Το δικαίωμα στην αυτοάμυνα όπως βολεύει τους ισχυρούς
Τάσος Παππάς, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2026-03-07
Το δικαίωμα στην αυτοάμυνα». Το ακούμε εδώ και κάμποσο καιρό και διεκδικεί με αξιώσεις την πρώτη θέση στην κατηγορία των σύντομων ανεκδότων μαζί με το άλλο εξίσου δημοφιλές ανέκδοτο, δύο λέξεων τούτο, «διεθνές δίκαιο». Με το διεθνές δίκαιο έχουμε καθαρίσει. Ουδείς σοβαρός άνθρωπος πιστεύει με όλα αυτά που βλέπει να γίνονται ότι υπάρχει διεθνές δίκαιο, ότι το υπηρετούν τα κράτη και ότι το επιβάλλει ο ΟΗΕ με τη δέουσα αυστηρότητα όταν παραβιάζεται. Ακόμη και κείνοι που προσχηματικά το επικαλούνται με επιχειρήματα νεφελώδη δεν μπορούν να απαντήσουν στα ερωτήματα που έχουν εισβάλει στη δημόσια συζήτηση παντού στον κόσμο. Το συμπέρασμα είναι ότι το διεθνές δίκαιο ισχύει για τις μικρές και τις μικρομεσαίες χώρες και δεν ισχύει για τις μεγάλες. Οι ισχυροί κάνουν ό,τι γουστάρουν και οι αδύναμοι είναι υποχρεωμένοι να υπακούσουν. Δεν πρέπει να ξαφνιαζόμαστε, το έχει πει ο Θουκυδίδης πριν από αιώνες. Η Ιστορία τον δικαιώνει και δεν φαίνεται κάτι που θα μπορούσε να αλλάξει την κατάσταση. Υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις, για παράδειγμα οι επαναστάσεις που χάλασαν τη σούπα, ωστόσο στις μέρες μας το θέμα της επανάστασης δεν είναι στην ατζέντα.
Με το δικαίωμα στην αυτοάμυνα έχουμε πάνω κάτω τα ίδια ζητήματα. Και στην περίπτωση αυτή οι συσχετισμοί δύναμης καθορίζουν ποιος δικαιούται, για την ακρίβεια ποιος μπορεί να το ασκήσει. Το δικαίωμα στην αυτοάμυνα επικαλέστηκαν ο επικίνδυνος Τραμπ και ο ακροδεξιός Νετανιάχου για να επιτεθούν στο Ιράν. Τι είπαν; Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν (ναι, αυτό που είχε δηλώσει ότι το κατέστρεψε) και οι βαλλιστικοί πύραυλοι είναι απειλή για την περιοχή, τις ΗΠΑ και όλο τον κόσμο. Τα ίδια επιχειρήματα και από το Ισραήλ που μάλλον καθοδήγησε την εκστρατεία σέρνοντας τον Τραμπ από τη μύτη, αυτό όμως έβαλε και ένα άλλο, ισχυρό τούτο, επιχείρημα που έχει να κάνει με τη στρατηγική επιδίωξη του καθεστώτος των μουλάδων να σβήσουν από τον χάρτη το Ισραήλ. Η επιθετική πράξη εναντίον του Ιράν έγινε δικαίωμα στην αυτοάμυνα και προληπτικό χτύπημα.
Οι περισσότερες κυβερνήσεις και η πλειονότητα των μέσων μαζικής ενημέρωσης συμφώνησαν με την επικοινωνιακή γραμμή των ΗΠΑ και του Ισραήλ και έσπευσαν να την υποστηρίξουν. Μεταξύ των προθύμων και ο δεδομένος και προβλέψιμος σύμμαχος των ΗΠΑ και του Ισραήλ, η κυβέρνηση Μητσοτάκη, στελέχη της οποίας καλούν με περίσσιο θράσος όσους (ες) έχουν διαφορετική προσέγγιση να διαλέξουν: με τη Δύση και τους εταίρους της ή με τους δικτάτορες του Ιράν; Κι αν κάποιος τολμήσει να τους αντιγυρίσει ότι το ίδιο αντιδημοκρατικά και ανελεύθερα καθεστώτα με αυτό του Ιράν υπάρχουν και άλλα στην περιοχή, οπότε πρέπει να επέμβουμε και εκεί, οι κατά περίπτωση οπαδοί της δημοκρατίας αλλάζουν συζήτηση.
Αν όμως οι επιτιθέμενοι μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμα στην αυτοάμυνα, οι αμυνόμενοι δεν δικαιούνται να υπερασπιστούν την επικράτειά τους; Ναι, λέει η λογική και το διεθνές δίκαιο. Για το Ιράν όμως αυτό δεν ισχύει. Γιατί; Είναι δικτατορία, καταπιέζει τους πολίτες του, δολοφονεί τους αντιπάλους του, κυνηγάει τις γυναίκες, χρηματοδοτεί την τρομοκρατία και στη γειτονιά του (Χεζμπολάχ, Χαμάς, Χούθι) και παντού όπου υπάρχουν μουσουλμάνοι και γενικώς είναι μια απειλή για την παγκόσμια ειρήνη. Συνεπώς αυτό που λέει το καθεστώς του αυτοάμυνα είναι τρομοκρατία και ως τέτοια πρέπει να αντιμετωπιστεί.
Να παραθέσουμε μερικά περιστατικά αυτοάμυνας κατά τη θεωρία του Τραμπ και του Νετανιάχου. Οι εξωδικαστικές δολοφονίες στελεχών του Ιράν, η απαγωγή του Μαδούρο (ήταν ναρκοτρομοκράτης), τα εγκλήματα πολέμου και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας των στρατιωτικών δυνάμεων του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, οι πιέσεις και οι εκβιασμοί της αμερικανικής διοίκησης κατά πολλών χωρών με όπλο τους δασμούς (αυτά τουλάχιστον είναι αναίμακτα). Και για να είμαστε δίκαιοι να προσθέσουμε και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Το δικαίωμα στην αυτοάμυνα επικαλέστηκε ο Πούτιν για να δικαιολογήσει την επέμβαση. Κατηγόρησε τη Δύση ότι παραβίασε τη συμφωνία που έλεγε ότι το ΝΑΤΟ δεν θα επεκταθεί στη γειτονιά της Ρωσίας και υποστήριξε ότι η στρατιωτική επιχείρηση έγινε για να προστατευτούν οι ρωσόφωνοι πληθυσμοί από τις διώξεις της ουκρανικής κυβέρνησης. Η Δύση στην περίπτωση της Ουκρανίας προχώρησε σε κυρώσεις, έστειλε και συνεχίζει να στέλνει όπλα, μιλάει για ωμή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και θεωρεί ότι η θέση του Πούτιν είναι στο εδώλιο του Διεθνούς Δικαστηρίου. Χωρίς παρέα; Ο Τραμπ και ο Νετανιάχου δίπλα του; Αυτοί όμως είναι ικανοί, πολύ ικανοί, ικανοί για όλα και δεν αποκλείεται να απαντήσουν. Βομβαρδίζοντας τη Χάγη και αρπάζοντας τα μέλη του δικαστηρίου.
Ανάγωγα
Μόλις τελειώσει με το Ιράν θα ασχοληθεί με την Κούβα ο πρόεδρος Τραμπ. Μετά; Με τη Βόρεια Κορέα; Μπα, αυτή έχει πυρηνικά όπλα.



