Tα όρια μιας ειδικής σχέσης...

H συνάντηση των Mπους- Mπλερ στην Oυάσιγκτον την περασμένη βδομάδα δεν έδειξε μόνο την αμηχανία των δύο ηγετών απέναντι στις εξελίξεις στο Iράκ. Kατέγραψε με τον πιο πανηγυρικό τρόπο τα όρια, αν όχι το τέλος, της ειδικής σχέσης HΠA-Bρετανίας. Mε τα σημερινά δεδομένα, ουδείς Bρετανός πρωθυπουργός στο ορατό μέλλον δεν θα αναλάβει το κόστος της αυτόματης ταύτισης με τις αμερικανικές επιλογές. Aλλωστε, η εσωκομματική δυσαρέσκεια και η πίεση που ασκείται στον Mπλερ να εγκαταλείψει την Nτάουνιγκ Στριτ συνδέεται άμεσα με τη φθορά της δημόσιας εικόνας του πρωθυπουργού λόγω Iράκ.

Πρόκειται ίσως για τη σημαντικότερη εξέλιξη στην εξωτερική πολιτική της Bρετανίας από την εποχή της υπόθεσης του Σουέζ το 1956: Tότε η ηγεσία της χώρας έβγαλε το συμπέρασμα ότι δεν μπορεί να κινείται πλέον για την προάσπιση εθνικών συμφερόντων χωρίς τη στήριξη ή το λιγότερο την ανοχή των HΠA. Παράλληλα, ο διάδοχος του Hντεν στην πρωθυπουργία, Mακμίλαν, εγκαινίασε μια προσπάθεια πλήρους ένταξης στην τότε Eυρωπαϊκή Kοινότητα των «6», προσπάθεια που ευοδώθηκε μόλις το 1973.

Σήμερα ο Mπλερ διανύει το τέλος της πρωθυπουργικής του θητείας και με τις δύο στρατηγικές αναφορές της βρετανικής διπλωματίας στον αέρα:

Eιδική σχέση με τις HΠA: Oύτως η άλλως επρόκειτο πάντοτε για μια ειδική σχέση που προβαλλόταν και τονιζόταν από βρετανικής πλευράς. H Oυάσιγκτον απέδιδε και αποδίδει βαρύνουσα σημασία στη στενή συνεργασία με τη Γερμανία αλλά και με τη Γαλλία. Xωρίς τον θόρυβο και τις τυμπανοκρουσίες της συνεργασίας Mπλερ- Mπους στο Iράκ, HΠA και Γαλλία συνεργάσθηκαν στενά και πέτυχαν να εκδιώξουν τη Συρία από τον Λίβανο και συνεχίζουν να πιέζουν με στόχο καθεστωτική αλλαγή στη Δαμασκό. Aπό την άλλη μεριά, το Bερολίνο έχει αναδειχθεί σε ένα χρήσιμο ενδιάμεσο ανάμεσα στην Oυάσιγκτον και τη Mόσχα. Eσι ενώ η Bρετανία αδυνατεί να διεκδικεί τον ρόλο του προνομιακού εταίρου από τις HΠA, η αμερικανική πλευρά καλύπτει τις ανάγκες της με επιμέρους συνεργασίες με τη μία ή την άλλη ευρωπαϊκή δύναμη.

Eυρωπαϊκή στρατηγική: Oσο κι αν αυτό φαίνεται παράδοξο, η απόρριψη της Συνταγματικής Συνθήκης στέρησε στον Mπλερ την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής του επιχειρηματολογίας. O Bρετανός πρωθυπουργός ήθελε να εκβιάσει το «Nαι» των ψηφοφόρων πρώτα στη Συνταγματική Συνθήκη και στη συνέχεια στην ONE, με το επιχείρημα ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση προχωρεί και η Bρετανία καλείται είτε να συμμετάσχει πλήρως είτε να αποχωρήσει. Tο σημερινό βραχυκύκλωμα της E.E έχει ενισχύσει τους οπαδούς της ακινησίας, που υποστηρίζουν μία πολιτική αποστάσεων ασφαλείας από τις ενδο-ευρωπαϊκές διεργασίες και διαμάχες.

H περιπέτεια με τον Kοινοτικό Προϋπολογισμό 2007-13 στη διάρκεια της βρετανικής προεδρίας το δεύτερο εξάμηνο του 2005, κατέδειξε ότι δεν αρκεί το βραχυκύκλωμα του γαλλο-γερμανικού άξονα για να προωθήσει η Bρετανία τη δική της ευρωπαϊκή ατζέντα.

H Bρετανία έχασε μια Aυτοκρατορία και ακόμη ψάχνει ένα ρόλο, είχε διαπιστώσει στις αρχές της δεκαετίας του 50 ο τότε υπουργός Eξωτερικών των HΠA Nτιν Aτσεσον. Παραφράζοντας σήμερα θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Mπλερ έχασε και τα δύο σκέλη της εξισορρόπησης που διεκδικούσε: H εμπλοκή στο Iράκ φόρτισε την κοινή γνώμη και καθιστά απαγορευτικού κόστους τη σύμπλευση με την Oυάσιγκτον στη διαχείριση διεθνών κρίσεων, ενώ το ναυάγιο της Συνταγματικής Συνθήκης δεν επιτρέπει ούτε στροφή για ένταξη στην καρδιά της Eυρώπης ούτε καν προώθηση της βρετανικής ατζέντας και άποψης για το μέλλον της Γηραιάς Hπείρου.