Η πόλη και οι δημοτικές εκλογές
Χρήστος Παλαιολόγος, Κυριακάτικη Αυγή, Δημοσιευμένο: 2006-10-01
Οι πόλεις στις σημερινές συνθήκες της παγκοσμιοποίησης αποκτούν μια ιδιαίτερη σημασία, τόσο ως παράγοντες της οικονομικής δραστηριότητας, της έρευνας και της καινοτομίας, όσο και ως χώροι όπου αποτυπώνονται οι κοινωνικές αλλαγές, η αύξηση του αποκλεισμού, οι πιέσεις στο περιβάλλον, η δημοσιονομική στενότητα, αλλά και ως χώροι όπου οργανώνεται η κοινωνική αντίσταση και συμμετοχή.
Παράλληλα, στις σημερινές συνθήκες αποδυναμώνεται ο ρόλος του κεντρικού κράτους, γεγονός που καθιστά πιο επιτακτική την ενίσχυση και διεύρυνση της δημοκρατικής του βάσης, με θεσμούς άμεσης δημοκρατίας, με την καθιέρωση ισχυρών δήμων και ισχυρών αυτοδιοικούμενων περιφερειών, με την αναγνώριση και διασφάλιση, εν τέλει, του κεντρικού ρόλου των πόλεων στην ανάπτυξη και την απασχόληση.
Ο κίνδυνος - γεγονός όμως ανάπτυξης πόλεων πολλών ταχυτήτων είναι επίσης πραγματικός και κατά συνέπεια δεν είναι παράτολμη υπόθεση, αλλά αναγκαία συνθήκη η δημιουργία δικτύων που θα ενισχύσουν τις σχέσεις μεταξύ αστικών, αγροτικών και περιαστικών περιοχών, που θα προωθούν την μεταξύ τους ισόρροπη ανάπτυξη, την εδαφική και κοινωνική συνοχή.
Οι παραπάνω διαπιστώσεις δεν αποτελούν νέα ανακάλυψη, έχουν καταγραφεί εδώ και χρόνια και σε επίσημα διεθνή φόρα για το σύγχρονο ρόλο των πόλεων, έχουν αποτυπωθεί και ως πολιτικές από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση. Για την ελληνική Αυτοδιοίκηση αποτελεί, εδώ και χρόνια, θέση αρχής, η οποία βρίσκεται μονίμως στην ατζέντα διαλόγου με τις εκάστοτε κυβερνήσεις και αποτελεί και βασική πρότασή της ενόψει της αναθεώρησης του Συντάγματος.
Ο σχεδιασμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των άλλων οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2007-2013 ενισχύει ιδιαίτερα, και συγκριτικά με άλλες περιόδους, τον ρόλο και τα μέσα των τοπικών αρχών στην διαμόρφωση και την εφαρμογή των "Εθνικών Στρατηγικών Πλαισίων Αναφοράς", δηλαδή των αναπτυξιακών προγραμμάτων κάθε χώρας. Ο ενισχυμένος αυτός ρόλος της Αυτοδιοίκησης αποτυπώνεται συμπυκνωμένα στην ανάδειξη του κεντρικού ρόλου των πόλεων στην ανάπτυξη και την απασχόληση.
Στη χώρα μας, η αποδοχή αυτής της κατευθυντήριας γραμμής, σε επίπεδο κεντρικού κράτους, κινείται σε θεωρητική βάση. Στην πράξη όλες οι κινήσεις και οι "μεταρρυθμίσεις" αποβλέπουν στην ενίσχυση του ήδη συγκεντρωτικού κράτους, αντί της αποκέντρωσης με Αυτοδιοίκηση και ενίσχυσης της διαφάνειας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η επιλογή της σημερινής κυβέρνησης να αποκλείσει την Αυτοδιοίκηση και κατ επέκταση και τις πόλεις, από το να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο ενόψει της νέας προγραμματικής περιόδου 2007-2013.
Επιλογή την οποία, αν δεν αποτραπεί, θα την εισπράξουν οι ίδιες οι πόλεις και οι περιφέρειες, οι οποίες στην συντριπτική τους πλειοψηφία ταυτίζονται απολύτως με τα προβλήματα ανάπτυξης, ανταγωνιστικότητας, απασχόλησης, κοινωνικού αποκλεισμού, κακής ποιότητας περιβάλλοντος.
Προβλήματα που και οι ίδιοι οι πολίτες ιεραρχούν ως πρώτα για να αντιμετωπιστούν, που κυριαρχούν σε όλες τις προεκλογικές συζητήσεις και που, εν πολλοίς, θα αποτελέσουν και το κριτήριο επιλογής της νέας δημοτικής αρχής, στις επικείμενες δημοτικές εκλογές.
Προβλήματα που διαχέονται σε όλες τις προγραμματικές διακηρύξεις των τοπικών υποψηφίων.
Θα αναφερθώ στην πόλη μου, τη Λιβαδειά, όπου οι προγραμματικές θέσεις του συνδυασμού μας "Λιβαδειά πόλη του αύριο", διατυπώθηκαν μετά από πολύμηνη έρευνα και συζητήσεις με τους ίδιους τους πολίτες. Οι προτεραιότητες λοιπόν θέτουν οι ίδιοι είναι οι εξής:
Να βελτιωθεί η ελκυστικότητα της πόλης από άποψη μεταφορών, υπηρεσιών, περιβαλλοντικής ποιότητας, της παιδείας και του πολιτισμού.
Να ενισχυθεί ο ρόλος της Λιβαδειάς ως πόλος ανάπτυξης με την προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος, της καινοτομίας, της αγροτικής οικονομίας, της γνώσης.
Να υποστηριχτούν οι άνεργοι πολίτες και να ανοίξουν νέες ευκαιρίες και νέες θέσεις απασχόλησης.
Να προωθηθεί και να εδραιωθεί η κοινωνική αλληλεγγύη και συνοχή.
Να επενδύσουμε στη σύγχρονη οικιστική ανάπτυξη.
Να προχωρήσει η κατασκευή των μεγάλων έργων.
Να μετατραπεί ο δήμος μας σε δήμο ανοικτό στους πολίτες και η τοπική κοινωνία μας κοινωνία των ίδιων των πολιτών.
Άρα, λοιπόν, στις σύγχρονες συνθήκες, χρειαζόμαστε καινοτόμες και δυναμικές πόλεις, που θα δημιουργούν τις καλύτερες συνθήκες για ανάπτυξη, δημιουργία θέσεων εργασίας και καινοτομίας, και θα εξασφαλίζουν συγχρόνως την κοινωνική συνοχή και την ποιότητα του περιβάλλοντος.
Κινητήριος μοχλός για να γίνουν αυτά δεν μπορεί να είναι άλλος από τις ίδιες τις τοπικές αρχές, οι οποίες θα συμβάλλουν στη συνέργεια και τη συνεργασία όλων των παραγωγικών τάξεων, των κοινωνικών φορέων για το σωστό σχεδιασμό και επιλογή δράσεων.
Χρειάζεται όμως, πρώτον, να αναγνωριστεί αυτός ο ρόλος τους, δεύτερον, να τους δοθούν οι ανάλογες αρμοδιότητες και οικονομικοί πόροι και, τρίτον, να ενισχυθούν με αποτελεσματικούς μηχανισμούς διαφάνειας και ελέγχου.
* Ο Χρήστος Παλαιολόγος είναι υποψήφιος δήμαρχος Λιβαδειάς
Παράλληλα, στις σημερινές συνθήκες αποδυναμώνεται ο ρόλος του κεντρικού κράτους, γεγονός που καθιστά πιο επιτακτική την ενίσχυση και διεύρυνση της δημοκρατικής του βάσης, με θεσμούς άμεσης δημοκρατίας, με την καθιέρωση ισχυρών δήμων και ισχυρών αυτοδιοικούμενων περιφερειών, με την αναγνώριση και διασφάλιση, εν τέλει, του κεντρικού ρόλου των πόλεων στην ανάπτυξη και την απασχόληση.
Ο κίνδυνος - γεγονός όμως ανάπτυξης πόλεων πολλών ταχυτήτων είναι επίσης πραγματικός και κατά συνέπεια δεν είναι παράτολμη υπόθεση, αλλά αναγκαία συνθήκη η δημιουργία δικτύων που θα ενισχύσουν τις σχέσεις μεταξύ αστικών, αγροτικών και περιαστικών περιοχών, που θα προωθούν την μεταξύ τους ισόρροπη ανάπτυξη, την εδαφική και κοινωνική συνοχή.
Οι παραπάνω διαπιστώσεις δεν αποτελούν νέα ανακάλυψη, έχουν καταγραφεί εδώ και χρόνια και σε επίσημα διεθνή φόρα για το σύγχρονο ρόλο των πόλεων, έχουν αποτυπωθεί και ως πολιτικές από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση. Για την ελληνική Αυτοδιοίκηση αποτελεί, εδώ και χρόνια, θέση αρχής, η οποία βρίσκεται μονίμως στην ατζέντα διαλόγου με τις εκάστοτε κυβερνήσεις και αποτελεί και βασική πρότασή της ενόψει της αναθεώρησης του Συντάγματος.
Ο σχεδιασμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των άλλων οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2007-2013 ενισχύει ιδιαίτερα, και συγκριτικά με άλλες περιόδους, τον ρόλο και τα μέσα των τοπικών αρχών στην διαμόρφωση και την εφαρμογή των "Εθνικών Στρατηγικών Πλαισίων Αναφοράς", δηλαδή των αναπτυξιακών προγραμμάτων κάθε χώρας. Ο ενισχυμένος αυτός ρόλος της Αυτοδιοίκησης αποτυπώνεται συμπυκνωμένα στην ανάδειξη του κεντρικού ρόλου των πόλεων στην ανάπτυξη και την απασχόληση.
Στη χώρα μας, η αποδοχή αυτής της κατευθυντήριας γραμμής, σε επίπεδο κεντρικού κράτους, κινείται σε θεωρητική βάση. Στην πράξη όλες οι κινήσεις και οι "μεταρρυθμίσεις" αποβλέπουν στην ενίσχυση του ήδη συγκεντρωτικού κράτους, αντί της αποκέντρωσης με Αυτοδιοίκηση και ενίσχυσης της διαφάνειας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η επιλογή της σημερινής κυβέρνησης να αποκλείσει την Αυτοδιοίκηση και κατ επέκταση και τις πόλεις, από το να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο ενόψει της νέας προγραμματικής περιόδου 2007-2013.
Επιλογή την οποία, αν δεν αποτραπεί, θα την εισπράξουν οι ίδιες οι πόλεις και οι περιφέρειες, οι οποίες στην συντριπτική τους πλειοψηφία ταυτίζονται απολύτως με τα προβλήματα ανάπτυξης, ανταγωνιστικότητας, απασχόλησης, κοινωνικού αποκλεισμού, κακής ποιότητας περιβάλλοντος.
Προβλήματα που και οι ίδιοι οι πολίτες ιεραρχούν ως πρώτα για να αντιμετωπιστούν, που κυριαρχούν σε όλες τις προεκλογικές συζητήσεις και που, εν πολλοίς, θα αποτελέσουν και το κριτήριο επιλογής της νέας δημοτικής αρχής, στις επικείμενες δημοτικές εκλογές.
Προβλήματα που διαχέονται σε όλες τις προγραμματικές διακηρύξεις των τοπικών υποψηφίων.
Θα αναφερθώ στην πόλη μου, τη Λιβαδειά, όπου οι προγραμματικές θέσεις του συνδυασμού μας "Λιβαδειά πόλη του αύριο", διατυπώθηκαν μετά από πολύμηνη έρευνα και συζητήσεις με τους ίδιους τους πολίτες. Οι προτεραιότητες λοιπόν θέτουν οι ίδιοι είναι οι εξής:
Να βελτιωθεί η ελκυστικότητα της πόλης από άποψη μεταφορών, υπηρεσιών, περιβαλλοντικής ποιότητας, της παιδείας και του πολιτισμού.
Να ενισχυθεί ο ρόλος της Λιβαδειάς ως πόλος ανάπτυξης με την προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος, της καινοτομίας, της αγροτικής οικονομίας, της γνώσης.
Να υποστηριχτούν οι άνεργοι πολίτες και να ανοίξουν νέες ευκαιρίες και νέες θέσεις απασχόλησης.
Να προωθηθεί και να εδραιωθεί η κοινωνική αλληλεγγύη και συνοχή.
Να επενδύσουμε στη σύγχρονη οικιστική ανάπτυξη.
Να προχωρήσει η κατασκευή των μεγάλων έργων.
Να μετατραπεί ο δήμος μας σε δήμο ανοικτό στους πολίτες και η τοπική κοινωνία μας κοινωνία των ίδιων των πολιτών.
Άρα, λοιπόν, στις σύγχρονες συνθήκες, χρειαζόμαστε καινοτόμες και δυναμικές πόλεις, που θα δημιουργούν τις καλύτερες συνθήκες για ανάπτυξη, δημιουργία θέσεων εργασίας και καινοτομίας, και θα εξασφαλίζουν συγχρόνως την κοινωνική συνοχή και την ποιότητα του περιβάλλοντος.
Κινητήριος μοχλός για να γίνουν αυτά δεν μπορεί να είναι άλλος από τις ίδιες τις τοπικές αρχές, οι οποίες θα συμβάλλουν στη συνέργεια και τη συνεργασία όλων των παραγωγικών τάξεων, των κοινωνικών φορέων για το σωστό σχεδιασμό και επιλογή δράσεων.
Χρειάζεται όμως, πρώτον, να αναγνωριστεί αυτός ο ρόλος τους, δεύτερον, να τους δοθούν οι ανάλογες αρμοδιότητες και οικονομικοί πόροι και, τρίτον, να ενισχυθούν με αποτελεσματικούς μηχανισμούς διαφάνειας και ελέγχου.
* Ο Χρήστος Παλαιολόγος είναι υποψήφιος δήμαρχος Λιβαδειάς
