Ο σχεδιασμός 2026-29 ως άγγελος εξάγγελος

Η κατάθεση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού (ΠΔΠ) 2026-2029 μας δίνει την αφορμή να αξιολογήσουμε την πορεία της ελληνικής οικονομίας από το 2019 – μετά την έξοδο από τα μνημόνια – αλλά και τις προοπτικές ως το 2029.

Στην περίοδο 2019-2024 η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με δύο μεγάλες κοινές στην ΕΕ κρίσεις, την υγειονομική και την ενεργειακή. Αξιοποιώντας την αναστολή των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ η κυβέρνηση της ΝΔ διοχέτευσε μεταξύ 2020-2022 περισσότερα από 60 δισ. στην οικονομία για να στηρίξει επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Η Ελλάδα ήταν μεταξύ των χωρών της ΕΕ με τη μεγαλύτερη δαπάνη ως ποσοστό του ΑΕΠ. Στη συνέχεια η χώρα είχε στη διάθεσή της τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης – μια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ενωσης για να ανακάμψουν οι χώρες της ΕΕ από την πανδημία. Μέχρι τον Νοέμβριο του 2025 είχε απορροφήσει 23,4 δισ. δηλαδή το 65% του σχεδίου Ελλάδα 2.0 έχοντας όμως διοχετεύσει στην οικονομία περίπου το 50%.

Με βάση τα όσα δαπάνησε η χώρα στην περίοδο 2019-2024 αξίζει να συγκρίνουμε τον μέσο ετήσιο ρυθμό μεγέθυνσης της οικονομίας μας έναντι της ΕΕ και της ευρωζώνης. Η Ελλάδα έτρεχε με 2% όταν ο αντίστοιχος ετήσιος ρυθμός για την ΕΕ ήταν 1,3% και την ευρωζώνη 1,1%. Αρα παρά τους πόρους που είχε στη διάθεσή της η κυβέρνηση της ΝΔ δεν εξασφάλισε ρυθμό ανάπτυξης αισθητά μεγαλύτερο από αυτόν της ΕΕ.

Το γεγονός ότι έχει περίπου διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης από την ευρωζώνη οφείλεται στη στασιμότητα των μεγάλων οικονομιών της και ειδικότερα της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας. Εχει λοιπόν ενδιαφέρον να συγκριθεί η χώρα μας με την πορεία δύο χωρών της ευρωζώνης που είχαν άμεση ή έμμεση εμπειρία με μνημόνια, δηλαδή την Πορτογαλία και την Ισπανία, οι οποίες δαπάνησαν πολύ λιγότερους πόρους ως ποσοστό του ΑΕΠ για την αντιμετώπιση της πανδημίας.

Ο μέσος ετήσιος ρυθμός μεγέθυνσης αντίστοιχα ήταν 1,9% και 1,7%. Αρα η επίδοση της Ελλάδας ήταν παραπλήσια, αλλά όχι αρκετή για να καλύψει τις απώλειες των αλλεπάλληλων κρίσεων. Εξίσου χρήσιμη είναι η σύγκριση της Ελλάδας με χώρες όπως η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Ρουμανία οι οποίες πριν από την κρίση χρέους ήταν πίσω από την Ελλάδα και τώρα την έχουν προσπεράσει. Οι ετήσιοι ρυθμοί μεγέθυνσης αυτών των χωρών κατά την περίοδο 2019-2024 ήταν αντίστοιχα 3%, 2%, 2,2%.

Οι εκτιμήσεις του ΠΔΠ (2026-2029) για τους μελλοντικούς ετήσιους ρυθμούς μεγέθυνσης μας δίνουν μια εικόνα για το πόσο πιθανή είναι η ενεργοποίηση της διαδικασίας πραγματικής σύγκλισης της χώρας με τον μέσο όρο της ΕΕ. Από τις προβλέψεις διαπιστώνουμε ότι η οικονομία όχι μόνο δεν επιταχύνει τον ετήσιο ρυθμό μεγέθυνσης αλλά επιβραδύνει από το 2,2% το 2025 στο 1,3% το 2029 συγκλίνοντας σε μεγάλο βαθμό με τις εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών.

Ενα κρίσιμο στοιχείο του ΠΔΠ είναι η εκτίμηση της μεγάλης επιβράδυνσης των επενδύσεων – από 5,7% το 2025 σε 0,8% το 2029 – κρίσιμου παράγοντα για την παραγωγικότητα της εργασίας και της αναπτυξιακής προοπτικής. Αν οι προβλέψεις του ΠΔΠ επιβεβαιωθούν τότε η Ελλάδα θα παραμείνει ουραγός μεταξύ των χωρών της ΕΕ. To ΠΔΠ 2026-2029 παραπέμπει στον άγγελο εξάγγελο του Διονύση Σαββόπουλου. «Αφού δεν έχεις νέα ευχάριστα να πεις καλύτερα να μην μας πεις κανένα».