Είναι νωρίς ακόμη για να ξέρουμε τι θα σημάνει για τη Σερβία η εκλογική νίκη της Φοιτητικής Λίστας. Πόσο εύκολη θα είναι η μετάβαση από την κινηματική οργάνωση στη διακυβέρνηση μιας χώρας; Πώς, στην Ευρώπη του 2026, μια πολιτική πρωτοβουλία που φέρει εμφατικά τη φοιτητική ιδιότητα στον τίτλο της κερδίζει την εμπιστοσύνη μιας κοινωνίας;

Μου έρχεται στο μυαλό ο 19ος αιώνας, όταν οι φοιτητές ενσάρκωναν προσδοκίες πολύ μεγαλύτερες από το αριθμητικό τους μέγεθος.

Είναι οι άμεσες ξένες επενδύσεις τόσες και τέτοιες ή, έστω, αυξάνονται με τέτοιο ρυθμό, ώστε να δικαιολογούνται οι διθύραμβοι που ακούγονται;

Εν αρχή το μέγεθός τους: Από 4,5 δισ. ευρώ το 2019 (περίπου 2,4% του ΑΕΠ) έφτασαν τα 12,6 δισ. ευρώ πέρυσι -στο 5% του ΑΕΠ. Συνολικά, το απόθεμά τους άγγιξε τα 100 δισ. ευρώ. Αλλά εκτός από τους ρυθμούς μεταβολής υπάρχουν και τα απόλυτα μεγέθη: Το 2025 η Ελλάδα απορρόφησε τα 12,9 δισ. δολ. από τα 164,7 δισ. που εισέρρευσαν στους 27 της ΕΕ ως άμεσες ξένες επενδύσεις, το 8% περίπου.

Το στεγαστικό είναι οξύ σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, είναι οξύτερο καθ’ ημάς. Η μεγάλη εικόνα: Τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούν το 36% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για να καλύψουν το κόστος στέγασης, όταν ο μέσος όρος στους «27» της Ε.Ε. είναι σχεδόν στο μισό (19,2%). Το 29% των νοικοκυριών στα αστικά κέντρα ξοδεύουν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για να καλύψουν το κόστος στέγασης, όταν ο μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι στο ένα τρίτο (9,8%).

«Μάλλον εσείς περάσατε αυτή τη φάση της οργής που βλέπουμε στη Γαλλία, πριν από μία δεκαετία», λέει, δείχνοντας να κατανοεί τις δυσκολίες εκείνης της αρνητικής πρωτιάς. Ο Τζουλιάνο ντα Εμπολι είναι ένας από τους πιο οξυδερκείς πολιτικούς επιστήμονες και συγγραφείς της εποχής μας, με σπάνια ικανότητα να ακτινογραφεί τους μηχανισμούς της εξουσίας, της προπαγάνδας και της τεχνολογίας στις κοινωνίες.

Η Ε.Ε. μένει μπλοκαρισμένη και άπραγη. Στη Σύνοδο Κορυφής κανείς δεν ρίσκαρε να μιλήσει για νέες πρωτοβουλίες και δράσεις. Η όλη συζήτηση περιορίστηκε στο αν τα κράτη-μέλη θα έχουν το δικαίωμα να κάνουν στοχευμένες και προσωρινές επιδοτήσεις των τιμών των καυσίμων – όχι αν και πώς θα μπορούσαν να μειωθούν οι τιμές. Και μπροστά στα αδιέξοδα από τις κοντόθωρες και αντιφατικές πολιτικές του ευρωπαϊκού διευθυντηρίου, εύκολα βρήκε τον δρόμο του ένας συναγωνισμός επικρίσεων κατά των πράσινων πολιτικών, με τον κανονισμό για το μεθάνιο και το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων στο επίκεντρο.

Στην πιο παράδοξη «συγκατοίκηση» των τελευταίων ετών, η ΑΝΤΙΣΥΡΙΖΑ τάση του ΠΑΣΟΚ συναντάται με τους Αριστερούς που ομνύουν στην ιδεολογική καθαρότητα. Και οι μεν και οι δε ούτε που θέλουν να ακούσουν για συνεργασία του χώρου.

Τελικά, έτσι θα πάμε μέχρι τις κάλπες; Με τους οπλαρχηγούς στα κεραμίδια και τα πρωτοπαλίκαρα στις πολεμίστρες; Κι αν πάμε έτσι, ποιος θα επωφεληθεί; Το ΠΑΣΟΚ, η ΕΛΑΣ ή, μήπως, η Νέα Δημοκρατία;

Ενα από τα θέματα που θα απασχολήσουν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (διάσκεψη κορυφής ΕΕ) που αρχίζει σήμερα στις Βρυξέλλες (μαζί με τον πολυετή προϋπολογισμό, την Ουκρανία και ενέργεια) είναι η κατάργηση του βέτο/ομοφωνίας στη λήψη αποφάσεων της Ενωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ήδη σχετικές προτάσεις ενόψει της νέας διεύρυνσης της ΕΕ.

Η συζήτηση αυτή έρχεται ενώ η Ελλάδα δέχεται ακόμη επικρίσεις για το βέτο που άσκησε τον περασμένο Ιούλιο στην υιοθέτηση του 21ου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Το θέμα βέτο αποκτά έτσι ιδιαίτερη βαρύτητα για τη χώρα μας (ενόψει και της επερχόμενης ελληνικής προεδρίας).

Το κομματικό σύστημα μοιάζει με αρχιπέλαγος όπου οι κομματικές βεβαιότητες, οι εντάσεις και ο απορριπτικός λόγος, συχνά συνοδευόμενος από παραισθητικές εικόνες μοναδικότητας ή μεγαλείου, κυριαρχούν.

Η κομματική πόλωση συνήθως αποδίδεται στις μεγάλες διαιρέσεις του παρελθόντος (εμφύλιοι, καχεκτική δημοκρατία, δικτατορίες, χρεοκοπία κ.ά.). Οχι άδικα. Αποδίδεται επίσης στον «χαρακτήρα του Ελληνα». Ετσι όμως υποτιμάται κάτι πιο κοντινό: η επίδραση του εκλογικού νόμου. Το εκλογικό σύστημα δεν είναι απλός τεχνικός μηχανισμός. Είναι και πολιτικο-ψυχολογικός

Πώς θα αντιμετωπίσουμε την αντιτουρκική ψύχωση πάνω στην οποία βασίζονται τα επικίνδυνα παιχνίδια με την Τουρκία και το Ισραήλ; Δεν πρόκειται για εξωτερική πολιτική, αλλά για τον ιστορικό προσανατολισμό της χώρας.

Στα «ταραγμένα νερά», κρύβονται πολλοί κίνδυνοι, μας έχει δείξει η Οδύσσεια. Κι αν το ομηρικό έπος αφορά τις δυτικές θάλασσες, οι σύγχρονες παγίδες βρίσκονται στις θάλασσες του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

Εξαρτάται πού το αναζητείς. Αν το αναζητείς στην Κυψέλη για παράδειγμα, δεν υπάρχει. Εδώ και πάνω από οκτώ μήνες έχουν εμφανιστεί οι ζημιές σε δεκάδες πολυκατοικίες της πιο πυκνοκατοικημένης συνοικίας της πρωτεύουσας, εξαιτίας του μετροπόντικα. Σε ανάλογες περιπτώσεις στο παρελθόν -σε Μοναστηράκι, Κεραμεικό, Μεταξουργείο- άλλαζε άμεσα η χάραξη του μετρό και το θέμα λυνόταν πριν καν υπάρξει. Τώρα, όσοι είχαν την ατυχία να διαμένουν πάνω από τη διαδρομή που χαράχτηκε παραμένουν αβοήθητοι.

Σε ένα μήνα ουδείς θα θυμάται – πλην ίσως του αρχαιόπληκτου κ. Άδωνι Γεωργιάδη- την ομιλία του ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα. Και όμως με τον γνωστό ωμό γιάνκικο τρόπο έδωσε το σήμα της σύγχρονης τραμπικής Αμερικής. Έβαλε στο μπλέντερ Αρχαία Ελλάδα όπως αυτός ( δεν) την καταλαβαίνει, μια Δύση κοντόφθαλμη και χωρίς οικουμενικότητα, μια Δημοκρατία made in MAGA μαζί με μια γερή δόση εθνικισμού και προέκυψε ένας επικίνδυνος πολτός που διοχετεύεται και τρέφει ιδεολογικά τα Ακροδεξιά ευρωπαϊκά κόμματα.

Το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου κινδυνεύει να μετατραπεί από εργαλείο ενεργειακής πολιτικής σε σύμβολο στρατηγικής αποφασιστικότητας. Αυτό όμως αντιστρέφει τη σχέση μέσου και σκοπού. Ο στρατηγικός στόχος είναι η αξιόπιστη ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου με την Ευρώπη. Το συγκεκριμένο έργο, ο Great Sea Interconnector (GSI), είναι το μέσο για να επιτευχθεί.

Γι’ αυτό και το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι, αν η διασύνδεση είναι χρήσιμη. Είναι αν, ο σημερινός σχεδιασμός μπορεί να την προσφέρει με βιώσιμο κόστος και διαχειρίσιμο ρίσκο.