Υπάρχει δίλημμα ανάμεσα στη διέξοδο και το αδιέξοδο;

Η διαπίστωση πως η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται υπό πίεση, πως σε κάθε πεδίο της διεθνούς κοινότητας εκπέμπεται ένα θετικό μήνυμα για τους Τουρκοκυπρίους κι ένα αρνητικό για τους Ελληνοκυπρίους, πως καθημερινά τα κατεχόμενα βελτιώνουν τη θέση τους στην κατεύθυνση αναβάθμισης από "παράνομη οντότητα" σε "μη αναγνωρισμένο κράτος", είναι δεδομένη και μη αμφισβητούμενη. Η ίδια η Κύπρια υπουργός Εξωτερικών Ερατώ Μαρκουλλή είπε τις προάλλες πως "δύσκολοι μήνες περιμένουν την Κυπριακή διπλωματία από τις κινήσεις γνωστών υπόπτων" και υπογράμμισε πως πρόκειται να εντατικοποιηθεί η "προληπτική διπλωματία".

Τι απέδωσε όμως η "προληπτική διπλωματία", που ασκήθηκε (όπως ισχυρίστηκε η Κυπριακή κυβέρνηση) στην περίπτωση των δρομολογίων Συρίας-κατεχομένων, στην περίπτωση του "μνημονίου στρατηγικού συνεταιρισμού" Βρετανίας-Τουρκίας, στους κόλπους του Οργανισμού της Ισλαμικής Διάσκεψης; Το ερώτημα είναι ρητορικό, διότι ουδέν απέδωσε η "προληπτική διπλωματία" - οι εξελίξεις πήραν τον δρόμο τους και η Λευκωσία αναγκάστηκε να ασκηθεί σε μία "αμυντική" διπλωματία, σε μια διαδικασία δηλαδή εξηγήσεων, επεξηγήσεων, διαβημάτων και καταγγελιών. Η Λευκωσία - εκ των υστέρων και όχι εκ των προτέρων - ζήτησε εξηγήσεις από τη Δαμασκό, υπονόησε πως μπορεί να μπλοκάρει τις σχέσεις Ε.Ε.-Συρίας και πως μπορεί να ζητήσει το ενοίκιο για τη λειτουργία των βρετανικών βάσεων. Πολύ σύντομα όμως ξανασκέφτηκε το θέμα ωριμότερα και απέσυρε τις απειλές της εν μέσω θυμηδίας.

Η κατάσταση συνεπώς δεν μπορεί να συνεχίσει να εξελίσσεται με αυτό τον τρόπο. Ήδη, πληροφορίες της Κυπριακής κυβέρνησης αναφέρουν, πως ενδέχεται το προηγούμενο της βρετανικής πρωτοβουλίας να ακολουθήσουν και άλλες χώρες (εξ Ευρώπης αλλά και εξ Αμερικής), πως το προηγούμενο του Μπαχρέιν, του Κατάρ, της Συρίας και του Αζερμπαϊτζάν στην ανάπτυξη διμερών σχέσεων με τα κατεχόμενα θα ακολουθήσουν και άλλες ισλαμικές χώρες, πως ενδέχεται το Ισραήλ να επιτρέψει τη λειτουργία δρομολογίου Χάιφας-Αμμοχώστου, πως επίκειται η καθιέρωση τσάρτερς στο παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου από τη Γερμανία. Μπορεί να ακυρώσει αυτά τα σχέδια η Κυπριακή "προληπτική διπλωματία"

Αν δεχτούμε ότι μπορεί ένας οδοιπόρος να διαβεί στεγνός ένα χείμαρρο φορώντας μοκασίνια, τότε ναι, μπορούμε να προσδοκούμε ότι μια επιδέξια προληπτική διπλωματία μπορεί να αποκρούσει τις επικείμενες δυσμενείς εξελίξεις. Το βέβαιον είναι - "ηλίου φαεινότερο" όπως θάλεγε ο Δημήτρης Χριστόφιας - πως απαιτείται σχέδιο, πρωτοβουλία και μεθόδευση. Τα οποία εκλείπουν.

Ένα κλίμα περίκλειστου κράτους

Εν μέσω προεκλογικής περιόδου, η κυβέρνηση του \Τάσσου Παπαδόπουλου\ ανατρέχει στο δημοψήφισμα για να καταστήσει τον λαό του "όχι" συνυπεύθυνο αυτών των εξελίξεων. Με μια τέτοια τακτική όμως, είναι φανερό πως δοξολογείται το χτες για να μην σχεδιαστεί το αύριο. Και είναι εξίσου πασιφανές, πως η Κυπριακή κυβέρνηση δεν προσανατολίζεται σε μια νέα πρωτοβουλία, σε μια αξιολόγηση της κατάστασης και σε μια ειλικρινή παρέμβαση προς την κοινωνία.

Ο επίτροπος \Όλι Ρεν\ μιλώντας την περασμένη βδομάδα στην Ευρωβουλή τόνισε πως "η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει λύση του Κυπριακού το συντομότερο δυνατόν, με σοβαρές διαπραγματεύσεις που θα ξεκινήσουν μετά τις εκλογές της Κύπρου και χωρίς αναίτια καθυστέρηση". Το μήνυμα ήταν ρητό και ξεκάθαρο - πώς αντιδρούν οι παραλήπτες;

Η Κυπριακή κυβέρνηση διαμορφώνει ένα κλίμα επικείμενης επίθεσης από "γνωστούς υπόπτους", οι οποίοι ετοιμάζονται να σερβίρουν τον "λογαριασμό" του δημοψηφίσματος - με άλλα λόγια να "τιμωρήσουν" το αδούλωτο πνεύμα των Κυπρίων που αντέδρασαν στα ξένα κελεύσματα - και μελετά την τακτική απεγκλωβισμού της από τη διαδικασία που πρόκειται να κινηθεί.

Η στρατηγική Χριστόφια

Ο \Δημήτρης Χριστόφιας\ αντίθετα, σύμφωνα με τα όσα είπε κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα την περασμένη βδομάδα, έχει ένα διαφορετικό στρατηγικό σχέδιο. Κατά την ανάλυσή του, δύο ήταν τα σημαντικά προβλήματα που ανέκυψαν στη Λουκέρνη: το πρώτο, είχε να κάνει με την αποδοχή της επιδιαιτησίας και το δεύτερο, με τη διενέργεια του δημοψηφίσματος - που έγινε, ενώ δεν υπήρχε "συμφωνημένη λύση". Ο Δημήτρης Χριστόφιας τόνισε επίσης, πως η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν διαπραγματεύθηκε σοβαρά, μεθοδικά και συστηματικά. Με άλλα λόγια, ο υποψήφιος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας εστίασε την κριτική του στη διαδικασία και η επισήμανση αυτή έγινε σαφέστερη με όσα ανέφερε στη συνέχεια. Κατά τις δηλώσεις του, σε πολιτικο-διπλωματικό επίπεδο πρέπει να γίνουν άμεσα δύο κινήσεις: 1ον) να ανατραπεί η απο-ενοχοποίηση της Τουρκίας. Ειδικότερα, ο Δ. Χριστόφιας παραπέμποντας στη διεθνή τάση που αναπτύσσεται για την άρση της απομόνωσης των Τουρκοκυπρίων, τόνισε πως αυτή πρέπει να αντιστραφεί - δεν είναι το δημοψήφισμα αυτό που προκάλεσε το πρόβλημα, αλλά η εισβολή και η κατοχή, υπενθύμισε σχετικά. Και 2ον) να αναπτυχθεί οργανωμένα ένας ειλικρινής διάλογος με τις ξένες κυβερνήσεις που εκφράζουν ενδιαφέρον για το Κυπριακό.

Ο γ.γ. του ΑΚΕΛ υπογράμμισε ακόμη ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά πρέπει να βρίσκεται σε άμεση επαφή με την τουρκοκυπριακή - "αν δεν συνεννοηθούμε με τους Τουρκοκύπριους, το χάσαμε το παιχνίδι" είπε χαρακτηριστικά, ενώ παρατήρησε ότι ο μηχανισμός της "συμφωνίας Γκαμπάρι" προσφέρει μια διέξοδο συνεργασίας. Επ αυτού χαρακτηριστικά ανέφερε, ότι η "συμφωνία Γκαμπάρι" προβλέπει τη διμερή συνεργασία σε θέματα καθημερινότητας - "σήμερα, αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα του αφθώδους πυρετού" παρατήρησε. "Η επιδημία ξεπερνά τα τείχη, δεν γνωρίζει σύνορα, είναι ένα θέμα όπου πρέπει να συνεργαστούμε".

Η σύγκριση ανάμεσα στους δύο υποψηφίους είναι καθαρή - ο Δημήτρης Χριστόφιας αναζητά διεξόδους, ο Τάσσος Παπαδόπουλος επιζητά τα αδιέξοδα. Το εκλογικό δίλημμα των Κυπρίων επομένως, όπως θάλεγαν κι οι ίδιοι είναι ...ψευδοδίλημμα.