ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ (τις ευρωεκλογές) ΛΙΓΟ ΜΕΤΑ (τις εκλογές)

Η εκλογική μάχη τελείωσε και έχει έρθει η ώρα των εκτιμήσεων.
Ο ΣΥΝ, μέσα από το εκλογικό σχήμα που επέλεξε, πέτυχε την κοινοβουλευτική του εκπροσώπηση και θα είναι παρών στην κεντρική πολιτική σκηνή, παρών στις όποιες εξελίξεις θα υπάρξουν. Αυτό είναι αναμφίβολα ένα θετικό γεγονός.

Παράλληλα όμως μ΄ αυτή τη θετική διαπίστωση, κανείς δεν δικαιούται να παραβλέπει ή και να αποσιωπά το γεγονός ότι η ανανεωτική αριστερά εξακολουθεί να κινείται στο όριο της επιβίωσης και δεν μπορεί να συσπειρώσει γύρω από ένα συνεκτικό πολιτικό πρόγραμμα ευρύτερες δυνάμεις.

Το πολιτικό σύστημα που ευνοεί το δικομματισμό, ο εκλογικός νόμος και τα πλαστά εκβιαστικά διλήμματα που κυριαρχούν σε κάθε προεκλογική περίοδο είναι στοιχεία υπαρκτά, σοβαρά, εξηγούν σε μεγάλο βαθμό τις χαμηλές εκλογικές επιδόσεις του ΣΥΝ, αλλά δεν αποτελούν τους μοναδικούς λόγους αυτής της εκλογικής στασιμότητας. Χρειάζεται να αναζητήσουμε και στις δικές μας πολιτικές επιλογές αδυναμίες, καθυστερήσεις και πισωγυρίσματα που δεν μας επιτρέπουν να σταθεροποιήσουμε και να διευρύνουμε την εκλογική μας βάση. [Παρεμπιπτόντως προτείνω να προσπεράσουμε με ένα … χαμόγελο τις εκτιμήσεις των σ. της ΑΚΟΑ που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας ότι: «αποδυναμώθηκε η δυναμική του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς από την αρνητική στάση μέρους της ηγεσίας, αλλά και μελών του ΣΥΝ που διαφωνούσαν με το ενωτικό εγχείρημα»].

Η συζήτηση, χωρίς προκαταλήψεις και χωρίς στρεβλώσεις της αντίθετης άποψης, γύρω από αυτά ακριβώς τα θέματα, έχει άμεση προτεραιότητα. Την επόμενη φορά, κι αυτό έρχεται σαν μήνυμα από παντού, δεν θα υπάρξει ούτε ψήφους ανοχής, ούτε δανεική ψήφος.

Οι βασικοί εκλογικοί μας στόχοι, όπως διατυπώθηκαν προεκλογικά, ήταν: η ενίσχυση σε ψήφους και έδρες και η αλλαγή των συσχετισμών στον χώρο της Αριστεράς (ανάμεσα στον ΣΥΝ και το ΚΚΕ). Η αποτίμηση επομένως των αποτελεσμάτων πρέπει να γίνει σε σχέση με τους στόχους αυτούς.

Εκ του αποτελέσματος είναι φανερό ότι αύξηση των ποσοστών και των εδρών δεν υπήρξε, ενώ ο συσχετισμός στον χώρο της Αριστεράς άλλαξε, αλλά άλλαξε σε βάρος μας με την άνοδο των ποσοστών του ΚΚΕ.

Ο Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς δεν μπόρεσε να εμφανίσει ένα πειστικό πρόγραμμα εναλλακτικών προτάσεων για τα μικρά και μεγάλα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας, που να προσαρμόζει στις νέες συνθήκες τις επεξεργασίες μας και ταυτόχρονα να αναδεικνύει τα ιδιαίτερα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά αυτού του μικρού μεν, αλλά υπαρκτού και ανθεκτικού ρεύματος ιδεών και προτάσεων της ανανεωτικής Αριστεράς.

Η ανάγκη για βαθιές μεταρρυθμίσεις στην ελληνική κοινωνία, η σχέση της Αριστεράς με την πολιτική οικολογία, οι προτάσεις για την Ευρώπη, έμειναν έξω από τον πολιτικό μας λόγο, αφαιρώντας, ουσιαστικά, όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της πολιτικής μας που αναδεικνύουν τον ιδιαίτερο και αναντικατάστατο ρόλο του ΣΥΝ στην πολιτική ζωή γενικά και στην Αριστερά ειδικότερα.

Φάνηκε ότι η επίκληση της ανάγκης για ενίσχυση της Αριστεράς, γενικά και αόριστα, σε συνδυασμό με την ακατάσχετη «ενωτολογία» προς το ΚΚΕ, χωρίς να αναδεικνύονται οι διαφορές στην πολιτική των δύο κομμάτων, χωρίς να ασκείται καμία κριτική στις αδιέξοδες και κοινωνικά συντηρητικές προτάσεις του ΚΚΕ, οδήγησαν στο ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα.

Το ΚΚΕ κερδίζει διπλάσιους ψηφοφόρους από το ΠΑΣΟΚ σε σχέση με τον ΣΥΝ (0,7% του εκλογικού σώματος, έναντι 0,35%) ενώ ακόμη και οι μετακινήσεις ανάμεσα στα δύο κόμματα, παρότι αμελητέες, είναι προς όφελος του ΚΚΕ.
Το πρώτο συμπέρασμα λοιπόν, είναι ότι ο εκλογικός μας συνδυασμός δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες που είχαν επενδυθεί για την αλλαγή του συσχετισμού στο χώρο της Αριστεράς.

Ισχυρίζομαι, ότι έτσι κι αλλιώς δεν μπορούσε να το κάνει. Είναι πολιτικό λάθος για τον ΣΥΝ και την πολιτική του να προσπαθεί, στον περιορισμένο και περιχαρακωμένο χώρο του 8% - 9% να βρει το αναγκαίο έδαφος για την ανάπτυξή του, ενώ η πολιτική συμπεριφορά των ψηφοφόρων του δείχνει ότι ο ζωτικός χώρος για την ανάπτυξή του βρίσκεται στις δυνάμεις που κινούνται ανάμεσα στον ΣΥΝ και το ΠΑΣΟΚ, στον ευρύτερο προοδευτικό κόσμο.

Το εκλογικό αποτέλεσμα δείχνει, ότι και σε αυτές τις εκλογές, ένα σημαντικό, για τον ΣΥΝ, κομμάτι των ψηφοφόρων του είτε προέρχεται από το ΠΑΣΟΚ (12%) είτε κατευθύνεται προς αυτό (15%).

Αυτή η κινητικότητα είναι από τα στοιχεία που οφείλουμε να αξιολογήσουμε και να συνυπολογίσουμε στην καινούργια περίοδο που ανοίγεται.

Ποιο θα είναι το περιεχόμενο της πολιτικής μας και ποια είναι η προτεινόμενη από εμάς προοδευτική διέξοδος για τη χώρα είναι ερωτήματα που συλλογικά οφείλουμε να απαντήσουμε. Ο χειρότερος σύμβουλος σε αυτή την συλλογική προσπάθεια θα είναι η απόδοση προθέσεων, που δεν υπάρχουν, παρακάμπτοντας την ουσία των προτάσεων που διατυπώνονται.

Η επόμενη δοκιμασία για τον ΣΥΝ και την πολιτική του είναι οι ευρωεκλογές. Δεν θα πάμε σε μία εύκολη αναμέτρηση. ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, για δικούς τους λόγους ο καθένας θα επιδιώξουν την μεγαλύτερη δυνατή συσπείρωση των δυνάμεών τους, ενώ η πιθανή εμφάνιση ενός οικολογικού συνδυασμού θα δημιουργήσει νέα δεδομένα.

Ο ΣΥΝ θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της εκλογικής αναμέτρησης αν παρουσιάσει το σύνολο της ευρωπαϊκής πολιτικής του, χωρίς εκπτώσεις, και προχωρήσει έγκαιρα στην προετοιμασία της εκλογικής του καμπάνιας.

Δεν βοηθάει στην κατεύθυνση αυτή η διεξαγωγή του συνεδρίου του κόμματος πριν τις ευρωεκλογές.

Ένα πρόχειρο και βιαστικό συνέδριο δεν ανταποκρίνεται στην ανάγκη για άνετη συζήτηση στο σύνολο του κόμματος ύστερα από 4 χρόνια, ούτε υπάρχει κάποιος έκτακτος λόγος για τον οποίο, πιθανόν, να χρειαζόταν να συγκληθεί στα ασφυκτικά χρονικά όρια που απομένουν μέχρι τις ευρωεκλογές.

Στέφανος Μπαγεώργος, μέλος της ΚΠΕ και του Γραφείου Τύπου του ΣΥΝ