Γιατί έκλαψε ο Μίκης

Χρήστος Χωμενίδης, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2017-06-24

«Ζω κατά λάθος! Στατιστικά εάν το δεις, θα έπρεπε να έχω πεθάνει τουλάχιστον δέκα φορές...» μου είπε μια μέρα ο Μίκης Θεοδωράκης και άρχισε να μου απαριθμεί πού και πότε είχε ξεφύγει, την ύστατη συνήθως στιγμή, από του Χάρου τα δόντια. «Στα Δεκεμβριανά, στη Μακρόνησο, στο σανατόριο χτυπημένος από φυματίωση...». Το ύφος του ήταν παιγνιώδες, στιγμές στιγμές και θριαμβευτικό, όταν μου περιέγραφε τις φάτσες που τον είχαν ξεγράψει οριστικά και που τον έβλεπαν αίφνης όρθιο και πελώριο, σαν νεκραναστημένο, ξανά απέναντί τους. Σκοτείνιασε μονάχα σαν θυμήθηκε τους συνομηλίκους και τους νεοτέρους του, που δεν τους φύλαγε κάτω απ’ τις φτερούγες του ο Αρχάγγελος Μιχαήλ και κόπηκε η ζωή τους στον ανθό.

Προχθές το βράδυ, στο Καλλιμάρμαρο Στάδιο, ο Μίκης Θεοδωράκης έκλαψε. Διηύθυνε την ορχήστρα από το αναπηρικό του καροτσάκι, σταμάτησε και έκρυψε το πρόσωπό του μες στα πελώρια χέρια του. Το πλήθος ρίγησε. Ο Μίκης σκούπισε τα μάτια του και το αποχαιρέτησε με ευγνωμοσύνη.

Γιατί έκλαψε ο Μίκης;

Το ξέρει, το έχει πει και δημόσια, πως βρίσκεται στο τέλος της διαδρομής. Εχει διαγάγει μια ζωή πιο συναρπαστική, πιο γεμάτη σχεδόν από κάθε άνθρωπο. Εχει πολεμήσει στα χαρακώματα, έχει αφοσιωθεί σε κορίτσια, σε μουσικές, σε ιδέες και τοπία, έχει συνθέσει ένα επιβλητικό έργο, το οποίο αναγνωρίστηκε σχεδόν ακαριαία και δοξάστηκε και τον δόξασε από τα πρώτα νιάτα του. Εχει βασανιστεί αλλά και γλεντήσει, άφατες συμφορές πλεγμένες μαζί με θριαμβευτικές νίκες και με διονυσιακές χαρές.

Εχει αφήσει το ίχνος του βαθύ στην Ελλάδα του 20ού αιώνα. Ποιος, μετά τον Κωστή Παλαμά, υπήρξε πατέρας του έθνους, ποιος διαμόρφωνε με μια κουβέντα, με μια χειρονομία του, την κοινή γνώμη; Ακόμα κι όταν όσα έλεγε και έπραττε κρίνονταν από κάποιους ως άστοχα, στο γήπεδο που είχε διαλέξει ο Μίκης αγωνίζονταν να τον κατατροπώσουν.

Το ίχνος του θα μείνει. Το «Αξιον Εστί» θα ψάλλεται ως άλλος «Υμνος εις την Ελευθερίαν». «Η Μαργαρίτα η Μαργαρώ» θα επανέλθει πιθανότατα στη μόδα, θα τραγουδιέται από τα πιτσιρίκια σε σουίνγκ ή σε ραπ διασκευή. Ο ίδιος όμως θα λείπει.

Με τη νεανική του οξυδέρκεια, με την εφηβική ματιά του, ο Μίκης παρακολουθεί τον βαρκάρη του να λύνει ένα ένα τα σκοινιά, να ετοιμάζεται να σηκώσει την άγκυρα. Η στεριά θα ξεμακρύνει - το σκάφος, με τον έναν επιβάτη, θα πλεύσει σε μιαν άγνωστη θάλασσα. Μην έχοντας χάσει την ανθρωπιά του, ο Μίκης αντιδρά κατά τον μόνο φυσικό τρόπο. Φρίττει. Συντρίβεται. Βάζει τα κλάματα.

Από όλα τα πλάσματα του πλανήτη, ο homo sapiens διαθέτει την διττή τραγικότητα να έχει αφενός πλήρη συνείδηση της ατομικότητάς του, να γνωρίζει αφετέρου το άφευκτο του θανάτου του. Το βάρος είναι σχεδόν ασήκωτο. Για να το αντέξει ερωτεύεται, δημιουργεί, κάνει παιδιά. Οι έρωτες ξεφτίζουν, το έργο - άμα αξίζει - αυτονομείται από τον δημιουργό του, τα παιδιά μεγαλώνουν, φτερουγίζουν μακριά. Οσο περνάει ο χρόνος τόσο πιο μόνος μένει ο άνθρωπος.

Παρηγοριέται ενίοτε με τη μεταφυσική υπόσχεση του επέκεινα - με το δέλεαρ όλων των θρησκειών. Θυμάται έπειτα τη σπαραχτική φράση που είπε ο Αχιλλέας στον Οδυσσέα όταν εκείνος τον συνάντησε στον Αδη. «Χίλιες φορές θα προτιμούσα να είμαι ο τελευταίος δούλος πάνω στη γη παρά ο βασιλιάς του κάτω κόσμου...».

Ο Μίκης Θεοδωράκης, ο πιο χορτάτος από τους χορτάτους, έχει την αξιοπρέπεια να μην επιθυμεί στα ενενήντα δύο του τίποτα παραπάνω. Το τελευταίο που διεκδίκησε και κέρδισε ήταν να πενθήσει τον εαυτό του, δημόσια όπως έζησε, υπό τους ήχους των τραγουδιών του. Προχθές το βράδυ, στο Καλλιμάρμαρο.

Αλλες στιγμές γλυκαίνει. «Ξέρεις πού θα βρεθώ όταν θα πεθάνω; Στο σαλόνι του πατρικού μου. Εγώ, παιδί, θα κάθομαι στο πιάνο και θα παίζω βαλσάκια. Ο μπαμπάς θα πιάνει τη μαμά μου από τη μέση, εκείνη θα διστάζει, ύστερα όμως θα αφήνεται, θα στροβιλίζονται αγκαλιά, τα φώτα όλα της πόλης μαγικά θα ανάβουν, το χιόνι θα σκεπάζει τις στέγες, χιλιάδες παιδάκια με φανάρια και με τρίγωνα θα ξεχύνονται στους δρόμους, γιορταστικά, χριστουγεννιάτικα, στους αιώνες των αιώνων...».

Θέματα επικαιρότητας: Ιστορία του Αριστερού κινήματος

Λάμπρος Αθανάσιος Τσουκνίδας

Με τα λόγια του Καμύ

Λάμπρος Αθανάσιος Τσουκνίδας, 2026-07-05

Kάθε γενιά, αναμφισβήτητα, θεωρεί τον εαυτό της προορισμένο...

Περισσότερα
Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Το ηρωικό παρελθόν

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2022-03-04

Είναι φορές που στον νου μου έρχεται ο πατέρας ενός φίλου,...

Περισσότερα
Γιώργος Σιακαντάρης

Ευρωκομμουνισμός, ο τέταρτος δρόμος προς τη σοσιαλδημοκρατία

Γιώργος Σιακαντάρης, 2018-02-17

Η διάσπαση του ΚΚΕ, την οποία αυτό ακόμη και σήμερα δεν αναγνωρίζει...

Περισσότερα
Γιώργος Σιακαντάρης

Ο Οκτώβρης του 1917 σήμερα

Γιώργος Σιακαντάρης, 2017-11-05

Στις 25 Οκτωβρίου συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη Ρωσική Επανάσταση....

Περισσότερα
Γιώργος Σιακαντάρης

τα αντίστροφα αποτελέσματα της δικτατορίας

Γιώργος Σιακαντάρης, 2017-07-07

...Στη χώρα υπάρχει ένα «άγριο» κοινό που είναι έτοιμο να...

Περισσότερα
Χρήστος Χωμενίδης

Γιατί έκλαψε ο Μίκης

Χρήστος Χωμενίδης, 2017-06-24

«Ζω κατά λάθος! Στατιστικά εάν το δεις, θα έπρεπε να έχω...

Περισσότερα
Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Ο καβγάς για τον Μπελογιάννη

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2017-04-09

Δεν θα είχε νόημα να επαναλάβω ή να συνοψίσω όσα γράφτηκαν...

Περισσότερα
Γιώργος Σιακαντάρης

Το «αμάρτημα» του Φώτη Κουβέλη

Γιώργος Σιακαντάρης, 2017-03-01

Όταν διάβασα την, εμφανώς λόγω σύγχυσης, δήλωση του κ. Φώτη...

Περισσότερα

Άρθρα

Δημήτρης Χατζησωκράτης

ΚΑΙ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΕΝΝΙΟΥΝΤΑΙ ΝΕΑ ”ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΑ”

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2026-11-14

Το «Πολυ­τε­χνείο» δεν ανή­κει στους δη­μιουρ­γούς του....

Κώστας Καλλίτσης

Τα δύσκολα στους επόμενους

Κώστας Καλλίτσης, 2026-11-15

Το 2025 ένας στους δύο αδυνατούσε να αντιμετωπίσει μια απρόβλεπτη...

Φραγκίσκος Κουτεντάκης

Δημοσιονομική υπευθυνότητα δεν σημαίνει μόνο πλεονάσματα

Φραγκίσκος Κουτεντάκης, 2026-11-03

...Δημοσιονομικά υπεύθυνος είναι εκείνος που ιεραρχεί ανάγκες,...

Η μεγάλη μάχη των γενεών

Γιώργος Παπανικολάου, 2026-11-02

Κάτι βαθύτερο από μια συνηθισμένη έκρηξη νεανικής αγανάκτησης...

Δημοσιονομικά περιθώρια και προοδευτική πολιτική

Δημήτρης Λιάκος, 2026-11-02

Η βελτίωση της κοινωνικής ευημερίας αποτελεί έναν από τους...

Βαγγέλης Καραμανωλάκης

25/10/26.Πολιτικός σεισμός στη Σερβία: Το κίνημα των φοιτητών «έριξε» τον Βούτσιτς

Βαγγέλης Καραμανωλάκης, 2026-11-01

Είναι νωρίς ακόμη για να ξέρουμε τι θα σημάνει για τη Σερβία...

Κώστας Καλλίτσης

Επενδυτές ή ραντιέρηδες;

Κώστας Καλλίτσης, 2026-11-01

Είναι οι άμεσες ξένες επενδύσεις τόσες και τέτοιες ή, έστω,...

25/10/26 Η ιστορική επιστροφή του Λούλα,

Όλιβερ Στούενκελ, 2026-10-26

...Από τότε που η Βραζιλία υιοθέτησε το εκλογικό σύστημα...

Κώστας Καλλίτσης

Το στεγαστικό πρόβλημα

Κώστας Καλλίτσης, 2026-10-25

Το στεγαστικό είναι οξύ σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, είναι...

Τζουλιάνο Ντα Έμπολι

Ζούμε μια αρένα όπου οι ακραίες θέσεις κυριαρχούν

Τζουλιάνο Ντα Έμπολι, 2026-10-22

«Μάλλον εσείς περάσατε αυτή τη φάση της οργής που βλέπουμε...

Τρομαγμένες κοινωνίες

Πάσχος Μανδαρβέλης, 2026-10-21

Η Δύση φοβάται. Αναλυτές και διπλωμάτες φοβούνται την άνοδο...

Έχουν λόγο να εξεγείρονται οι άνθρωποι;

Νικόλας Σεβαστάκης, 2026-10-21

ΟΙ ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΙΣ, ΟΙ «ΤΑΡΑΧΕΣ» (emeutes), οι συγκρούσεις. Η κυβέρνηση...

▲
×
×