου. Στο σχολείο είπα ποιήματα για την 25η Μαρτίου. Και όμως με θεωρούν αλλοδαπό. Τι είμαι λοιπόν;»
Η γενιά του Πολυτεχνείου μεγάλωσε στη μετεμφυλιακή δεκαετία του ΄50 και βίωσε τις ριζοσπαστικές αλλαγές και τον εκσυγχρονιστικό άνεμο του ΄60 Όσο καλά έχει εγκατασταθεί το Πολυτεχνείο στη μνήμη και στον δημόσιο λόγο της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, άλλο τόσο περιθωριακό έχει μείνει στον χώρο της επιστημονικής έρευνας.
ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ οι διπλωματικές υπηρεσίες και οι διπλωμάτες σήμερα, στο παγκοσμιοποιημένο διεθνές σύστημα; Το ενδιαφέρον ερώτημα εξετάζει σε πρόσφατο τεύχος του το «Τhe Νew Υork Review of Βooks» (τεύχος 11ης Οκτωβρίου 2007) με ένα άρθρο του Β. Urquhart (πρώην αν. γεν. γραμματέα του ΟΗΕ) με τίτλο «Είναι αναγκαίοι οι διπλωμάτες;» («Αre Diplomats Νecessary»;).
Μερικές χιλιάδες συμπατριώτες μας θα πορευτούν ξανά από το Πολυτεχνείο ως την αμερικανική πρεσβεία. Θέλουν να τιμήσουν έτσι την εξέγερση της πρωτοπορίας της νέας γενιάς του 1973. Ορισμένες πολιτικές οργανώσεις προσθέτουν κάθε χρόνο και τα συνθήματα της στιγμής.
Τα συνδικάτα των εργαζομένων στην Ελλάδα έχουν απέναντί τους δύο προκλήσεις: πρώτα απ΄ όλα να υπερασπισθούν την αγοραστική δύναμη των μισθών και την απασχόληση από τις απειλές που φέρνουν οι γρήγορες οικονομικές εξελίξεις στην παγκοσμιοποίηση, και να αγωνισθούν για βελτιώσεις.
Αυτή η ιστορία των "κτηνοτρόφων" που πέραν των άλλων "εκτρέφουν" χασισοφυτείες και (δια)χειρίζονται όπλα που θα μπορούσαν να θεωρηθούν κυνηγετικά μόνο στην Ιουράσια περίοδο (κοινώς εποχή των δεινοσαύρων...), έχει κάτι από το "φαίνεσθαι" του γαλατικού χωριού που αντιστέκεται μοναχικά στους Ρωμαίους.
Τον τελευταίο καιρό υπάρχει δικαιολογημένα μεγάλο άγχος σε σχέση με το... περίφημο Μακεδονικό, που μας ταλανίζει εδώ και 17 συναπτά έτη. Η σημερινή ελληνική κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές (ΥΠΕΞ Ντόρα Μπακογιάννη) ότι η Ελλάδα δέχεται να συζητήσει στη βάση της επίτευξης μιας κοινώς αποδεκτής σύνθετης ονομασίας της πΓΔΜς.
Η ανανεωτική αριστερά ανέκαθεν χαρακτηριζόταν από τις ρηξικέλευθες θέσεις της, τις εύστοχες αναλύσεις της και τη διατύπωση συγκεκριμένων αντιπροτάσεων. Ο λόγος μας υπήρξε εναλλακτικός και ανταγωνιστικός τόσο με το κυρίαρχο ελληνικό μοντέλο του κομματικού-πελατειακού κράτους που υπηρετούν ΝΔ και, μετά το 1981, το ΠΑΣΟΚ όσο τον απλουστευτικό, καταγγελτικό και εν τέλει αναποτελεσματικό λόγο της υπόλοιπης Αριστεράς και βασικά του ΚΚΕ.
Τάσος Παππάς, Η Εφημερίδα των Συντακτών, 2026-08-06
Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη; Το μεταναστευτικό, λένε με μια φωνή βροντώδη συντηρητικά και ακροδεξιά κόμματα. Απειλούμαστε, υποστηρίζουν, από τις ορδές των «βαρβάρων» που έχουν άλλη θρησκεία, διαφορετική κουλτούρα και αρνούνται να ενσωματωθούν.
Ως πολιτικό πρόβλημα της χώρας συχνά νοούνται τα υπαρξιακά προβλήματα των κομμάτων και των ηγεσιών τους. Το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα είναι άλλο: Είναι ένα σύστημα που γίνεται όλο και λιγότερο συμπεριληπτικό, που όχι μόνο στερεί σε αυξανόμενο αριθμό νοικοκυριών δικαιώματα όπως η δωρεάν καλή παιδεία, καλή φροντίδα υγείας, αξιοπρεπής στέγαση και ικανοποιητική ασφάλεια για τη ζωή και την περιουσία τους, αλλά…
Η Ισπανία προσφέρει ένα επιτυχές παράδειγμα φιλελεύθερης κεντροαριστερής διακυβέρνησης, το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάχωμα στην άνοδο της άκρας δεξιάς.
Η Ισπανία διανύει μια περίοδο εντυπωσιακών επιδόσεων που την αναδεικνύουν σε μία από τις πιο επιτυχημένες οικονομίες της Ευρώπης. Η ανάπτυξη προβλέπεται να φθάσει 2,6% φέτος, σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ενώ οι προοπτικές παραμένουν ευνοϊκές και για τα επόμενα χρόνια.
Αλίμονο. Αν δεν παινέψεις το σπίτι σου, θα πέσει να σε πλακώσει, και θα υποστείς ξαφνικά τα βάσανα που προκάλεσαν στους Πετραλωνιώτες ανέμελοι εργολάβοι και τεχνικοί και στους Κυψελιώτες ο μετροπόντικας. Κατά το συνήθειο που σφραγίζει τη λήξη των μεγάλων διεθνών διοργανώσεων (κάθε Ολυμπιάδα ανακηρύσσεται «η καλύτερη όλων των εποχών», το ίδιο και κάθε Μουντιάλ), ο Φίφαρχος Τζιάνι Ινφαντίνο διαβεβαίωσε τον πλανητάρχη Ντόναλντ Τραμπ, «σε ιδιωτική εκδήλωση», όπως γράφτηκε, ότι το μόλις λήξαν Παγκόσμιο Κύπελλο «ξεπέρασε όλες τις προσδοκίες από κάθε άποψη».
Τον Νοέμβριο του 1999, το Palazzo Vecchio της Φλωρεντίας είχε φιλοξενήσει μια ασυνήθιστη συνάντηση, αναγεννησιακών φιλοδοξιών. Γύρω από τον Αμερικανό πρόεδρο Κλίντον είχαν συγκεντρωθεί οι ηγέτες πέντε ακόμη μεγάλων χωρών- ο Τόνι Μπλερ της Βρετανίας, ο Ιταλός Ντ’ Αλέμα, ο Γάλλος Ζοσπέν, ο Γερμανός Σρέντερ και ο Καρντόζο της Βραζιλίας. Εκπροσωπούσαν όλοι το ίδιο πολιτικό-ιδεολογικό ρεύμα. Μια φιλελεύθερη εκδοχή σοσιαλδημοκρατίας, που θριάμβευε εκλογικά εκείνη την εποχή και κυβερνούσε τις 13 από τις 15 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (περιλαμβανομένης της Ελλάδας).
Οι πιστοί της Στρογγυλής Θεάς είναι το ίδιο φανατικοί με τους πιστούς της Κυβέλης και της Ισιδας, δύο θεοτήτων που πριν περάσουν στη δικαιοδοσία της μυθολογίας, πρόλαβαν να γράψουν αιώνες πραγματικής ιστορίας, και στην Ελλάδα. Τμήμα αυτής της ιστορίας είναι η λέξης «φανατικός», που προέκυψε σαν χαρακτηρισμός των ιερέων της Ανατολίτισσας Κυβέλης και της Αιγύπτιας Ισιδας, οι οποίοι κυριεύονταν από ιερή μανία κατά την ενάσκηση των καθηκόντων τους. «Fanum» είναι λατινιστί το ιερό, ο ναός, και «fanaticus», ο θεόληπτος.
Η σκηνοθεσία ήταν, από κάθε άποψη, εντυπωσιακή. Ξεκίνησε με μια μεγάλη αστυνομική επιχείρηση, με απαγόρευση διαδηλώσεων και πάνω από 200 προληπτικές συλλήψεις – ανάμεσά τους δύο δημοσιογράφων κι ενός stand up κωμικού.
Συνεχίστηκε με παρελάσεις, άλογα, Γενίτσαρους και Σελτζούκους σ’ ένα ολόχρυσο περιβάλλον, που έκλεψε την καρδιά του Τραμπ κι έγινε το ντεκόρ για έναν ποταμό επαίνων και ύμνων του αμερικανού προέδρου προς τον οικοδεσπότη του.
Εάν οι ΗΠΑ μπορούσαν, θα είχαν ανατρέψει το ισλαμικό καθεστώς στην Τεχεράνη και θα είχαν ενισχύσει τους αποσχιστικούς μειονοτικούς εθνικισμούς ως πολιορκητικό κριό κατά της κεντρικής κυβέρνησης.
Τα παιχνίδια για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ είναι παιχνίδια με τη φωτιά, καθώς η Τεχεράνη πιστεύει ότι εδώ και έναν χρόνο έχει στείλει σαφές μήνυμα προς την Ουάσινγκτον για την ανθεκτικότητά της σε έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς, ο οποίος ανά πάσα στιγμή θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια παγκόσμια ενεργειακή και οικονομική κρίση.
Υπάρχουν πολιτικές που πετυχαίνουν και πολιτικές που αποτυγχάνουν. Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, στις ώριμες δημοκρατίες, προηγείται πάντα κάτι εξίσου σημαντικό: ο απολογισμός. Η αξιολόγηση των επιλογών, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν τι λειτούργησε, τι όχι και γιατί.
Στην Ελλάδα, τα τελευταία έξι χρόνια φαίνεται να επικράτησε μια διαφορετική αντίληψη. Δεν είναι ότι δεν πάρθηκαν μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Το αντίθετο. Πάρθηκαν τόσο πολλά, ώστε δύσκολα θυμάται κανείς τη σειρά τους. Επιδοτήσεις ηλεκτρικού ρεύματος το 2021. Fuel Pass, Power Pass και «Καλάθι του Νοικοκυριού» το 2022.
Καθώς οι ΗΠΑ αποσύρονται από την Ευρώπη υπό τη δεύτερη κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, όχι μόνο μειώνουν τη στρατιωτική τους παρουσία και αμφισβητούν τις εγγυήσεις ασφαλείας τους, αλλά και αποποιούνται την de facto (αλλά ποτέ επίσημα δηλωμένη) ηγεσία τους στη γεωπολιτική Δύση. Αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ εγκαταλείπουν έναν πολιτικό ηγετικό ρόλο που ασκούσαν στη Δυτική Ευρώπη από το 1945 και στην Ευρώπη συνολικά από το 1990. Το προφανές επακόλουθο είναι ότι η Ευρώπη θα μείνει μόνη της και θα πρέπει να λύσει τα γεωπολιτικά προβλήματα και προκλήσεις μόνη της.
Έχει ξεφύγει εντελώς η κατάσταση. Ο «χουλιγκανισμός» ο οποίος χαρακτήριζε πράξεις βίας που διαπράττονταν από οπαδούς ομάδων με αφορμή αγώνες έχει μετεξελιχθεί σε κάτι αποτρόπαιο: αποκομμένος από τον αθλητισμό, με προκάλυμμα τους παραδοσιακούς συνδέσμους οργανωμένων φιλάθλων, έχει αποκτήσει την ιεραρχία και λειτουργία εγκληματικής οργάνωσης. Κοινώς, μαφίας.
Πάντα τέτοιες μέρες οι πανεπιστημιακοί παθαίναμε κρίση ταυτότητας. Είχαμε διδάξει όλο το εξάμηνο ψυχή τε και σώματι κι όταν έφτανε η ώρα των εξετάσεων και της διόρθωσης των γραπτών αναρωτιόμασταν τι νόημα έχει το επάγγελμά μας. Διορθώναμε με τις ώρες σκυμμένοι πάνω απ’ τα γραπτά και βλέπαμε πόσο περιορισμένη ήταν η ανταπόκριση σε όσα είχαμε προσπαθήσει να μεταδώσουμε. Κυκλοφορούσαν και μερικά ανέκδοτα: ό,τι και να ’χει γράψει, αν βάλει τον Χίτλερ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και όχι στον Α΄, πρέπει να περάσει – χρειαζόμαστε ένα 50% επιτυχίας, τουλάχιστον…
