Ανανέωση του πολιτικού συστήματος ή απόλυτος δικομματισμός;

Οι ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις το τελευταίο διάστημα σηματοδοτούν μια έντονη δικομματική εκλογική αναμέτρηση.

Οι κυοφορούμενες αλλαγές στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ ωθούν σε μια σκληρή μάχη παρατάξεων, παραδοσιακών πολιτικών οικογενειών και ιστορικών συμβολισμών. Η ανάληψη της ηγεσίας του κυβερνητικού κόμματος από τον Γ. Παπανδρέου - παρά τις ριζοσπαστικές απόψεις του σε ορισμένα θέματα- έχει ήδη «χρωματιστεί» από μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα επιστροφής του ΠΑΣΟΚ στις παπανδρεϊκές ρίζες, τόσο από τη συνθηματολογία των συγκεντρώσεων όσο και από την επανεμφάνιση ενός κύκλου στελεχών από το «βαθύ ΠΑΣΟΚ». Ορισμένες μάλιστα στιγμές, η κυρίαρχη επικοινωνιακή πολιτική δίνει την εντύπωση ότι τα προηγούμενα χρόνια ζήσαμε την «παρένθεση» Σημίτη. Σε κάθε περίπτωση, η νέα ηγεσία χωρίς προγραμματικές δεσμεύσεις, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, στηρίζεται σε μια «μιντιακή» καταιγίδα με αιχμή τα ιστορικά σύμβολα του κυβερνητικού κόμματος.

Το δικομματικό σκηνικό που έχει ισχυροποιηθεί θέτει σε κίνδυνο τον πλουραλισμό του πολιτικού συστήματος και την ίδια την κοινοβουλευτική σύνθεση της επόμενης Βουλής.

Η ανανεωτική τάση του ΣΥΝ έχει από καιρό διατυπώσει με σαφήνεια τις διαφορετικές της απόψεις για την εκλογική τακτική του κόμματος, για την ανάγκη αναπροσανατολισμού προς το ευρύ φάσμα των πολιτών που ενδιαφέρονται για τον αριστερό εκσυγχρονισμό, την ανασύνθεση της Κεντροαριστεράς, τις οικολογικές προτεραιότητες.

Σήμερα προέχει όμως η συστράτευση με τον ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟ για:

* Να μην επικρατήσει ο απόλυτος δικομματισμός. Να υπάρξει δηλαδή πλουραλιστική Βουλή με ισχυρό ρόλο της Αριστεράς στις μετεκλογικές εξελίξεις και διεργασίες.

* Να εξασφαλιστεί η κοινοβουλευτική παρουσία του δημόσιου χώρου της Ανανεωτικής Αριστεράς με όρους αυτονομίας.

Η επιλογή αυτή έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία στο βαθμό που ο νέος ηγέτης του ΠΑΣΟΚ διατυπώνει τις αντιλήψεις του σε έναν ορίζοντα του ευρύτερου κεντρώου και μεσαίου χώρου παρά στη λογική της Κεντροαριστεράς. Ο χρόνος βέβαια θα δείξει τι ακριβώς θα σηματοδοτηθεί, αλλά οι τρέχουσες επικοινωνιακές επιλογές κάτι τέτοιο δείχνουν.

Οι δημοσκοπήσεις μέχρι σήμερα καταγράφουν επικράτηση της Ν.Δ. Η εξέλιξη αυτή, παρά τις αρνητικές της διαστάσεις, δεν πρέπει να οδηγεί -ορισμένους φίλους και συντρόφους- σε πανικό και επιστράτευση ξεπερασμένων «δημοκρατικών προσκλητηρίων».

Η υπόθεση της Κεντροαριστεράς δεν περιορίζεται μόνο στην άσκηση εξουσίας. Η ενδεχόμενη ήττα του ΠΑΣΟΚ ίσως μπορέσει να συμβάλει σε ένα γενικότερο αναστοχασμό, σε νέες πολιτικές πρωτοβουλίες, οι οποίες θα έχουν συνάρτηση με την κοινωνία, τα μαζικά κινήματα και την αυτοκριτική σκέψη. Οχι φυσικά γιατί πρέπει να έχουμε κάποια αλλεργία στα ζητήματα εξουσίας και διαχείρισης, αλλά γιατί όσο λάθος είναι η λατρεία της εύκολης αντιπολιτευτικής ρητορικής άλλο τόσο λάθος είναι ο μονόδρομος του κυβερνητισμού. Επίσης, η υπόθεση της Κεντροαριστεράς δεν εξαντλείται σε ένα μόνο κόμμα, αλλά πρέπει να στηρίζεται πρώτα απ’ όλα στον ισότιμο προγραμματικό διάλογο πολιτικών κομμάτων, συλλογικοτήτων και κινημάτων. Στις επερχόμενες εκλογές δεν θα κριθεί επομένως μόνο ποιο κόμμα θα βρεθεί στην πρώτη θέση, αλλά και ποιος θα είναι ο προσανατολισμός για την ανασύνθεση του πολιτικού σκηνικού. Αν θα προχωρήσουμε δηλαδή μέσα από ρήξεις και ανακατατάξεις σε μια νέα σελίδα στο πολιτικό σύστημα που θα ξεπερνά το δικομματικό στερεότυπο.

Ας ελπίσουμε ότι η δημόσια συζήτηση το επόμενο διάστημα θα αφορά προγράμματα, ιδέες και πολιτικές και δεν θα περιοριστεί σε ένα τηλεοπτικό σόου με αποκλειστικό γνώμονα τον εντυπωσιασμό.

* Μέλος Πολιτικής Γραμματείας ΣΥΝ