1.Πριν από τη Βιομηχανική Επανάσταση η οικιακή οικονομία (domestic economy) ήταν κυρίαρχη. Η παραγωγή γινόταν στον οικογενειακό χώρο όπου ο παραγωγός κατείχε, σε έναν μεγάλο βαθμό, τα μέσα παραγωγής. Με τη Βιομηχανική Επανάσταση παρατηρούμε τη σταδιακή προλεταριοποίηση των εργαζομένων στις μεγάλες βιομηχανικές μονάδες όπου οι εργαζόμενοι δεν είχαν εργατικά δικαιώματα. Υπήρχε δηλαδή μια τεράστια ανισορροπία δύναμης μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου σε ένα πολιτικό πλαίσιο όπου το κράτος λειτουργούσε απλά ως «νυχτοφύλακας», δηλαδή δεν επενέβαινε στον εργασιακό χώρο. Αυτή η κατάσταση οδηγούσε στην πλήρη εξαθλίωση.

Ο Υπουργός Εργασίας και στην σημερινή πρωτομιλία του στην Ολομέλεια της Βουλής για το Νομοσχέδιο: «Για την Προστασία της Εργασίας κλπ. κλπ» επανήλθε στο «υπερεπιχείρημα»: Εμείς, όχι μόνο ενσωματώνουμε την Οδηγία 2019/1158 του Ευρ. Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ης Ιουνίου 2019 για την ισορροπία μεταξύ της επαγγελματικής και της ιδιωτικής ζωής, αλλά και την διευρύνουμε για όλους τους εργαζόμενους, …αρκεί φυσικά να είναι αυτοί που θα το ζητήσουν από τους εργοδότες. Πώς τολμάει ο ΣΥΡΙΖΑ να μας κατηγορεί για τις ατομικές συμβάσεις, ενώ είναι αυτός που ψήφισε την Οδηγία αυτή όταν ήταν στην κυβέρνηση!

Από την πρώτη στιγμή που ξεκίνησε η συζήτηση για το εργασιακό νομοσχέδιο, ο κ. Χατζηδάκης με καθημερινούς σχεδόν μονολόγους στα κανάλια προσπαθεί να μας πείσει ότι είναι μια ουδέτερη και αναγκαία μεταρρύθμιση. Και φυσικά, ότι όσα λέει ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία είναι fake news. Όσο περνάει, όμως, ο καιρός και οι σχεδιασμοί της κυβέρνησης για τα εργασιακά ξεδιπλώνονται πλέον καθημερινά, καμία επίκληση σε fake news δεν μπορεί να κρύψει την σκληρή αλήθεια που περιμένει χιλιάδες εργαζόμενους.

Το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας, το οποίο προκαλεί ήδη έντονες συζητήσεις στους χώρους εργασίας και στην πολιτική σκηνή, ασχολείται με ζητήματα που αφορούν όλο το εύρος του εργατικού δικαίου. Και ασφαλώς περιέχει διατάξεις, οι οποίες θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν ως ευνοϊκές για τους εργαζομένους, όπως η κατάργηση της αναχρονιστικής διάκρισης εργατών και υπαλλήλων, η χορήγηση άδειας για τη φροντίδα τέκνου και στον πατέρα ή ορισμένες
διατάξεις για τη συμφιλίωση οικογενειακής και προσωπικής ζωής.

Το νέο εργασιακό νομοσχέδιο που προωθεί η Κυβέρνηση έχει επικοινωνηθεί ως μια νομοθετική πρωτοβουλία που, όπως διατείνεται, «ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες των εργαζομένων και την ενίσχυση της προστασίας τους». Στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για ένα νομοσχέδιο που εμπεριέχει διατάξεις που εάν εφαρμοστούν θα δημιουργήσουν μεγάλη φαυλότητα στην αγορά εργασίας και εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα θα πέσουν θύματα
εργοδοτικών αυθαιρεσιών και καταχρήσεων, δίχως το κράτος να μπορεί να τους παράσχει καμία απολύτως εγγύηση προστασίας.

Ενώ στην εποχή μας η οικονομική κρίση οξύνεται, η κυβέρνηση μεταφέρει τις εργασιακές σχέσεις στο πεδίο του ανεξέλεγκτου οικονομικού ανταγωνισμού. Ημερομίσθια, μισθοί και ωράρια εργασίας, εκτίθενται στις συνεχείς πιέσεις της μείωσης του επιχειρηματικού κόστους αλλά και των αναδιαρθρώσεων που θα προκύπτουν λόγω της ταχύτατης εισόδου της ρομποτικής στην παραγωγή.

Η κυβέρνηση, με την κατάθεση του νομοσχεδίου για τα εργασιακά, έχει θέσει στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου τα χρονικά όρια εργασίας. Η συζήτηση γύρω από το 8ωρο, τις υπερωρίες, την εργασία τις Κυριακές, τις συμβάσεις μερικής απασχόλησης, τις άδειες κλπ. δεν μπορεί να γίνει, χωρίς το ζήτημα των ωρών απασχόλησης να αποτελέσει ζήτημα ευρύτερου προβληματισμού.

Οι νέες ρυθμίσεις διαλύουν την έννοια όχι του οκταώρου αλλά του χρόνου εργασίας εν γένει, θέτοντας τον εργαζόμενο σε συνεχή ετοιμότητα 24 ώρες το 24ωρο

Είναι ψευδές, ισχυρίζεται η κυβέρνηση, ότι οι εργαζόμενοι θα δουλεύουν 13 ώρες την ημέρα, στο πλαίσιο της νέας διευθέτησης χρόνου εργασίας, «διαψεύδοντας» το πρωτοσέλιδο της ΑΥΓΗΣ. Αυτό που ισχύει όμως είναι διαφορετικό.

Το νέο εργασιακό νομοσχέδιο δίνει δύναμη στον εργαζόμενο;

Αυτό ισχυρίζεται το φιλμάκι της κυβέρνησης που δόθηκε στη δημοσιότητα σήμερα. Αρκετές από τις διατάξεις του (για το δικαίωμα της αποσύνδεσης, την προστασία της άδειας πατρότητας, την καταγγελία της σεξουαλικής παρενόχλησης) αυτό πράγματι κάνουν - υπό την αίρεση βέβαια της συμμόρφωσης των εργοδοτών στο νόμο.

Μιλώντας με φίλους από πρώην εργασιακούς χώρους στο εξωτερικό μαθαίνω ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή μια μη-κανονικότητα στο πως σχεδιάζουν οι επιχειρήσεις την
επόμενη ημέρα ειδικά σε ότι αφορά την επιστροφή εργαζομένων στους χώρους εργασίας. Εκτιμώ ότι και στο τρόπο εργασίας όπως και σε άλλες μεγάλες αλλαγές που βλέπουμε να ξεδιπλώνονται η πανδημία απλά επιτάχυνε τις αλλαγές και εξελίξεις που ήταν αναπόφευκτες. Απλά η επιτάχυνση προκαλεί ζάλη διότι δεν αναμέναμε τόσες αλλαγές τόσο γρήγορα. Μερικά ενδεικτικά παραδείγματα θα αναδείξουν το πόσο δυναμικό είναι το σκηνικό αυτή τη στιγμή.

Πρόσφατες έρευνες επιβεβαιώνουν ότι η πανδημία Covid-19 λειτουργεί ως παγκόσμιος καταλύτης για την επιτάχυνση της λεγόμενης τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης, καθώς παρατηρείται γεωμετρική αύξηση της εμπλοκής στην παραγωγική διαδικασία πρακτικών που σχετίζονται με τη ρομποτική και την τεχνητή νοημοσύνη. Στη χώρα μας η εξέλιξη αυτή μπορεί να έχει θετική επίδραση και να οδηγήσει και στον διπλασιασμό του ετήσιου ρυθμού ανάπτυξης και σε σωρευτική αύξηση του ΑΕΠ.

"Δεν βρισκόμαστε μπροστά σε λανθασμένη μεταφορά ενωσιακού δικαίου ή κακότεχνη διατύπωση αλλά σε μια συνειδητή επιλογή. Ολοένα και μεγαλύτερη απομείωση εργασιακών δικαιωμάτων με κατάργηση προστατευτικών νομοθετικών ρυθμίσεων και θέσπιση περιορισμών που ακυρώνουν συνταγματικές διατάξεις προς όφελος της ευελιξίας και της μεγαλύτερης κερδοφορίας των επιχειρήσεων". Αυτό ανεφέρει μεταξύ άλλων σε άρθρο του με αφορμή το εργασιακό νομοσχέδιο ο Χριστόφορος Σεβαστίδης, Πρόεδρος της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων.