Η προεδρική εκλογή γέννησε βουλευτικές εκλογές και δυστοκία στην ...προεδρική εκλογή!

Με πολιτικές ήττες στις επιμέρους μάχες αλλά με περιφανή νίκη στον "πόλεμο" φαίνεται να οδεύει ο πρωθυπουργός Τ. Ερντογάν προς τις βουλευτικές εκλογές, που θα λάβουν χώρα στις 22 Ιουλίου. Για την ακρίβεια ο Τ. Ερντογάν έχασε την προεδρική εκλογή του Αμπντουλλάχ Γκιούλ, καθώς η μεθόδευση της αντιπολίτευσης οδήγησε τις εξελίξεις σε μιαν άγονη διαδικασία και τελικά στην παραίτηση του κ. Γκιούλ. Ο Τούρκος πρωθυπουργός επίσης, φαίνεται να ηττάται στον σχεδιασμό προκήρυξης διπλών εκλογών στις 22 Ιουλίου, καθώς οι συνταγματικές διορίες της διαδικασίας καθιστούν ανέφικτο τον κυβερνητικό σχεδιασμό. Ο Τούρκος πρωθυπουργός τέλος φαίνεται να ηττάται πολιτικά ως προς την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας του - η εκλογή Σαρκοζί αναμφίβολα δυσχεραίνει την εξέλιξη της ευρωτουρκικής πορείας, ενώ ήδη ο ευρω-ενθουσιασμός της Τουρκίας βρίσκεται σήμερα στο ναδίρ. Το βασικό πολιτικό πλεονέκτημα του Τ. Ερντογάν έχει επομένως εξανεμιστεί, κι ενώ όλα δείχνουν ότι το "άστρο" του Τούρκου πρωθυπουργού έχει ξεθωριάσει, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν -αντίθετα- ότι το κυβερνών κόμμα έχει αυξήσει την ακτινοβολία του!

Αναλυτικότερα, το πακέτο των συνταγματικών μεταρρυθμίσεων που προώθησε η κυβέρνηση στη Βουλή - και προβλέπει 4ετή (και όχι 5ετή) κοινοβουλευτική θητεία, 5ετή (και όχι 7ετή) προεδρική θητεία με δυνατότητα ανανέωσης για άλλη μια θητεία, προεδρική εκλογή απευθείας από τον λαό, δυνατότητα εκλογής ανεξαρτήτων βουλευτών και εκλόγιμο όριο το 25ο έτος της ηλικίας - πέρασε ήδη τον πρώτο σκόπελο. Συζητήθηκε σε δύο γύρους στη Βουλή και εγκρίθηκε με ψήφους που ξεπερνούν το όριο των 2/3 που προβλέπεται συνταγματικά. Το επόμενο βήμα είναι η επικύρωσή του από τον πρόεδρο Σεζέρ, ο οποίος προβλέπεται ότι θα εξαντλήσει την 15ήμερη διορία και θα το απορρίψει. Η κυβέρνηση μπορεί τότε να το επαναπέμψει στη Βουλή κι εφόσον εγκριθεί με την ίδια πλειοψηφία να το απευθύνει εκ νέου στον πρόεδρο Σεζέρ. Ο πρόεδρος εκτιμάται ότι και πάλι θα αφήσει να εξαντληθεί η 15ήμερη διορία και τότε, ή θα πρέπει να το επικυρώσει, ή να το παραπέμψει σε δημοψήφισμα - το οποίο όμως πρέπει να διενεργηθεί σε 4 μήνες…

Αν επομένως η διαδικασία εξελιχθεί κατά τις εύλογες εκτιμήσεις, η προεδρική εκλογή θα λάβει χώρα στα μέσα Οκτωβρίου. Τότε όμως συντρέχει ένας άλλος κίνδυνος - η νέα Βουλή που θα έχει εκλεγεί να μη δεχθεί τα πεπραγμένα της προηγούμενης και είτε θα αποφασίσει να εκλέξει τον πρόεδρο με την Κοινοβουλευτική διαδικασία, είτε θα επαναλάβει την ίδια διαδικασία. Το συμπέρασμα είναι πως ο Αχμέτ Σεζέρ, κόντρα στις επιθυμίες της κυβέρνησης Ερντογάν, θα αποδειχθεί ο μακροβιότερος Πρόεδρος της Τουρκίας...

Το παράδοξο είναι, πως μολονότι η κυβέρνηση Ερντογάν αναγκάστηκε να προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές (ενώ αρχικά επεδίωκε την προεδρική εκλογή), οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τα ποσοστά της αυξάνονται κατά έξι μονάδες και αγγίζουν το 40%. Κατά τις ερμηνείες των Τούρκων αναλυτών, η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην επέμβαση του στρατού και στη στρεψόδικη στάση που κράτησε η αντιπολίτευση. Παρά ταύτα, είναι πιθανό στη νέα Βουλή, το κόμμα της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης να μην έχει την κοινοβουλευτική υπερ-αντιπρόσωπευση που απολάμβανε ως σήμερα. Κι αυτό, γιατί ενδέχεται τα δύο κεντροδεξιά κόμματα που ήδη συγχωνεύθηκαν, να υπερβούν το "κατώφλι" του 10% και να έχουν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Επίσης ενδέχεται να εκλεγούν οι Κούρδοι που κατεβαίνουν ως ανεξάρτητοι, ενώ εκτιμάται ότι το Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα του Ντ. Μπαϋκάλ θα είναι και πάλι δεύτερο, με ποσοστά 12-14%. Στη νέα Βουλή επομένως δεν θα έχει την απόλυτη κυριαρχία που είχε ώς τώρα το ΑΚΡ και άρα η άσκηση πολιτικής θα γίνει δυσχερέστερη - κυρίως όμως θα γίνει επίπονη διαδικασία η προεδρική εκλογή.

Κατά τις αναλύσεις εξάλλου που δημοσιεύουν τα τουρκικά ΜΜΕ, ο στρατός θα εμμείνει στην εκλογή μη ισλαμιστή στην προεδρία της χώρας, καθώς κατά τις στερεότυπες αντιλήψεις η προεδρία εκπροσωπεί την κρατική εξουσία και η κυβέρνηση την πολιτική εξουσία. Η πολιτική αποδοχή του Τ. Ερντογάν επίσης από τους οικονομικούς και παραγωγικούς φορείς της χώρας φαίνεται πως έχει εξασθενίσει. Ήδη, ο πανίσχυρος ΣΕΒ της Τουρκίας (TUSIAD) που ώς τώρα στήριζε το μεταρρυθμιστικό έργο του πρωθυπουργού και τον εξευρωπαϊσμό της χώρας, σε πρόσφατη ανακοίνωσή του υποστήριξε ότι ήταν εσφαλμένη η κυβερνητική προώθηση των συνταγματικών τροποποιήσεων και επισημαίνει ότι η διαδικασία αυτή έπρεπε να αναληφθεί από την επόμενη Εθνοσυνέλευση.

Με άλλα λόγια, η δυνατότητα άσκησης πολιτικής από τον Τ. Ερντογάν θα γίνει πιο πολύπλοκη και θα είναι προϊόν συμβιβασμών. Στην πολιτική όμως είναι σύμφυτη η έννοια της ανατροπής, όπως επίσης συμβαίνει συχνά η ακτινοβολία και η λαϊκή απήχηση ενός ηγέτη να αποκτούν τέτοια δυναμική, που να χωνεύει τις τριβές και τις διενέξεις - ιδιαίτερα όταν υπάρχει και η διεθνής αποδοχή. Η οποία υπάρχει στο πρόσωπο του Τ. Ερντογάν.