Φωτιές και εκλογές
Γιάννης Κ. Μπασιάκος, Αυγή, Δημοσιευμένο: 2007-09-01
Οι εξελίξεις στο μέτωπο των πυρκαγιών έχουν σημαδέψει την προεκλογική περίοδο, δημιουργώντας πρωτόγνωρες συνθήκες για τα ελληνικά εκλογικά δεδομένα. Οι συζητήσεις για τα ουσιαστικά ζητήματα, που θα έπρεπε να κυριαρχούν, έχουν αντικατασταθεί από μια ακατάσχετη "πυρκαγιολογία". Στα τριάμισι χρόνια διακυβέρνησης η Νέα Δημοκρατία έχει προωθήσει μια τεράστια μεταφορά πλούτου από τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα προς τα μεγάλα. Οι προτάσεις της για την κατάργηση του φόρου μεγάλης ακίνητης περιουσίας και την αντικατάστασή του από ενιαίο φόρο ακίνητης περιουσίας μειώνουν τη φορολογία των πλουσίων και αυξάνουν αυτή των φτωχών (σε μια χώρα όπου το ποσοστό ιδιοκατοίκησης πλησιάζει το 90%). Η εισαγωγή του ΦΠΑ στις οικοδομές επιβαρύνει ιδιαίτερα όσους χρησιμοποιούν το σύστημα της αντιπαροχής για να στεγάσουν τα παιδιά τους.
Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό της νεοδημοκρατικής διακυβέρνησης είναι η διάλυση της δημόσιας διοίκησης μέσω τους συστήματος αποκατάστασης των "δικών τους παιδιών". Και ας μην νομίσει κανείς ότι πρόκειται για αντικατάσταση των ΠΑΣΟΚων από Νεοδημοκράτες. Πρόκειται για την αντικατάσταση ακόμη και δεξιών από τους πολιτικούς φίλους των κατεχόντων την εξουσία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Πυροσβεστικό Σώμα, όπου ο αποκεφαλισμός της ηγεσίας του μέσω των αποστρατειών περιέλαβε και αρκετούς αξιωματικούς συντηρητικών πολιτικών πεποιθήσεων. Τέλος, μια σειρά από σκάνδαλα (απαγωγές Πακιστανών, υποκλοπές, ομόλογα) δείχνουν με ενάργεια την ανικανότητα της Νέας Δημοκρατίας.
Όλα αυτά, μαζί με το "μεταρρυθμιστικό" πρόγραμμα που εκφράστηκε με την αποτυχημένη απόπειρα αναθεώρησης του Συντάγματος, θα έπρεπε να βρίσκονται στο κέντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης. Και θα έπρεπε να έχουν επηρεάσει τα εκλογικά ποσοστά της Νέας Δημοκρατίας περισσότερο από ό,τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις. Το ότι κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει μπορεί μόνον να αποδοθεί σε μια προϊούσα συντηρητικοποίηση της ελληνικής κοινωνίας.
Υπό το φως αυτών των εξελίξεων, μόνο θετικά μπορεί να δει κανείς τη διαφαινόμενη μείωση των ποσοστών του δικομματισμού. Αξίζει σε αυτό το σημείο να δούμε μερικά πιθανά σενάρια πολιτικών εξελίξεων με βάση τα διάφορα εκλογικά αποτελέσματα.
\Σενάριο πρώτο:\ Η Νέα Δημοκρατία σχηματίζει αυτοδύναμη κυβέρνηση με μειωμένη πλειοψηφία. Σε αυτή την περίπτωση θα υπονομευτεί η ικανότητά της να προχωρήσει σε μεγάλου εύρους μεταρρυθμίσεις χωρίς την υποστήριξη ή την ανοχή του ΠΑΣΟΚ. Απομένει να δούμε αν το ΠΑΣΟΚ θα παραμείνει δέσμιο των νεοφιλελεύθερων επιλογών του συμβάλλοντας στις αντιλαϊκές επιλογές της Ν.Δ. ή θα επιλέξει μια πιο "αριστερή" πολιτική δημιουργώντας όρους ανατροπής της αδύναμης κυβερνητικής πλειοψηφίας.
\Σενάριο δεύτερο:\ Το ΠΑΣΟΚ σχηματίζει αυτοδύναμη κυβέρνηση με μειωμένη πλειοψηφία. Ισχύει ό,τι και για τη Ν.Δ. με μια επιπλέον επιλογή. Μια καθαρή αριστερή στροφή του ΠΑΣΟΚ που θα του εξασφαλίσει κατά περίπτωση τη στήριξη της αριστεράς.
\Σενάριο τρίτο:\ Δεν προκύπτει αυτοδυναμία, αλλά η Ν.Δ. είναι πρώτο κόμμα. Η συνεργασία με τον ΛΑΟΣ φαντάζει αναπόφευκτη. Μια τέτοια εξέλιξη φαντάζει ως η χειρότερη δυνατή για θέματα εξωτερικής πολιτικής και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
\Σενάριο τέταρτο:\ Δεν προκύπτει αυτοδυναμία, αλλά το ΠΑΣΟΚ είναι πρώτο κόμμα. Σύμφωνα με όσα έχουν δηλώσει τα κόμματα (περί μη συνεργασίας), δεν σχηματίζεται κυβέρνηση και πάμε ξανά σε εκλογές. Εάν η θέση του ΣΥΡΙΖΑ παραμείνει αντίθετη σε κάθε μορφής προγραμματική σύγκλιση και μετεκλογική συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ, το αποτέλεσμα της δεύτερης εκλογικής διαδικασίας θα είναι η ανάδειξη ενός εκ των δύο πόλων του δικομματισμού σε πλειοψηφούσα δύναμη στο κοινοβούλιο. Τελικό αποτέλεσμα θα είναι η νεκρανάσταση του δικομματισμού.
Από τα παραπάνω φαίνεται ότι η πραγματική ανατροπή του πολιτικού συστήματος που καθιερώθηκε από τη μεταπολίτευση και εντεύθεν θα δρομολογηθεί αν το αποτέλεσμα των εκλογών της 16ης Σεπτεμβρίου είναι πρωτιά του ΠΑΣΟΚ χωρίς αυτοδυναμία και προγραμματική σύγκλιση με τον ΣΥΡΙΖΑ. Οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ αποτρέπουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο και οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην ακύρωση της θέσης για ανατροπή του δικομματισμού. Ας βγάλει ο καθένας τα συμπεράσματά του. Και κυρίως η ηγεσία του Συνασπισμού.
Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό της νεοδημοκρατικής διακυβέρνησης είναι η διάλυση της δημόσιας διοίκησης μέσω τους συστήματος αποκατάστασης των "δικών τους παιδιών". Και ας μην νομίσει κανείς ότι πρόκειται για αντικατάσταση των ΠΑΣΟΚων από Νεοδημοκράτες. Πρόκειται για την αντικατάσταση ακόμη και δεξιών από τους πολιτικούς φίλους των κατεχόντων την εξουσία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Πυροσβεστικό Σώμα, όπου ο αποκεφαλισμός της ηγεσίας του μέσω των αποστρατειών περιέλαβε και αρκετούς αξιωματικούς συντηρητικών πολιτικών πεποιθήσεων. Τέλος, μια σειρά από σκάνδαλα (απαγωγές Πακιστανών, υποκλοπές, ομόλογα) δείχνουν με ενάργεια την ανικανότητα της Νέας Δημοκρατίας.
Όλα αυτά, μαζί με το "μεταρρυθμιστικό" πρόγραμμα που εκφράστηκε με την αποτυχημένη απόπειρα αναθεώρησης του Συντάγματος, θα έπρεπε να βρίσκονται στο κέντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης. Και θα έπρεπε να έχουν επηρεάσει τα εκλογικά ποσοστά της Νέας Δημοκρατίας περισσότερο από ό,τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις. Το ότι κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει μπορεί μόνον να αποδοθεί σε μια προϊούσα συντηρητικοποίηση της ελληνικής κοινωνίας.
Υπό το φως αυτών των εξελίξεων, μόνο θετικά μπορεί να δει κανείς τη διαφαινόμενη μείωση των ποσοστών του δικομματισμού. Αξίζει σε αυτό το σημείο να δούμε μερικά πιθανά σενάρια πολιτικών εξελίξεων με βάση τα διάφορα εκλογικά αποτελέσματα.
\Σενάριο πρώτο:\ Η Νέα Δημοκρατία σχηματίζει αυτοδύναμη κυβέρνηση με μειωμένη πλειοψηφία. Σε αυτή την περίπτωση θα υπονομευτεί η ικανότητά της να προχωρήσει σε μεγάλου εύρους μεταρρυθμίσεις χωρίς την υποστήριξη ή την ανοχή του ΠΑΣΟΚ. Απομένει να δούμε αν το ΠΑΣΟΚ θα παραμείνει δέσμιο των νεοφιλελεύθερων επιλογών του συμβάλλοντας στις αντιλαϊκές επιλογές της Ν.Δ. ή θα επιλέξει μια πιο "αριστερή" πολιτική δημιουργώντας όρους ανατροπής της αδύναμης κυβερνητικής πλειοψηφίας.
\Σενάριο δεύτερο:\ Το ΠΑΣΟΚ σχηματίζει αυτοδύναμη κυβέρνηση με μειωμένη πλειοψηφία. Ισχύει ό,τι και για τη Ν.Δ. με μια επιπλέον επιλογή. Μια καθαρή αριστερή στροφή του ΠΑΣΟΚ που θα του εξασφαλίσει κατά περίπτωση τη στήριξη της αριστεράς.
\Σενάριο τρίτο:\ Δεν προκύπτει αυτοδυναμία, αλλά η Ν.Δ. είναι πρώτο κόμμα. Η συνεργασία με τον ΛΑΟΣ φαντάζει αναπόφευκτη. Μια τέτοια εξέλιξη φαντάζει ως η χειρότερη δυνατή για θέματα εξωτερικής πολιτικής και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
\Σενάριο τέταρτο:\ Δεν προκύπτει αυτοδυναμία, αλλά το ΠΑΣΟΚ είναι πρώτο κόμμα. Σύμφωνα με όσα έχουν δηλώσει τα κόμματα (περί μη συνεργασίας), δεν σχηματίζεται κυβέρνηση και πάμε ξανά σε εκλογές. Εάν η θέση του ΣΥΡΙΖΑ παραμείνει αντίθετη σε κάθε μορφής προγραμματική σύγκλιση και μετεκλογική συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ, το αποτέλεσμα της δεύτερης εκλογικής διαδικασίας θα είναι η ανάδειξη ενός εκ των δύο πόλων του δικομματισμού σε πλειοψηφούσα δύναμη στο κοινοβούλιο. Τελικό αποτέλεσμα θα είναι η νεκρανάσταση του δικομματισμού.
Από τα παραπάνω φαίνεται ότι η πραγματική ανατροπή του πολιτικού συστήματος που καθιερώθηκε από τη μεταπολίτευση και εντεύθεν θα δρομολογηθεί αν το αποτέλεσμα των εκλογών της 16ης Σεπτεμβρίου είναι πρωτιά του ΠΑΣΟΚ χωρίς αυτοδυναμία και προγραμματική σύγκλιση με τον ΣΥΡΙΖΑ. Οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ αποτρέπουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο και οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην ακύρωση της θέσης για ανατροπή του δικομματισμού. Ας βγάλει ο καθένας τα συμπεράσματά του. Και κυρίως η ηγεσία του Συνασπισμού.
