Το πλήθος των αποδήμων και το βάρος της ψήφου των

Την ώρα που γράφονται οι γραμμές αυτές δεν είναι ακόμη γνωστό το κυβερνητικό σχέδιο που ανέλαβε ο Υπουργός Εσωτερικών να παραδώσει στα μέλη της διακομματικής επιτροπής εν όψει της δεύτερης και τελικής(;) συνάντησής τους την προσεχή Δευτέρα.

Θα ήθελα να καταθέσω στο δημόσιο διάλογο τρείς καίριες, κατά την άποψή

μου, επισημάνσεις και να καταλήξω με μια υπόμνηση για το δικαίωμα της εξ αποστάσεως ψήφου των εκτός ελληνικής επικράτειας συμπατριωτών.

Επισήμανση 1η : Δύο μείζονα ζητήματα τίθενται με την εξ αποστάσεως ψήφο των εκτός επικράτειας Ελλήνων.

Το πρώτο: Το πλήθος αυτών που θα έχουν το δικαίωμα ψήφου εξ αποστάσεως

Και το δεύτερο: το βάρος αυτής της ψήφου στο συνολικό εκλογικό αποτέλεσμα.

Σε ότι αφορά το πλήθος, χρειάζεται απόλυτη συμφωνία και συνεννόηση των κομμάτων γιατί ο ισχύων στην Ελλάδα Κώδικας Ιθαγένειας αναφέρεται στο «δίκαιο του αίματος» που σημαίνει ότι μπορεί αποκτώντας κάποιος/α την ιθαγένεια, να αποκτά και δικαίωμα εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους, όντας/ούσα 3ης ή και 4ης γενιάς μετανάστης/τρια.

Οι αριθμοί των δυνητικών εκλογέων που έχουν κατατεθεί στον δημόσιο διάλογο-και μάλιστα από τη ΝΔ- ξεκινούν από τον πρόσφατο των 350.000 εγγεγραμμένων, που κυρίως αναφέρονταν στην εκροή των νέων (brain drain) κατά την δεκαετία της κρίσης έως το 3.700.000 (!) που η ΝΔ ισχυρίζονταν το 2007, ότι μπορεί να φτάσουν, εν όψει της σχετικής απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου( (ΕΔΔΑ) το 2012. (Υπόθεση Σιταρόπουλος και Γιακουμόπουλος κατά Ελλάδας, 15/03/2012 (δικαίωμα ψήφου των απόδημων εκλογέων)

Είναι προφανές ότι εδώ θα πρέπει να υπάρχει μια ουσιαστική συνεννόηση των πολιτικών κομμάτων για την οριοθέτηση των δυναμένων να εγγραφούν στους εκλογικούς καταλόγους(χρόνος απουσίας από την Ελλάδα, ενδεχομένως και άλλων επιπλέον). Και βεβαίως και για την τροποποίηση του Κώδικα Ιθαγένειας.

Στο ζήτημα αυτό διαφαίνεται ότι θα μπορούσε να βρεθεί μια συνολικά συνθετική διευθέτηση από όλα τα κόμματα.

Σε ότι αφορά το δεύτερο, δηλαδή στο αν πρέπει να προσμετράται στο συνολικό εκλογικό αποτέλεσμα η ψήφος των αποδήμων, ή αλλιώς διατυπωμένο αν μπορεί η ψήφος αυτή να προσδιορίσει το ποιό θα είναι το πρώτο κόμμα, που θα κληθεί να σχηματίσει κυβέρνηση, εδώ υπάρχει ουσιαστική ΠΟΛΙΤΙΚΗ διάσταση και διαφωνία!

Επισήμανση 2η

Η Επιτροπή της Βενετίας (Επιτροπή για τη Δημοκρατία μέσω του Δικαίου) του Συμβουλίου της Ευρώπης έχει επισημάνει ότι για χώρες που έχουν μεγάλο αριθμό αποδήμων, η ψήφος των οποίων θα μπορούσε να επηρεάσει το εκλογικό αποτέλεσμα προς οποιαδήποτε κατεύθυνση, φαίνεται καταλληλότερο ένα σύστημα, που θα διασφαλίζει έναν αριθμό βουλευτών που θα τους εκπροσωπούν.

Τα παραδείγματα αντίστοιχων με την Ελλάδα χωρών της Ευρώπης, τα οποία και έχουν «κλειστή εκπροσώπηση» είναι ενδεικτικά: Γαλλία 12 γερουσιαστές (σε σύνολο 348), Ιταλία 12 βουλευτές (σε σύνολο 630) και 4 Γερουσιαστές (σε σύνολο 315) , Πορτογαλία 4 βουλευτές (σε σύνολο 230)!

Η κατατεθειμένη πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ προβλέπει να κυμαίνεται ο αριθμός των εδρών, που θα εκλέγονται από συνδυασμούς Επικρατείας των κομμάτων από 3 έως 12, με βάση τις ψήφους του εξωτερικού! Οι βουλευτές αυτοί θα έχουν τα πλήρη δικαιώματα όλων των άλλων βουλευτών στο ελληνικό κοινοβούλιο .

Επισήμανση 3η σε δύο σκέλη:

Το πρώτο σκέλος: Η ψήφος των αποδήμων μπορεί να καταστεί καθοριστική για το ποια κυβέρνηση θα υπάρξει στην χώρα. Και αυτό εξαιτίας του ισχύοντος εκλογικού συστήματος. Αν υπήρχε σταθερά η ΑΠΛΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΗ κανένα πρόβλημα δεν θα παρουσιαζόταν. Μερικές έδρες περισσότερες υπέρ του ενός ή του άλλου κόμματος! Όχι με τη διαφορά μιας ψήφου να σχηματιζόταν κυβέρνηση λόγω του bonus των 50 εδρών(ή έστω μετά από τροποποιήσεις, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε bonus των 30). Το επιχείρημα ότι η επόμενη εκλογή θα γίνει με την απλή αναλογική δεν ισχύει. Και αυτό γιατί ό ίδιος ο Κυρ. Μητσοτάκης φρόντισε να ξεκαθαρίσει ότι η επόμενη θα είναι… «τζούφια» και θα πάμε αμέσως σε νέες εκλογές, με την ενισχυμένη που θα έχει φροντίσει να ψηφίσει η κυβέρνησή του!

Το δεύτερο σκέλος: Προφανώς το ζήτημα αυτό αφορά τα 2 κυρίαρχα κόμματα Ν.Δ. και ΣΥΡΙΖΑ, ΣΥΡΙΖΑ και Ν.Δ, τα οποία έχουν και τον πρώτο λόγο για τη διακυβέρνηση της χώρας και για το ποιός θα αναλάβει να σχηματίσει κυβέρνηση. Τα άλλα κόμματα δεν αντιμετωπίζουν το πρόβλημα αυτό. Δεν τους αφορά ή έχουν αποδεχθεί ότι πρακτικά δεν τους αφορά, αφού «δεν παίζουν» για μία από τις δύο πρώτες θέσεις! Και εδώ θέλω να σταθώ στο ΚΙΝΑΛ-ΠΑΣΟΚ. Να υπενθυμίσω ότι ο Α. Παπανδρέου ήταν ξεκάθαρα αντίθετος σε μια τέτοια προοπτική συνολικής προσμέτρησης της ψήφου των αποδήμων. Και η άποψη αυτή ήταν η κατευθυντήρια του ΠΑΣΟΚ μέχρι και το 2012. Τώρα την άλλαξαν (βλέπε και την πρόσφατη και επαναλαμβανόμενη δημόσια αυτοκριτική Α. Λοβέρδου για την παλαιότερη θέση του κόμματος). Οφείλουν μια περαιτέρω εξήγηση για τη στάση τους. Αρκούνται μόνο στον προσπορισμό κάποιων επιπλέον ψήφων της ομογένειας, όπως και τα άλλα κόμματα της ελάσσονος αντιπολίτευσης;

Υπόμνηση: Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αυτή η πολιτική δύναμη, που υιοθέτησε και κατέθεσε ως πρόταση νόμου το προσχέδιο νόμου της Επιτροπής του Άρθρου 256 (ν.4555/18). Στην Επιτροπή συμμετείχαν ειδικοί επιστήμονες από όλο το πολιτικό φάσμα και εμπειρογνώμονες των υπουργείων Εσωτερικών και Εξωτερικών. Για πρώτη φορά μετά την μεταπολίτευση!

Η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, που μέχρι το 2012 είχαν τη δυνατότητα της από κοινού θεσμοθέτησης, δεν το επιχείρησαν ποτέ!