Κοστολογήσεις και δεξιά ηγεμονία

Η ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη ήταν συνεκτική και συγκροτημένη. Εστίασε στις κοινωνικές ανάγκες των πολιτών και όχι στην κοστολόγηση του οικονομικού προγράμματος της ΕΛΑΣ, όπως έλεγαν οι λανθασμένες πληροφορίες. Απέφυγε να πέσει στην παγίδα της κοστολόγησης που του είχαν στήσει οι αντίπαλοί του, αλλά και κάποιοι «φίλοι» του. Τι εννοώ, για να μη παρεξηγηθώ.

Η δημοσιογράφος Μάγκυ Δούση έγραψε για την κοστολόγηση στο site Popaganda πως «η δημοκρατία δεν περνά από το λογιστήριο» και η πολιτική αναλύτρια Μαρία Καρακλιούμη έγραψε εδώ στα «ΝΕΑ» (03-08-2026) για «λογαριασμούς χωρίς πολιτική». Η συζήτηση μόνο γύρω από την κοστολόγηση των δαπανών είναι κλασικό παράδειγμα της ιδεολογικής ηγεμονίας της Δεξιάς. Γιατί; Γιατί η Αριστερά, κυρίως η σοσιαλδημοκρατική, μέχρι και τη δεκαετία του 1980, είχε ως προτεραιότητά της τα έσοδα. Ενδιαφερόταν όχι γενικά για τη «δίκαιη φορολογία», αλλά για την προοδευτική φορολογία του μεγάλου πλούτου και κυρίως των περιουσιών. Χωρίς να υποτιμά την ανάγκη ορθολογικού επιμερισμού των δαπανών, είχε ως προτεραιότητά της την ενίσχυση της Παιδείας, της Υγείας και της Κοινωνικής Πρόνοιας. Αυτό που προείχε ήταν οι επιλογές των αναγκών που έπρεπε να ικανοποιούνται. Αυτό στις δημοκρατίες το έκαναν μέχρι το 1980 (χονδρικά) οι Αριστερές. Οι Δεξιές είχαν ως κύριο μέλημά τους τη δημοσιονομική πειθαρχία που θα φέρει «περισσότερο πλούτο». Το γεγονός ότι σήμερα όλοι ανταγωνίζονται ο ένας τον άλλο ποιου το πρόγραμμα είναι περισσότερο κοστολογημένο, σηματοδοτεί αυτήν την ιδεολογική ηγεμονία της Δεξιάς. Ετσι η αριστερή πολιτική από άθροισμα κοινωνικών επιλογών έγινε λογιστικό υπόλοιπο.

Αλλά η ερώτηση όντως είναι πού θα βρεθούν τα λεφτά για την πολιτική των μισθών, τη φορολογική πολιτική, τη μάχη κατά της ακρίβειας, την Παιδεία, την Υγεία και το στεγαστικό, μέτρα των οικονομικών της ζήτησης και όχι της προσφοράς που υποσχέθηκε ο Αλέξης Τσίπρας. Οχι, όμως, όπως τη θέτει η δεξιά ηγεμονία της κοστολόγησης που έσπευσε σε μια ώρα να τα κοστολογήσει στα 13 δισ. Το ερώτημα είναι πώς θα ανέβουν τα έσοδα και όχι πώς θα μειωθούν οι δαπάνες, που ούτως ή άλλως για τα κοινωνικά θέματα είναι ιδιαιτέρως χαμηλές. Το 2026 στη χώρα μας οι δαπάνες για την Παιδεία ανέρχονται στο 3,3% (6,764 δισεκατομμύρια ευρώ), 4,7% στους άλλους 26 της ΕΕ, 26οι στους 27. Οι δαπάνες για τα φροντιστήρια, ιδιωτικά σχολεία και κολέγια ξεπερνούν τα 2,5 με 3 δισ. τον χρόνο. Οι δαπάνες για την Υγεία είναι στο 5,8% (8,242 δισεκατομμύρια ευρώ) έναντι 8% των υπολοίπων 26.

Οι Ελληνίδες και οι Ελληνες πληρώνουν από την τσέπη τους περίπου το 35% των συνολικών αναγκών υγείας (απευθείας πληρωμές σε γιατρούς, φάρμακα και ιδιωτική ασφάλιση). Οι δαπάνες για τα παραπάνω στην ΕΕ είναι στο 15%. Η κοινωνική πρόνοια κινείται στο ίδιο μήκος κύματος. Για όλα αυτά δεν φτάνει η «πατριωτική εισφορά» του 1%. Χρειάζεται προοδευτική φορολογία και στα κέρδη και όχι μόνο στην εργασία, όπως τονιζόταν στο Μανιφέστο της ΕΛΑΣ. Αυτή είναι ένα κόμμα που υποσχέθηκε να συνδυάσει τα καλύτερα της Σοσιαλδημοκρατίας, της ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας. Και σε αυτό τον δρόμο οφείλει να συνεχίσει. Το οφείλει στον εαυτό της και τους ανθρώπους που τη στηρίζουν.

ΥΓ. Οταν ο Παρασκευάς Αυγερινός πρότεινε το ΕΣΥ δεν ξεκίνησε από την κοστολόγηση.