Το βίντεο «αγγίζει» τον Χριστοδουλίδη

Από το απόγευμα της Πέμπτης (8/1) το βίντεο στην πλατφόρμα X με όνομα χρήστη @EmilyTanalyst προκαλεί σοβαρούς τριγμούς στο πολιτικό σύστημα. Αίφνης, το φάντασμα της διαφθοράς και της πολιτικής διαπλοκής φάνηκε ξανά να πλανάται πάνω από τον συννεφιασμένο κυπριακό ουρανό. Αλλά αυτή τη φορά αγγίζει τον ίδιο τον Νίκο Χριστοδουλίδη και η κοινή γνώμη είναι καχύποπτη. Δικαίως οι πολίτες απορούν, παρακολουθώντας την «πλοκή» του βίντεο να βασίζεται πάνω σε αποσπάσματα από αυθεντικές συζητήσεις συγγενών, συνεργατών και φίλων του Κυπρίου προέδρου (Χαραλάμπους, Λακκοτρύπης, Χρυσοχός).

Είναι προϊόν συρραφής και υβριδικής επίθεσης (ρωσικός/τουρκικός δάκτυλος) ή «κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανιμαρκίας»; Το βίντεο πάντως θα μείνει στην επικαιρότητα, δίνοντας έρεισμα στα κόμματα να απαιτούν παραιτήσεις και έλεγχο εισφορών για τις αγαθοεργίες της Πρώτης Κυρίας. Υπάρχει προηγούμενο (βίντεο-χρυσά διαβατήρια) και ασχέτως αν ήταν από γνωστή πηγή (Al Jazeera), οι διαψεύσεις του Προεδρικού δεν αρκούν να εξηγήσουν τον τρόπο που λειτουργεί στενός κύκλος του προέδρου.

Η πλοκή

Η «πλοκή» του βίντεο βάζει ξανά στην επικαιρότητα αυτά που κάνει ο Χριστοδουλίδης και με βάση δημοσκοπήσεις, ενοχλούν αφάνταστα τους πολίτες: πρακτικές συγκεντρωτισμού, αδιαφάνεια, οι συγγενείς, το φανερό ρίσκο διαπλοκής με ισχυρούς επιχειρηματίες, η σύγκρουση συμφερόντων. Γι’ αυτά ο πρόεδρος έδωσε πολλές αφορμές στα τρία χρόνια της θητείας του κι ας διατείνεται ότι δεν τον αφορούν.

Μεγάλο μέρος του βίντεο αφορά συζητήσεις από κρυφή κάμερα του πρώην υπουργού Εμπορίου Γιώργου Λακκοτρύπη. Συνομιλητές του ήταν φερόμενοι επενδυτές στον τομέα της ενέργειας από την Ολλανδία για 150 εκατομμύρια ευρώ. Στα αποσπάσματα δηλώσεων -που έχουν συνοχή για να βγουν συμπεράσματα- ο Λακκοτρύπης αναφέρεται σε διαδρομές χρηματοδοτήσεων της προεκλογικής καμπάνιας του 2023 με μετρητά πέρα από το επιτρεπτό όριο του ενός εκατομμυρίου ευρώ.

Ο Λακκοτρύπης υπήρξε από τους πρώτους πολιτικούς υποστηρικτές του Χριστοδουλίδη και παρουσιάζεται να τον συμβουλεύει για ενεργειακά θέματα. Η θητεία του ως υπουργού Εμπορίου άφησε προίκα στο κράτος το ατέλειωτο έργο LNG στο Βασιλικό που κόστισε εκατοντάδες εκατομμύρια και την πλήρη αποτυχία εισαγωγής φυσικού αερίου. Ο «Προμηθέας», άνω των 500 εκατ. ευρώ, ένα πλωτό εργοστάσιο αποϋγροποίησης, είναι αδρανοποιημένος στη μακρινή Ασία. Η Ε.Ε. απαίτησε να λάβει πίσω τη συνεισφορά της και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διεξάγει έρευνα για διαφθορά στην κατακύρωση της προσφοράς.

Ολα στην εποχή Λακκοτρύπη έγιναν τόσο στρεβλά, που η ηλεκτροπαραγωγή στην Κύπρο είναι σήμερα πανάκριβη λόγω μαζούτ και οι πολίτες επωμίζονται τον λογαριασμό. Η δε παραγωγή από ΑΠΕ αποτελεί την πιο χρυσοφόρα επένδυση για τους μεγαλοεπιχειρηματίες.

Συγγενείς

Στο μονταρισμένο βίντεο πρωταγωνιστεί ο Χαράλαμπος Χαραλάμπους, σύζυγος της αδελφής της Πρώτης Κυρίας. Είναι ο εξ απορρήτων του προέδρου μαζί με 3-4 άλλους συγγενείς της οικογένειας και κουμπάρους στο Προεδρικό. Ο Χαραλάμπους κάνει συζήτηση με τους φερόμενους επενδυτές, οι οποίοι σύμφωνα με την εφημερίδα «Πολίτης» έχτισαν σχέση με τον Λακκοτρύπη εδώ και δύο χρόνια και αυτός τους έφερε σε επαφή με το Προεδρικό.

Ο Χαραλάμπους εμφανίζεται να εισηγείται όπου υπάρχουν λεφτά να γίνονται χορηγίες δράσεων κοινωνικής εταιρικής ευθύνης. Στο βίντεο οι χορηγίες αυτές συνδέονται με τις αγαθοεργίες της Πρώτης Κυρίας, μέσω ενός αμφιλεγόμενου για τον σκοπό του Ταμείου Κοινωνικής Στήριξης. Σύμφωνα με τον γενικό ελεγκτή, το ταμείο εισπράττει δωρεές εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ από μεγαλοεπιχειρηματίες οι οποίες τηρούνται ανώνυμες, ενώ ταυτόχρονα συναλλάσσονται με το κράτος (δημόσιες συμβάσεις, πολιτογραφήσεις, αδειοδοτήσεις κοκ.). Η απουσία διαφάνειας και ελέγχου για αποτροπή σύγκρουσης συμφέροντος είναι προφανής. Το υπογραμμίζει ο ελεγκτής, όλοι ξέρουν το αυξημένο ρίσκο επιρροής-ανταλλαγμάτων πλην του ιδίου του Χριστοδουλίδη που μπλόκαρε νομοθεσία για λογοδοσία, η αντισυνταγματικότητα της οποίας κρίθηκε σε τεχνικούς λόγους.

Επιχειρηματίες

Το βίντεο αφήνει εκτεθειμένο τον Χριστοδουλίδη στα μάτια της κοινής γνώμης, που είναι πεπεισμένη ότι συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα ασκούν τεράστια επιρροή, όπως οι μεγάλοι εργολάβοι κατασκευαστικών έργων και παραγωγοί ενέργειας. Στο βίντεο πρωταγωνιστεί ο Γιώργος Χρυσοχός, διευθύνων σύμβουλος της Cyfield, εταιρείας που συμμετέχει με τεράστιο ποσοστό επιτυχίας στους πλείστους δημόσιους διαγωνισμούς για κρατικά έργα υποδομής (κτίρια, δρόμοι, γέφυρες). Δραστηριοποιείται, ταυτόχρονα, στον τομέα της ιδιωτικής ηλεκτροπαραγωγής. Πρόσφατα, ο γενικός ελεγκτής έχει κυκλοφορήσει έκθεση που καταδεικνύει το μεγάλο πρόβλημα περιορισμένου ανταγωνισμού εταιρειών στις δημόσιες συμβάσεις για κρατικά έργα που είναι συχνά και υπερκοστολογημένα.

Ο Χρυσοχός εμφανίζεται να αναφέρεται στις στενές σχέσεις του, σύμφωνα με το βίντεο, με τον πρόεδρο Χριστοδουλίδη. Με δική του δήλωση παραδέχεται την αυθεντικότητα της συνομιλίας, αλλά υποστηρίζει ότι αναφέρεται σε άλλο πολιτικό πρόσωπο που δεν κατονομάζει. Προκαλεί εντύπωση το πώς παρουσιάζει το πρόσωπο αυτό, ενισχύοντας την εικόνα της συνεχούς διαπλοκής. «Αν τον καλέσω τώρα, θα απαντήσει, του μιλώ (τόσο συχνά που) είναι σαν τη φιλενάδα μου», ακούγεται να λέει ο μεγαλοεπιχειρηματίας.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης δεν έχει πείσει ούτε εκείνους που τον ψήφισαν πριν από τρία χρόνια ότι άλλαξε προς το καλύτερο τον τρόπο που ασκεί την εξουσία. Αντίθετα, εκμεταλλευόμενος τα υπερπρονόμιά του, ασκεί έλεγχο της κρατικής μηχανής σε διορισμούς και μεταθέσεις, που θυμίζει τις πιο απωθητικές και παλαιοκομματικές πρακτικές. Πρόσωπα του στενού περιβάλλοντός του συχνά επωφελούνται στους διορισμούς. Εσχάτως δίνει ιδιαίτερο βάρος στους υψηλόβαθμους αξιωματούχους, γενικούς διευθυντές και τμηματάρχες. Δεν βρίσκει αξιόλογη αντίδραση από το κομματικό σύστημα, σε ένα ευρύτερο κλίμα παγιωμένης αναξιοκρατίας.

Επικοινωνία

Ο Χριστοδουλίδης έχει την εντύπωση ότι τίποτα δεν τον αγγίζει, αφού το βράδυ θα κατακλύσει τα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων με τις δικές του δραστηριότητες. Τώρα όμως, θα χρειαστεί να μείνει μακριά από τα ΜΜΕ. Το Προεδρικό προσπαθεί να χειριστεί επικοινωνιακά το βίντεο για να σβήσει το συντομότερο. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επέμενε και την Παρασκευή (9/1) ότι το βίντεο περιέχει «στοιχεία υβριδικής δραστηριότητας» και ότι πολιτικά «στοχοποιούνται ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, η κυβέρνηση και η χώρα».

Από την πρώτη στιγμή της ανάρτησής του, το βίντεο προκάλεσε αμέσως ειδησεογραφικό ενδιαφέρον παρά την άγνωστη προέλευσή του. Το περιεχόμενο προβλήθηκε στα καθιερωμένα ΜΜΕ και διαχέεται ακόμα στα social media. Εκ των πραγμάτων αυτό έχει διακόψει την τεράστια επικοινωνιακή προσπάθεια του Χριστοδουλίδη να ανακάμψει δημοσκοπικά το τρέχον κομβικό έτος. Μια τέτοια προσπάθεια -με χαρακτήρα πλήρους καμπάνιας- ήταν σε εξέλιξη εξ αφορμής της εξάμηνης θητείας της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε. Αυτή ξεκίνησε τουλάχιστον τρεις μήνες προτού καν αναλάβει και εξαγγείλει προτεραιότητες (βίντεο, προβολές, δηλώσεις).

Η στόχευση της εκστρατείας ήταν κατά κύριο λόγο η εσωτερική κοινή γνώμη για να γεμίσει κενά και αστοχίες της διακυβέρνησής του. Ολα περιστρέφονταν γύρω από το πρόσωπο του προέδρου με πυκνές δραστηριότητες, ταξίδια και γεγονότα. Το κλίμα τον ευνοούσε γιατί τα πολιτικά κόμματα θα είναι απορροφημένα με τις βουλευτικές εκλογές και οι δυνητικοί αντίπαλοί του ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ αντιμετωπίζουν προβλήματα.

Μέχρι την κυκλοφορία του βίντεο στο Χ φαινόταν ανέγγιχτος και απερίσπαστος, αλλά τώρα δέχεται συνεχή πίεση να δώσει πειστικές απαντήσεις.

* Το άρθρο αναδημοσιεύεται στην εφημερίδα «Πολίτης» της Κύπρου