Μήπως μιλάμε για την αλλεργία της εξουσίας στον έλεγχο;

Ο Πρωθυπουργός στη συνέντευξή του στον Μ. Τσιντσίνη στην «Καθημερινή» έκανε αναφορά σε πολλά ζητήματα που η κυβέρνηση κλήθηκε να διαχειριστεί τα τελευταία δύο χρόνια όπως την πανδημία και τις επιπτώσεις της. Αυτό όμως που δημιούργησε ερωτηματικά είναι η σπουδή του να παρουσιάσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως πρόβλημα για τη δημοκρατία, μάλιστα έκανε την αναφορά δύο φορές για να δώσει έμφαση. Προκαλεί εντύπωση ότι οδηγήθηκε σε αυτή τη διαπίστωση με αφορμή ερωτήσεις που αφορούσαν στην παρουσία της οικογένειάς του στα μέσα και ότι στο πλαίσιο της απάντησής του δεν κάνει καμία πρόταση για το ζήτημα της λειτουργίας τους.

Ας μου επιτραπεί να πω ότι είναι πολύ πιο επικίνδυνο το γεγονός ότι ο Πρωθυπουργός της χώρας θεσμικά και με αφορμή μια προσωπική ερώτηση δηλώνει ότι τα μέσα κοινωνική δικτύωσης είναι πρόβλημα για τη Δημοκρατία ακόμα και εάν η στοχοποίηση της συζύγου αλλά και ευρύτερα της οικογένειάς του υπήρξε κάποιες φορές ακραία.

Η επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει γιγαντωθεί τα τελευταία χρόνια και πλέον έχουν πολλούς και διαφορετικούς ρόλους και αντίστοιχα χρησιμοποιούνται με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους, με ολόκληρους τομείς της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής να έχουν αναπτυχθεί γύρω από αυτά.

Αρα ποιο είναι το πρόβλημα με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην Ελλάδα υπό το πρίσμα που τα παρουσίασε ο Πρωθυπουργός; Μήπως είναι το γεγονός ότι σε αρκετές περιπτώσεις ήρθαν στο φως σχέδια και επιλογές της κυβέρνησης τα οποία μετά τις αντιδράσεις ακυρώθηκαν; Μήπως το γεγονός ότι η εικόνα του ίδιου του Πρωθυπουργού (και όχι του ιδιώτη Κυριάκου Μητσοτάκη) και της κυβέρνησης έχει πληγεί από αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης; Μήπως δηλαδή και με απλά λόγια μιλάμε για την αλλεργία της εξουσίας στον έλεγχο, ακόμα και αυτόν που ασκείται με τρόπο «καφενειακό»;

Υπάρχουν θετικές και αρνητικές πλευρές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η μαζικότητα, η αμεσότητα και η προσαρμοστικότητά τους μπορούν να οδηγήσουν σε ακρότητες και υπερβολές και σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να μπουν κανόνες για τη χρήση τους. Ταυτόχρονα όμως επιτρέπουν σε ένα μεγάλο αριθμό ανθρώπων να ασκούν έλεγχο και να απαιτούν λογοδοσία από την κυβέρνηση.

Προσωπικά θα έβρισκα πιο χρήσιμο να ανοίξει αυτή η συζήτηση για τη νέα ψηφιακή πραγματικότητα στη χώρα, ειδικά όπως διαμορφώνεται υπό την πίεση της πανδημίας, με αφορμή την ανάγκη διαχείρισης μεγάλου αριθμού δεδομένων και τον ρόλο των εταιρειών που καλούνται να το κάνουν (τα παραδείγματα του ρόλου της Palantir και της σύμβασης της Cisco για την τηλεκπαίδευση είναι χαρακτηριστικά).

Προφανώς υπάρχει η ανάγκη για μια σοβαρή συζήτηση για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τον ρόλο τους, αλλά είναι επίσης προφανές ότι η προσέγγιση εργαλειοποίησης που επέλεξε ο Πρωθυπουργός είναι ελλιπής σε βαθμό που γίνεται προβληματική. Στο κάτω κάτω ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν είναι «σχολιαστής» στο Facebook, αλλά ο Πρωθυπουργός της χώρας.