Κόμματα και κάλπες: Πόσο κοντά είμαστε στο… 2012

Αν πάρει κανείς στα σοβαρά όσα ψιθυρίζουν σε off the record συζητήσεις τα στελέχη των εταιρειών που διενεργούν δημοσκοπήσεις, η επόμενη εκλογή, όποτε κι αν αυτή πραγματοποιηθεί, δεν αποκλείεται να θυμίζει «θρυμματισμένο τζάμι».

Όταν τους ρωτάς τι εννοούν, εξηγούν ότι η πιθανότητα να περάσουν την πόρτα της Βουλής πολύ περισσότερα από τα σημερινά κοινοβουλευτικά κόμματα είναι εξαιρετικά ισχυρή και αναφέρονται στο ενδεχόμενο ενός σεισμικού κατακερματισμού, που μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω.

Η ίδια ανησυχία απασχολεί και τα κομματικά επιτελεία, που αντιλαμβάνονται ότι μια τέτοια προοπτική περικλείει κινδύνους που μπορεί να τινάξουν στον αέρα όλες τις στρατηγικές και να εγκλωβίσουν το κομματικό σύστημα σε ένα σπιράλ συνεχών εκλογικών αναμετρήσεων.

Υπό αυτήν την έννοια, η απειλή επιστροφής σε ένα εκλογικό περιβάλλον που θα θυμίζει το σκηνικό του Μαΐου του 2012 δεν είναι σενάριο πολιτικής φαντασίας, αλλά ενδεχόμενο που μπορεί να επαληθευτεί. Θα αποκτήσει μάλιστα ακόμα μεγαλύτερες πιθανότητες, αν δεν υπάρξουν ισχυρά αντίβαρα στην τάση κατακερματισμού του κομματικού συστήματος - πράγμα που σημαίνει ότι τα κόμματα θα πρέπει να περιχαρακώσουν τον χώρο τους.

Προφανώς, η τάση της πολυδιάσπασης και της διασποράς των ψήφων σε πολλά κόμματα θα ενταθεί, εάν εμπεδωθεί η άποψη ότι η πρώτη εκλογική Κυριακή θα αποβεί άγονη και αποκλειστεί κάθε πιθανότητα αυτοδυναμίας ή σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας. Σε μια τέτοια ατμόσφαιρα – οι δημοσκόποι την χαρακτηρίζουν «ατμόσφαιρα ευρωεκλογών» - θα ενθαρρυνθεί η αρνητική ψήφος και θα ενισχυθεί η εκλογική επιρροή μικρών σχηματισμών.

Υπάρχει, ωστόσο μια παράμετρος που μπορεί να ακυρώσει το «σενάριο 2012» και να ανακόψει την τάση κατακερματισμού του κομματικού συστήματος. Κι αυτή δεν είναι άλλη από την επιστροφή του διπολισμού στην πολιτική σκηνή - εξέλιξη που αν επιβεβαιωθεί θα ενισχύσει τόσο τη Νέα Δημοκρατία, όσο και το κόμμα που θα βρεθεί μπροστά στην κούρσα της Κεντροαριστεράς.

Αν μάλιστα η έκβαση της σύγκρουσης του νεοπαγούς κόμματος Τσίπρα με το ΠΑΣΟΚ γίνει ορατή έγκαιρα από τα ακροατήρια της Κεντροαριστεράς και το δημοσκοπικό αποτύπωμα αυτής της αντιπαράθεσης είναι καθαρό, τότε το κόμμα που θα πάρει κεφάλι θα ενισχύσει συνολικά την εικόνα του και ο αρχηγός του θα γίνεται πλέον αντιληπτός ως βασικός αντίπαλος και ανταγωνιστής του Μητσοτάκη.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η λογική της αλήστου μνήμης «χαμένης ψήφου» ίσως επανέλθει, πλήττοντας τα μικρότερα κόμματα, και ο διπολισμός, σταθερά της μεταπολίτευσης με μικρά διαλείμματα επί πενήντα χρόνια, πιθανά να έχει άλλη μία ευκαιρία… Ακόμα και ως «μικρός διπολισμός»…