Κι όμως, χρειαζόμαστε τους μετανάστες...

Και εν μέσω πανδημίας και με κλειστά τα σύνορα, η Ευρώπη (Ευρωπαϊκή Ενωση - ΕΕ) ανακάλυψε ότι τελικά έχει ανάγκη τους μετανάστες. Το ίδιο ανακάλυψε και η Ελλάδα. Η Γερμανία διαπίστωσε ότι δεν μπορεί να συλλέξει τα περίφημα (και εξόχως γευστικά) άσπρα σπαράγγια της γιατί οι πολωνοί κυρίως εργάτες έχουν παγιδευτεί στην πατρίδα τους. Η Ελλάδα ότι τα φρούτα μπορεί να σαπίσουν στο έδαφος καθώς πολλοί εργάτες από την Αλβανία έχουν επίσης αποκλεισθεί στη χώρα τους λόγω κλειστών συνόρων εξαιτίας της πανδημικής κρίσης. Και το Ηνωμένο Βασίλειο (ΗΒ) ανακάλυψε ότι χάρη στους μετανάστες μπορεί να λειτουργήσει το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS). Ο πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον ευχαρίστησε δημόσια δύο νοσοκόμες που του έσωσαν τη ζωή όταν ήταν στο νοσοκομείο, η μία από τη Νέα Ζηλανδία και η δεύτερη από την Πορτογαλία. Στην Ελλάδα μετανάστες και πρόσφυγες είχαν παρουσιαστεί και με αφορμή την έκρυθμη κατάσταση στον Εβρο ως η περίπου μεγάλη απειλή για τη χώρα. Και με το ξέσπασμα της πανδημίας είχαμε διαβάσει απίθανες ιστορίες τρόμου, ότι σαπιοκάραβα από τις τουρκικές ακτές θα αποβίβαζαν στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στα νησιά φουρνιές από μετανάστες μολυσμένους από τον ιό Covid-19 για να σπείρουν την πανδημία. Και όλο αυτό το τεράστιο παραμύθι το διακινούσαν για μέρες εφημερίδες και σοβαροί - υποτίθεται - σχολιαστές. Αλλά βέβαια δεν είδαμε κανένα σαπιοκάραβο να αποβιβάζει μετανάστες (μέχρι στιγμής τουλάχιστον) - παρά ταύτα η ενοχοποίηση παραμένει.

Στη Βρετανία είναι ο ίδιος Τζόνσον που τώρα ευχαριστεί τους μετανάστες, ενώ το 2016 είχε χρησιμοποιήσει το μεταναστευτικό ζήτημα ως το κύριο θέμα για να προωθήσει την εκστρατεία υπέρ της εξόδου από την ΕΕ (Brexit) λέγοντας τερατώδη ψέματα - όπως π.χ. ότι η Τουρκία σε λίγες εβδομάδες επρόκειτο να ενταχθεί στην Ενωση και χιλιάδες, εκατομμύρια ίσως Τούρκοι μετανάστες θα εισέβαλλαν στο ΗΒ! Ετσι, λίγο πριν από την κορύφωση της πανδημίας είχε σχεδόν δημιουργηθεί στην Ευρώπη ένα σαφώς αντιμεταναστευτικό consensus με τη συμμετοχή ακόμη και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (η οποία ανακήρυξε, σημειωτέον, την Ελλάδα ως την ασπίδα - shield - της Ευρώπης ενάντια στη μετανάστευση. Βλέπε και «Europe shows harder face on migration as political mood shifts», Financial Times, 5 Μαρτίου 2020). Ωστόσο, παρά τις ανάγκες για μετανάστες που έχουν διαπιστωθεί, δεν είναι καθόλου βέβαιο ποια μπορεί να είναι η επίπτωση της πανδημίας στη διαμόρφωση τελικά των πολιτικών στάσεων αλλά και της μεταναστευτικής πολιτικής. Μια άποψη λέει ότι μπορεί να ενισχυθεί η τάση για την «Ευρώπη φρούριο» (Fortres Europe) με κλειστά σύνορα, περιορισμό των μετακινήσεων κ.λπ., με επίκληση και των υγειονομικών λόγων. Από την άλλη, οι διαπιστωμένες ελλείψεις, οι ανάγκες εργατικών χειρών για την ανοικοδόμηση της ευρωπαϊκής οικονομίας μετά την πανδημία μπορεί να συμβάλουν στην αλλαγή στάσεων και νοοτροπιών προς μεγαλύτερη αποδοχή μεταναστών. Κρίσιμη συμβολή προς την κατεύθυνση αυτή μπορεί να διαδραματίσουν οι προτάσεις για το νέο μεταναστευτικό σύμφωνο, τις οποίες πολύ σύντομα θα υποβάλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (αρκεί να μην εστιασθούν με δυσανάλογο τρόπο στην προστασία απλά και μόνο των εξωτερικών συνόρων).