Για την τιμή (ή) και το χρήμα

Αυτό που επεδίωκε το συνέδριο ήταν η επισημοποίηση της σύμπραξης κράτους - Εκκλησίας - επιστημόνων - επιχειρηματιών προς "χάριν" των γυναικών και της πατρίδας

Ο έλεγχος και η άσκηση εξουσίας στα γυναικεία σώματα είναι παλιά όσο και ο πολιτισμός: σαν να έπρεπε η θαυμαστή γυναικεία γονιμότητα, και δι’ αυτής ο ορισμός του χρόνου, να δαμαστεί, αλλά και να καταστεί εμπορεύσιμο αγαθό. Από τον μάγο της φυλής μέχρι το σερνικοβότανο και τα τάματα, επιτήδειοι πλούτιζαν πάνω στην επιθυμία, άλλοτε εγγενή και άλλοτε επιβεβλημένη, των γυναικών για τεκνοποίηση.

Πέρα από την όποια αρχέγονη επιθυμία ελέγχου, το “πατρίς, θρησκεία, οικογένεια” ήταν και παραμένει προκάλυμμα επικερδών επιχειρήσεων. Σε αυτό το διττό πλαίσιο εντάσσεται και η στόχευση του περίφημου 1ου Συνεδρίου Γονιμότητας και Αναπαραγωγικής Αυτονομίας.

Τι ήταν τελικά το ατυχές συνέδριο; Μια καλοστημένη διαφημιστική εκστρατεία νέων μεθόδων τεχνητής αναπαραγωγής, σινιάλο επανέναρξης εργασιών μετά την καραντίνα, alt right σύναξη, επίδειξη δύναμης της πατριαρχίας; Όλα αυτά μαζί; Και γιατί μας απασχόλησε τόσο;

Φυσικά δεν είναι η πρώτη φορά που πραγματοποιούνται τέτοιου τύπου “επιστημονικές” συνάξεις κινούμενες μεταξύ δημοσίων σχέσεων και διαφήμισης, αλλά δεν ενδύονται μανδύα επίσημης πολιτικής. Η υποστήριξη της Γ.Γ. Ισότητας και Οικογενειακής Πολιτικής (sic) και η αιγίδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας κανονικοποίησαν ένα συνέδριο με διακηρυγμένο στόχο “τη στήριξη της πυρηνικής οικογένειας” και “των ζευγαριών σε αναπαραγωγική ηλικία”.

Και τι περίεργη σύμπτωση: Τώρα, που θίγονται ωράρια και εργασιακά δικαιώματα, ισοπεδώνεται η δημόσια Εκπαίδευση και η Υγεία σχεδιάζεται να παραδοθεί λάφυρο στους ιδιώτες, κάποιοι να μιλάνε για το δημογραφικό και την υπογεννητικότητα προσεγγίζοντάς το αποκλειστικά ως πρόβλημα γυναικείας αναπαραγωγικής υγείας, δεδομένου ότι οποιαδήποτε περαιτέρω διεύρυνση οδηγεί σε μονοπάτια εκτός alt-right αφηγήματος.

Ήταν δε πολύ έξυπνα οργανωμένο το σκηνικό, ώστε να υπάρχει επίφαση πολύπλευρης προσέγγισης της γυναικείας υπογονιμότητας: με επίκληση από τη μια στο συναίσθημα μέσω μαρτυριών γυναικών που απέκτησαν παιδιά με εξωσωματική, από την άλλη στη λογική με επιστημονικές εισηγήσεις και νομικές, οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο μια υπόθεση που αφορά τη γυναίκα και το κορμί της μετατρέπεται σε κοινωνικό και εθνικό ζήτημα όπου οι πάντες έχουν λόγο: επιστήμονες, υπουργοί, αυτοδιοικητικοί, εκτός βέβαια από τις ίδιες τις γυναίκες, οι οποίες εργαλειοποιούνται.

Η παρουσία της Εκκλησίας είχε μάλλον διπλή λειτουργία: του γνωστού θεματοφύλακα της οικογένειας και του έθνους, αλλά και του βιοηθικού άλλοθι, δεδομένων της ασαφούς θέσης της απέναντι στην εξωσωματική και της σαφώς αρνητικής απέναντι στις άλλες μεθόδους τεχνητής γονιμοποίησης (κατάψυξη ωαρίων, παρένθετες).

Αυτό που επεδίωκε το συνέδριο, καταπώς φαίνεται, ήταν η επισημοποίηση της σύμπραξης κράτους - Εκκλησίας- επιστημόνων - επιχειρηματιών προς “χάριν” των γυναικών και της πατρίδας. Παράλληλα ακολουθείται η γνωστή τακτική κατά την οποία, αφυπνίζοντας τα ανακλαστικά της συντηρητικότερης πλευράς της κοινωνίας, η alt right εντάσσει ένα πραγματικό πρόβλημα στην ατζέντα της προσαρμόζοντάς το στην ιδεολογία της με το αζημίωτο.

Και θα ήταν κωμικό, αν δεν ήταν ακραία επικίνδυνο, το ότι αυτοί που κόπτονται για το δημογραφικό ακούν μονογονεϊκότητα ή ομόφυλα ζευγάρια και ανατριχιάζουν.

Το διαφημιστικό σποτ που ξεσήκωσε τη μήνιν των social media λόγω των στερεοτύπων που αναπαρήγαγε και εξαιτίας του οποίου αποσύρθηκαν χορηγοί, συμμετέχοντες, μέχρι και η Γενική Γραμματεία και η Προεδρία της Δημοκρατίας, εξέφραζε ακριβώς το πνεύμα του συνεδρίου. Δεν ήταν άστοχο, ήταν απόλυτα στοχευμένο: ενοχοποιούσε τις γυναίκες για τη ζωή που θέλησαν να ζήσουν πριν και πέρα από την τεκνοποίηση και τις ενέτασσε σε ένα πλαίσιο πλήρους κομφορμισμού.

Η αναβολή του συνεδρίου ήταν μια μεγάλη νίκη των αριστερών social media. Δεν φτάνει ωστόσο, γιατί δυστυχώς παγιωμένες απόψεις μέσα στην κοινωνία δύσκολα αλλάζουν, ακόμα κι αν είναι φανερό ότι πίσω από τις μεγάλες ιδέες πολύ συχνά κρύβονται τα ταπεινότερα κίνητρα.