Μετά την Καμπούλ τι;

Γιώργος Καπόπουλος, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2021-08-28

Απεμπλοκή από την ευρύτερη Μέση Ανατολή και τη Νοτιοδυτική Ασία και μετατόπιση των στρατηγικών προτεραιοτήτων των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή Ασίας-Ειρηνικού ή Ινδοειρηνικού, δηλαδή ανάσχεση της Κίνας.

Αυτή τελικά είναι η διαμόρφωση της γραμμής πλεύσης του Μπάιντεν οκτώ μήνες μετά την αλλαγή φρουράς στον Λευκό Οίκο, μια εξισορρόπηση που επιβεβαιώνει περισσότερο τη συνέχεια και πολύ λιγότερο τη διαφοροποίηση από τη γραμμή Τραμπ.

Η εν εξελίξει ασύντακτη αποχώρηση των ΗΠΑ από το αεροδρόμιο της Καμπούλ εκπέμπει ένα μήνυμα γενικευμένης αποδρομής της χώρας που για δεκαετίες αποκαλούνταν Μόνη Υπερδύναμη, ένα μήνυμα που μάλλον δυσχεραίνει παρά διευκολύνει τη συγκρότηση διευρυμένης συσπείρωσης-συμμαχίας στη βάση ανάσχεσης της ισχυροποίησης του Πεκίνου.

Ατακτη εγκατάλειψη του Αφγανιστάν, προγραμματισμένη μέχρι στιγμής αποχώρηση από το Ιράκ μέχρι το τέλος του χρόνου, είναι δύο δεδομένα που εύλογα θέτουν το ερώτημα για ποιον χρονικό ορίζοντα θα προσδιοριστεί η αποχώρηση της αμερικανικής στρατιωτικής δύναμης από τη Βορειοανατολική Συρία όπου η παρουσία της μέχρι σήμερα συμβολίζει τη συμμαχία της Ουάσινγκτον με το συριακό παρακλάδι του ΡΚΚ PYD-YPG.

Την ώρα που υλοποιείται η απεμπλοκή των ΗΠΑ από την ευρύτερη Μέση Ανατολή, κορυφώνονται οι διπλωματικές διεργασίες για τον Διεθνή Ελεγχο του Πυρηνικού Προγράμματος του Ιράν, με τη βεβαιότητα ότι μετά την επιστροφή της Ουάσινγκτον στη Συμφωνία του 2015 θα δρομολογηθεί η συνολική εξομάλυνση των διμερών σχέσεων με την Τεχεράνη.

Στα παραπάνω πρέπει να προστεθούν οι συνομιλίες της Σαουδικής Αραβίας με το Ιράν που αναζητούν περιφερειακή συγκατοίκηση, με την προσδοκώμενη σταθεροποίηση να προεξοφλείται ότι θα έχει άμεσες επιπτώσεις στην Υεμένη και στη Συρία.

Το 2003, τις παραμονές της εισβολής των ΗΠΑ του Μπους υιού στο Ιράκ, οι θεωρητικοί των Νεοσυντηρητικών ήθελαν την ανατροπή του Σαντάμ σαν το πρώτο βήμα προς την επαναχάραξη του περιφερειακού χάρτη, με φιλόδοξο στόχο τη διαμόρφωση στη σκιά μιας συνολικής παγκόσμιας Pax Americana μιας Νέας Μέσης Ανατολής.

Δύο δεκαετίες σχεδόν μετά, η Νέα Μέση Ανατολή που αρχίζει να προβάλλει μοιάζει σαν η απόλυτη αντίστιξη των προσδοκιών, ή καλύτερα των φαντασιώσεων των Νεοσυντηρητικών.

Η Νέα Μέση Ανατολή δεν έχει πλέον πρωτεύουσα θέση στον στρατηγικό σχεδιασμό της Ουάσινγκτον και δεν μπορεί να χειραγωγηθεί ούτε από τις ΗΠΑ ούτε από τα υπόλοιπα κέντρα ισχύος του πλανήτη, παλαιά και νέα.

Η Νέα Μέση Ανατολή και Νοτιοδυτική Ασία που αρχίζει να διαφαίνεται πίσω από τον κουρνιαχτό που καλύπτει το αεροδρόμιο της Καμπούλ είναι ένα πεδίο όπου η περιφερειακή σταθερότητα είναι ένα μακροπρόθεσμο ζητούμενο το οποίο θα διαμορφωθεί μέσα από παλινδρομήσεις ανάμεσα σε εντάσεις και περιόδους ύφεσης μεταξύ των κρατών της περιοχής.

Με άλλα λόγια, κλείνει μια περίοδος δύο και πλέον αιώνων, από την εκστρατεία του Βοναπάρτη στην Αίγυπτο το 1798, που οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή είχαν σχέση συγκοινωνούντων δοχείων με τους συσχετισμούς και τις ισορροπίες δυνάμεων στην Ευρώπη.

Το φιάσκο των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν είναι πολύ πιο βαρύ από το άδοξο τέλος της εισβολής της Βρετανίας και της Γαλλίας τον Νοέμβριο του 1956.

Τότε έκλεισε το κεφάλαιο της ευρωπαϊκής ηγεμονίας στη Μέση Ανατολή, με τις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ να διαγκωνίζονται για την κατοχύρωση ερεισμάτων και συμμαχιών.

Σήμερα, η Μέση Ανατολή και η Νοτιοδυτική Ασία μάς εκπέμπουν το μήνυμα ότι έχει ήδη αναδυθεί το πρώτο μετα-αμερικανικό περιφερειακό γεωπολιτικό τοπίο.

Θέματα επικαιρότητας: Αγφανιστάν

«Πού είναι ο μάχραμ σου;»

Αντιγόνη Λυμπεράκη, 2021-09-11

Η αναγκαιότητα ενός μάχραμ, του άνδρα κηδεμόνα που οφείλει...

Περισσότερα
Θόδωρος Τσίκας

Πρόκληση αλληλεγγύης το προσφυγικό από Αφγανιστάν

Θόδωρος Τσίκας, 2021-09-07

Κλίμα κινδυνολογίας έχει διαμορφωθεί, με ευθύνη ορισμένων...

Περισσότερα

Μετά την Καμπούλ τι;

Γιώργος Καπόπουλος, 2021-08-28

Απεμπλοκή από την ευρύτερη Μέση Ανατολή και τη Νοτιοδυτική...

Περισσότερα

Εκάς οι βέβηλοι

Τάσος Παππάς, 2021-08-23

Τρία περιστατικά από τη μακρινή χώρα που για ακόμη μία φορά...

Περισσότερα

Οι γενειοφόροι δεν είναι αυτοί πριν από είκοσι χρόνια

Εμανουέλε Τζιορντάνα, 2021-08-22

Η δημιουργία ενός εξελιγμένου δικτύου πληροφοριών, ένας...

Περισσότερα

Η επικίνδυνη βαλκανική ακινησία

Carl Bildt, 2021-08-21

Με δύο δεκαετίες πολέμου στο Αφγανιστάν να φθάνουν στην...

Περισσότερα
Χρήστος Χωμενίδης

Ποιος ηττήθηκε στο Αφγανιστάν;

Χρήστος Χωμενίδης, 2021-08-21

«Οι Αμερικάνοι δεν μπορούν και δεν πρέπει να πεθαίνουν...

Περισσότερα
Γιάννης Βούλγαρης

Μετά τον πόλεμο που είχε ξεμείνει

Γιάννης Βούλγαρης, 2021-08-21

Εκ πρώτης όψεως είναι σαν η Ιστορία να έκανε κύκλο και να...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Όχι κύριε Νετανιάχου

Όχι κύριε Νετανιάχου

2024-04-26

Ο γερουσιαστής και ακτιβιστής Μπέρνι Σάντερς, (την ώρα που...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Γιατί ανεβαίνει η ακροδεξιά;

Παύλος Τσίμας, 2024-04-27

Που είναι πιθανότερο να συναντήσει κανείς μετανάστες στον...

Τα τανκς με τα γαρίφαλα

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-26

Πριν από πενήντα χρόνια η Λισαβόνα μόλις ξυπνούσε και όσοι...

Το χαλί

Μιχάλης Μητσός, 2024-04-24

Aυτοί οι μπαγάσηδες οι δικαιωματιστές παντού έχουν διεισδύσει...

Σπύρος Δανέλλης

Ψηφαλάκια ή γνώση και ικανότητες;

Σπύρος Δανέλλης, 2024-04-24

Τον Φεβρουάριο του 2014, λίγο πριν από τις ευρωεκλογές, η κυβέρνηση...

Θόδωρος Τσίκας

Οι «κόκκινες γραμμές» Ισραήλ-Ιράν

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-20

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα χτυπήματα μεταξύ Ιράν και...

×
×