Πολλαπλή πρόκληση
Γιώργος Καπόπουλος, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2020-06-27
Η Γερμανία αναλαμβάνει την 1/7/2020 την εξάμηνη προεδρία της Ε.Ε. σε μια στιγμή ταυτόχρονων πολλαπλών προκλήσεων:
● Την εξεύρεση συμβιβασμού ει δυνατόν εντός του Ιουλίου για τη συγκρότηση του Ταμείου ανάκαμψης
● Τη συνδρομή του Βερολίνου στην αναζήτηση πολιτικής λύσης στη Λιβύη
● Τις διαπραγματεύσεις με το Λονδίνο για το Brexit
● Τη διαχείριση της επιθετικής ρητορικής Τραμπ που αποδυναμώνει τη Διατλαντική Σχέση
● Την παρουσία της Ε.Ε. στη αναζήτηση λύσης στο Κόσοβο στη σκιά της επαναδραστηριοποίησης του Τραμπ και του Πούτιν.
Σε ό,τι αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης η διαμόρφωση μιας κοινά αποδεκτής συμβιβαστικής φόρμουλας, που να έχει σημείο αναφοράς τη γαλλογερμανική κοινή πρόταση της 18/5, μοιάζει να είναι εφικτή μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Η συνάντηση κορυφής στο Μέζεμπεργκ των Μέρκελ-Μακρόν εμμέσως πλην σαφώς το παραπάνω σενάριο επιβεβαιώνει.
Στο Βερολίνο γνωρίζουν πολύ καλά ότι ο κίνδυνος διεύρυνσης των περιφερειακών ανισοτήτων εντός της ευρωζώνης θα οδηγήσει σε ενίσχυση των εσωτερικών κοινωνικών ανισοτήτων κυρίως στον Νότο, με τη λαϊκιστική ευρωσκεπτικιστική Ακροδεξιά να εισπράττει ένα ευρύ, ισχυρό, αλλά ετερόκλητο κύμα δυσαρεστημένων.
Αν στη διαπραγμάτευση για το Σύμφωνο Ανάπτυξης, Βερολίνο και Παρίσι θυμίζουν τις παλιές καλές μέρες του γαλλογερμανικού διδύμου, στη διαχείριση της σύγκρουσης στη Λιβύη οι δύο χώρες βρίσκονται απέναντι.
Η Γαλλία δηλώνει ένα δυναμικό παρών από τη Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τα ανοικτά της Λιβύης και βρίσκεται σε μια κατάσταση ψυχροπολεμικής έντασης με την Τουρκία και μάλιστα πρόσφατα στα όρια του θερμού επεισοδίου.
Η Γερμανία προσπαθεί να κρατήσει τον διάλογο με την Αγκυρα ανοιχτό, καθώς ο Ερντογάν διαθέτει τον μοχλό πίεσης του Προσφυγικού – Μεταναστευτικού. Επιπλέον, στο Βερολίνο έβλεπαν από παλιά με καχυποψία έως δυσαρέσκεια τις φιλοδοξίες του Παρισιού να ενδυναμώσει την επιρροή του στον Νότο της Ε.Ε. - ευρωζώνης και στη Μεσόγειο.
Η γερμανική προεδρία αποτελεί ένα κρίσιμο εξάμηνο στη διάρκεια του οποίου θα φανεί αν μπορεί να προκύψει Συμφωνία Ηνωμένου Βασιλείου – Ε.Ε. για το διμερές εμπόριο ή αν την 1/1/2021 θα υπάρξει ένα ασύντακτο, χωρίς συμφωνία (δηλαδή σκληρό) Brexit με μόνο σημείο αναφοράς το πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Εξυπακούεται ότι ασύντακτη έξοδος του Λονδίνου από τη Ε.Ε. θα πολλαπλασίαζε το κόστος της ανάκαμψης μετά την πανδημία και για τις δυο πλευρές.
Οπως είναι γνωστό, ο Τραμπ έχει ταχθεί χωρίς προσχήματα υπέρ ενός σκληρού Brexit, το οποίο θεωρεί ως προαπαιτούμενο μιας επωφελούς -και για τις ΗΠΑ και τη Βρετανία- εμπορικής συμφωνίας.
Μια από τις πιο δύσκολες προκλήσεις της γερμανικής προεδρίας είναι η προεξοφλημένη -λόγω και κορύφωσης της προεκλογικής εκστρατείας- ένταση της επιθετικής ρητορικής Τραμπ απέναντι στη Ε.Ε. και κυρίως στη Γερμανία. Ηδη η Γερμανία εγκαλείται για πρακτικές αθέμιτου εμπορικού ανταγωνισμού, κυρίως στην αυτοκινητοβιομηχανία, για μη τήρηση των δεσμεύσεών της ως προς την αύξηση των αμυντικών της δαπανών και τέλος για την Ενεργειακή Συμμαχία με τη Ρωσία, με τις ΗΠΑ να απειλούν με κυρώσεις για τον υποθαλάσσιο Αγωγό Φυσικού Αερίου North Stream 2.
Τέλος, είναι σαφές πως μόνον ορατός ορίζοντας πλήρους ένταξης στη Ε.Ε. θα μπορούσε να δώσει στις Βρυξέλλες προβάδισμα επιρροής στα Δυτικά Βαλκάνια, αλλά και στη διαπραγμάτευση Σερβίας-Κοσόβου.
Η υπεδραστηριοποίηση της Ρωσίας και της Κίνας δείχνει ότι δεν υπάρχει κενό που να μην καλύπτεται από ανταγωνίστριες δυνάμεις.
Η γερμανική προεδρία θα πρέπει να αντιμετωπίσει και το όψιμο προεκλογικό ενδιαφέρον Τραμπ με τα Βαλκάνια.
● Την εξεύρεση συμβιβασμού ει δυνατόν εντός του Ιουλίου για τη συγκρότηση του Ταμείου ανάκαμψης
● Τη συνδρομή του Βερολίνου στην αναζήτηση πολιτικής λύσης στη Λιβύη
● Τις διαπραγματεύσεις με το Λονδίνο για το Brexit
● Τη διαχείριση της επιθετικής ρητορικής Τραμπ που αποδυναμώνει τη Διατλαντική Σχέση
● Την παρουσία της Ε.Ε. στη αναζήτηση λύσης στο Κόσοβο στη σκιά της επαναδραστηριοποίησης του Τραμπ και του Πούτιν.
Σε ό,τι αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης η διαμόρφωση μιας κοινά αποδεκτής συμβιβαστικής φόρμουλας, που να έχει σημείο αναφοράς τη γαλλογερμανική κοινή πρόταση της 18/5, μοιάζει να είναι εφικτή μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Η συνάντηση κορυφής στο Μέζεμπεργκ των Μέρκελ-Μακρόν εμμέσως πλην σαφώς το παραπάνω σενάριο επιβεβαιώνει.
Στο Βερολίνο γνωρίζουν πολύ καλά ότι ο κίνδυνος διεύρυνσης των περιφερειακών ανισοτήτων εντός της ευρωζώνης θα οδηγήσει σε ενίσχυση των εσωτερικών κοινωνικών ανισοτήτων κυρίως στον Νότο, με τη λαϊκιστική ευρωσκεπτικιστική Ακροδεξιά να εισπράττει ένα ευρύ, ισχυρό, αλλά ετερόκλητο κύμα δυσαρεστημένων.
Αν στη διαπραγμάτευση για το Σύμφωνο Ανάπτυξης, Βερολίνο και Παρίσι θυμίζουν τις παλιές καλές μέρες του γαλλογερμανικού διδύμου, στη διαχείριση της σύγκρουσης στη Λιβύη οι δύο χώρες βρίσκονται απέναντι.
Η Γαλλία δηλώνει ένα δυναμικό παρών από τη Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τα ανοικτά της Λιβύης και βρίσκεται σε μια κατάσταση ψυχροπολεμικής έντασης με την Τουρκία και μάλιστα πρόσφατα στα όρια του θερμού επεισοδίου.
Η Γερμανία προσπαθεί να κρατήσει τον διάλογο με την Αγκυρα ανοιχτό, καθώς ο Ερντογάν διαθέτει τον μοχλό πίεσης του Προσφυγικού – Μεταναστευτικού. Επιπλέον, στο Βερολίνο έβλεπαν από παλιά με καχυποψία έως δυσαρέσκεια τις φιλοδοξίες του Παρισιού να ενδυναμώσει την επιρροή του στον Νότο της Ε.Ε. - ευρωζώνης και στη Μεσόγειο.
Η γερμανική προεδρία αποτελεί ένα κρίσιμο εξάμηνο στη διάρκεια του οποίου θα φανεί αν μπορεί να προκύψει Συμφωνία Ηνωμένου Βασιλείου – Ε.Ε. για το διμερές εμπόριο ή αν την 1/1/2021 θα υπάρξει ένα ασύντακτο, χωρίς συμφωνία (δηλαδή σκληρό) Brexit με μόνο σημείο αναφοράς το πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Εξυπακούεται ότι ασύντακτη έξοδος του Λονδίνου από τη Ε.Ε. θα πολλαπλασίαζε το κόστος της ανάκαμψης μετά την πανδημία και για τις δυο πλευρές.
Οπως είναι γνωστό, ο Τραμπ έχει ταχθεί χωρίς προσχήματα υπέρ ενός σκληρού Brexit, το οποίο θεωρεί ως προαπαιτούμενο μιας επωφελούς -και για τις ΗΠΑ και τη Βρετανία- εμπορικής συμφωνίας.
Μια από τις πιο δύσκολες προκλήσεις της γερμανικής προεδρίας είναι η προεξοφλημένη -λόγω και κορύφωσης της προεκλογικής εκστρατείας- ένταση της επιθετικής ρητορικής Τραμπ απέναντι στη Ε.Ε. και κυρίως στη Γερμανία. Ηδη η Γερμανία εγκαλείται για πρακτικές αθέμιτου εμπορικού ανταγωνισμού, κυρίως στην αυτοκινητοβιομηχανία, για μη τήρηση των δεσμεύσεών της ως προς την αύξηση των αμυντικών της δαπανών και τέλος για την Ενεργειακή Συμμαχία με τη Ρωσία, με τις ΗΠΑ να απειλούν με κυρώσεις για τον υποθαλάσσιο Αγωγό Φυσικού Αερίου North Stream 2.
Τέλος, είναι σαφές πως μόνον ορατός ορίζοντας πλήρους ένταξης στη Ε.Ε. θα μπορούσε να δώσει στις Βρυξέλλες προβάδισμα επιρροής στα Δυτικά Βαλκάνια, αλλά και στη διαπραγμάτευση Σερβίας-Κοσόβου.
Η υπεδραστηριοποίηση της Ρωσίας και της Κίνας δείχνει ότι δεν υπάρχει κενό που να μην καλύπτεται από ανταγωνίστριες δυνάμεις.
Η γερμανική προεδρία θα πρέπει να αντιμετωπίσει και το όψιμο προεκλογικό ενδιαφέρον Τραμπ με τα Βαλκάνια.
