Χωρίς αφήγημα
Γιώργος Καπόπουλος, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2021-01-25
Θα ανοίξει η Ιταλία με πρόωρες εκλογές την άνοιξη τον κύκλο των εκλογικών αναμετρήσεων στην Ευρώπη στη σκιά της πανδημίας και στην καλύτερη περίπτωση της αβεβαιότητας για την επόμενη μέρα της;
Το ερώτημα που τίθεται για τις ενδεχόμενες πρόωρες εκλογές στην Ιταλία αλλά και τις προγραμματισμένες εκλογικές αναμετρήσεις τον Σεπτέμβριο στη Γερμανία και την άνοιξη του 2022 στη Γαλλία είναι κοινό παρ’ όλες τις διαφορές του πολιτικού σκηνικού στη Ρώμη στο Βερολίνο και στο Παρίσι:
Με ποιο αφήγημα τα κόμματα εξουσίας των τριών ανόμοιων παραπάνω χωρών θα διεκδικήσουν τη νομιμοποίησή τους από τους ψηφοφόρους;
Ποιο αφήγημα μπορεί σήμερα να εμπνεύσει αισιοδοξία και εμπιστοσύνη όταν, έναν χρόνο σχεδόν μετά την πανδημία, ουδείς μπορεί να διακινδυνεύσει προβλέψεις για τη διάρκειά της, το εύρος της και κυρίως το οικονομικό της κόστος;
Υπάρχουν δύο προσεγγίσεις της αβεβαιότητας μπροστά σε παγκόσμιες κρίσεις.
Η πρώτη είναι η υποτίμηση λόγω αγνοίας η σκοπιμότητας του πραγματικού μεγέθους της πρόκλησης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η ψευδαίσθηση για έναν ολιγόμηνο χαρούμενο και δροσερό πόλεμο που κυριαρχούσε στην επικοινωνιακή στρατηγική όλων των εμπλεκομένων κυβερνήσεων στην έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου τον Αύγουστο του 1914.
Η δεύτερη προσέγγιση είναι η δραματική αποτύπωση της αλήθειας με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Ιδρώτα, τα Δάκρυα και το Αίμα που υποσχέθηκε ο Τσόρτσιλ στους συμπατριώτες του στην πιο σκοτεινή ώρα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Τόσο η υποτίμηση όσο και δραματοποίηση παρέπεμπαν στον βολονταρισμό των κυβερνώντων για να διασφαλίσουν τη νίκη.
Σήμερα, έναν χρόνο μετά τις αλλεπάλληλες παλινδρομήσεις μεταξύ περιχαράκωσης και χαλάρωσης ο βολονταρισμός μιας δεδομένης επιστροφής στην κανονικότητα χωρίς τις αναγκαίες προσαρμογές ή και ανατροπές στη διαχείριση της παγκοσμιοποίησης, δεν μπορεί να προβάλλει, σε όλες τις παραλλαγές του ως αξιόπιστο πολιτικό αφήγημα.
Επειτα από μια δεκαετία λιτότητας, η πανδημία απειλεί να αποδομήσει ό,τι είχε απομείνει από την αξιοπιστία της πολιτικής στη Γηραιά Ηπειρο και όχι μόνον.
Το ερώτημα που τίθεται για τις ενδεχόμενες πρόωρες εκλογές στην Ιταλία αλλά και τις προγραμματισμένες εκλογικές αναμετρήσεις τον Σεπτέμβριο στη Γερμανία και την άνοιξη του 2022 στη Γαλλία είναι κοινό παρ’ όλες τις διαφορές του πολιτικού σκηνικού στη Ρώμη στο Βερολίνο και στο Παρίσι:
Με ποιο αφήγημα τα κόμματα εξουσίας των τριών ανόμοιων παραπάνω χωρών θα διεκδικήσουν τη νομιμοποίησή τους από τους ψηφοφόρους;
Ποιο αφήγημα μπορεί σήμερα να εμπνεύσει αισιοδοξία και εμπιστοσύνη όταν, έναν χρόνο σχεδόν μετά την πανδημία, ουδείς μπορεί να διακινδυνεύσει προβλέψεις για τη διάρκειά της, το εύρος της και κυρίως το οικονομικό της κόστος;
Υπάρχουν δύο προσεγγίσεις της αβεβαιότητας μπροστά σε παγκόσμιες κρίσεις.
Η πρώτη είναι η υποτίμηση λόγω αγνοίας η σκοπιμότητας του πραγματικού μεγέθους της πρόκλησης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η ψευδαίσθηση για έναν ολιγόμηνο χαρούμενο και δροσερό πόλεμο που κυριαρχούσε στην επικοινωνιακή στρατηγική όλων των εμπλεκομένων κυβερνήσεων στην έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου τον Αύγουστο του 1914.
Η δεύτερη προσέγγιση είναι η δραματική αποτύπωση της αλήθειας με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Ιδρώτα, τα Δάκρυα και το Αίμα που υποσχέθηκε ο Τσόρτσιλ στους συμπατριώτες του στην πιο σκοτεινή ώρα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Τόσο η υποτίμηση όσο και δραματοποίηση παρέπεμπαν στον βολονταρισμό των κυβερνώντων για να διασφαλίσουν τη νίκη.
Σήμερα, έναν χρόνο μετά τις αλλεπάλληλες παλινδρομήσεις μεταξύ περιχαράκωσης και χαλάρωσης ο βολονταρισμός μιας δεδομένης επιστροφής στην κανονικότητα χωρίς τις αναγκαίες προσαρμογές ή και ανατροπές στη διαχείριση της παγκοσμιοποίησης, δεν μπορεί να προβάλλει, σε όλες τις παραλλαγές του ως αξιόπιστο πολιτικό αφήγημα.
Επειτα από μια δεκαετία λιτότητας, η πανδημία απειλεί να αποδομήσει ό,τι είχε απομείνει από την αξιοπιστία της πολιτικής στη Γηραιά Ηπειρο και όχι μόνον.
