Μεταξύ πληθωρισμού και κάμψης η ευρωπαϊκή οικονομία
Ελίζα Παπαδάκη, Αυγή της Κυριακής, Δημοσιευμένο: 2007-09-30
Αλμα στο 2,1% έκανε τον Σεπτέμβριο ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη από 1,7% τον Αύγουστο, σύμφωνα με προσωρινές εκτιμήσεις που ανακοίνωσε προχθές η Eurostat. Η απότομη άνοδος του Σεπτεμβρίου δεν οφείλεται μόνο στο πετρέλαιο, αλλά και στις μεγάλες ανατιμήσεις των τροφίμων σε όλη την Ευρώπη. Στη Γερμανία ο πληθωρισμός έφθασε τον Σεπτέμβριο το 2,7% από 2% τον Αύγουστο, ανακοίνωσε η εκεί Στατιστική Υπηρεσία. Και οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο ρυθμός του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη θα διατηρηθεί πάνω από 2% για αρκετούς μήνες, ώς τον Απρίλιο-Μάιο.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που έχει στόχο τη συγκράτηση του πληθωρισμού κάτω από το 2%, κατά τους Financial Times δεν αναμένεται να αυξήσει το κεντρικό της επιτόκιο (4% σήμερα) στη σύνοδό της στη Βιένη αυτήν την εβδομάδα. Είναι όμως πιθανό να προϊδεάσει για το ενδεχόμενο μιας τέτοιας κίνησης αργότερα. Έντονα αντιπληθωριστικές δηλώσεις έκανε πρόσφατα σε οικονομικό ειδησεογραφικό πρακτορείο ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος \Νίκος Γκαργκάνας\, ο οποίος πάντως συγκαταλέγεται στα "γεράκια" της ΕΚΤ.
Μια νέα αύξηση των επιτοκίων εδώ, την ώρα που η αμερικανική Fed ρίχνει τα δικά της επιτόκια, θα ενέτεινε την ανοδική πορεία του ευρώ, που ήδη προσεγγίζει τα 1,42 δολάρια, ενισχύοντας τις τάσεις επιβράδυνσης της ευρωπαϊκής οικονομίας, ορατές ήδη σε πολλούς δείκτες επιχειρηματικής εμπιστοσύνης. Η αρχική αιτία της επιβράδυνσης, άλλωστε, η χρηματοοικονομική κρίση που προήλθε από την κατάρρευση της αγοράς των στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ, διόλου δεν έχει ξεπερασθεί. Μετά τις αλλεπάλληλες "ενέσεις" ρευστότητας στο σύστημα, η ΕΚΤ ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι χορήγησε 3,9 δισ. ευρώ από την "οριακή πιστωτική διευκόλυνση", το ταμείο εκτάκτων αναγκών που δανείζει υψηλότοκα, με 5%, πάνω από τα επίπεδα της αγοράς, υποδηλώνοντας ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες.
Ανησυχίες για τις αρνητικές συνέπειες των χρηματοοικονομικών αναταραχών στην ευρωπαϊκή οικονομία εξέφρασε ο αρμόδιος επίτροπος \Χοακίν Αλμούνια\. "Ενώ κεντρική υπόθεση παραμένει ότι η ανάκαμψη συνεχίζεται στην Ευρώπη, οι κίνδυνοι έχουν γίνει πιο προφανείς και αυξήθηκαν", είπε σε δημοσιογράφους τεσσάρων μεγάλων ευρωπαϊκών εφημερίδων. Και εντόπισε τις τρεις αιτίες που εντείνουν τους φόβους για την Ευρωζώνη: Το ερώτημα τι θα γίνει στις ΗΠΑ, αν η επιβράδυνση θα περιοριστεί σε έναν ρυθμό 2% ή θα πάει πιο πέρα. (Αμερικανοί αναλυτές, μεταξύ των οποίων και ο Άλαν Γκρίνσπαν, δίνουν 40% πιθανότητες στην ύφεση).
Δεύτερον, το ότι δεν γνωρίζουμε πώς θα εξελιχθούν οι όροι χορήγησης δανείων, που συνδέονται άμεσα με την αναταραχή στις αγορές. Και τρίτο και ουσιαστικό, πώς θα εξελιχθεί η εμπιστοσύνη επενδυτών και καταναλωτών. Αν χειροτερέψει, οι οικονομικές δυσκολίες θα ενταθούν, είπε ο Αλμούνια (ενώ μια χειροτέρευση ήδη καταγράφεται στους σχετικούς δείκτες).
Ο επίτροπος παραδέχθηκε εξάλλου ότι ανησυχεί για την άνοδο του ευρώ, αν και πήρε αποστάσεις από τις ακραίες γαλλικές θέσεις (ο πρόεδρος Σαρκοζί καλεί συνεχώς την ΕΚΤ να μειώσει τα επιτόκια για να τη συγκρατήσει) σημειώνοντας ότι έχει και θετικές επιπτώσεις στις τιμές του πετρελαίου, ενώ υποδηλώνει επίσης την αυξανόμενη διεθνή εμπιστοσύνη στο ευρώ.
Για τις συνέπειες της κρίσης προειδοποίησε άλλωστε ρητά στη χρηματοοικονομική έκθεση που δημοσίευσε την περασμένη Δευτέρα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Καμία οικονομία στον κόσμο δεν θα μπορέσει τους επόμενους έξι μήνες να έχει μεγέθυνση όπως μέχρι το καλοκαίρι, προβλέπεται εκεί. Οι επιπτώσεις θα γίνουν αισθητές τόσο στην Ισπανία όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη από τις αρχές του 2008, έλεγε στην El Pais ο \Ροδρίγο Ράτο\, που τελεί ακόμα χρέη γενικού διευθυντή του ΔΝΤ (μέχρι τον διορισμό του διαδόχου του Ντομινίκ Στρος-Καν). Προσέθεσε ότι θα είναι ηπιότερες σε σύγκριση με τις ΗΠΑ.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που έχει στόχο τη συγκράτηση του πληθωρισμού κάτω από το 2%, κατά τους Financial Times δεν αναμένεται να αυξήσει το κεντρικό της επιτόκιο (4% σήμερα) στη σύνοδό της στη Βιένη αυτήν την εβδομάδα. Είναι όμως πιθανό να προϊδεάσει για το ενδεχόμενο μιας τέτοιας κίνησης αργότερα. Έντονα αντιπληθωριστικές δηλώσεις έκανε πρόσφατα σε οικονομικό ειδησεογραφικό πρακτορείο ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος \Νίκος Γκαργκάνας\, ο οποίος πάντως συγκαταλέγεται στα "γεράκια" της ΕΚΤ.
Μια νέα αύξηση των επιτοκίων εδώ, την ώρα που η αμερικανική Fed ρίχνει τα δικά της επιτόκια, θα ενέτεινε την ανοδική πορεία του ευρώ, που ήδη προσεγγίζει τα 1,42 δολάρια, ενισχύοντας τις τάσεις επιβράδυνσης της ευρωπαϊκής οικονομίας, ορατές ήδη σε πολλούς δείκτες επιχειρηματικής εμπιστοσύνης. Η αρχική αιτία της επιβράδυνσης, άλλωστε, η χρηματοοικονομική κρίση που προήλθε από την κατάρρευση της αγοράς των στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ, διόλου δεν έχει ξεπερασθεί. Μετά τις αλλεπάλληλες "ενέσεις" ρευστότητας στο σύστημα, η ΕΚΤ ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι χορήγησε 3,9 δισ. ευρώ από την "οριακή πιστωτική διευκόλυνση", το ταμείο εκτάκτων αναγκών που δανείζει υψηλότοκα, με 5%, πάνω από τα επίπεδα της αγοράς, υποδηλώνοντας ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες.
Ανησυχίες για τις αρνητικές συνέπειες των χρηματοοικονομικών αναταραχών στην ευρωπαϊκή οικονομία εξέφρασε ο αρμόδιος επίτροπος \Χοακίν Αλμούνια\. "Ενώ κεντρική υπόθεση παραμένει ότι η ανάκαμψη συνεχίζεται στην Ευρώπη, οι κίνδυνοι έχουν γίνει πιο προφανείς και αυξήθηκαν", είπε σε δημοσιογράφους τεσσάρων μεγάλων ευρωπαϊκών εφημερίδων. Και εντόπισε τις τρεις αιτίες που εντείνουν τους φόβους για την Ευρωζώνη: Το ερώτημα τι θα γίνει στις ΗΠΑ, αν η επιβράδυνση θα περιοριστεί σε έναν ρυθμό 2% ή θα πάει πιο πέρα. (Αμερικανοί αναλυτές, μεταξύ των οποίων και ο Άλαν Γκρίνσπαν, δίνουν 40% πιθανότητες στην ύφεση).
Δεύτερον, το ότι δεν γνωρίζουμε πώς θα εξελιχθούν οι όροι χορήγησης δανείων, που συνδέονται άμεσα με την αναταραχή στις αγορές. Και τρίτο και ουσιαστικό, πώς θα εξελιχθεί η εμπιστοσύνη επενδυτών και καταναλωτών. Αν χειροτερέψει, οι οικονομικές δυσκολίες θα ενταθούν, είπε ο Αλμούνια (ενώ μια χειροτέρευση ήδη καταγράφεται στους σχετικούς δείκτες).
Ο επίτροπος παραδέχθηκε εξάλλου ότι ανησυχεί για την άνοδο του ευρώ, αν και πήρε αποστάσεις από τις ακραίες γαλλικές θέσεις (ο πρόεδρος Σαρκοζί καλεί συνεχώς την ΕΚΤ να μειώσει τα επιτόκια για να τη συγκρατήσει) σημειώνοντας ότι έχει και θετικές επιπτώσεις στις τιμές του πετρελαίου, ενώ υποδηλώνει επίσης την αυξανόμενη διεθνή εμπιστοσύνη στο ευρώ.
Για τις συνέπειες της κρίσης προειδοποίησε άλλωστε ρητά στη χρηματοοικονομική έκθεση που δημοσίευσε την περασμένη Δευτέρα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Καμία οικονομία στον κόσμο δεν θα μπορέσει τους επόμενους έξι μήνες να έχει μεγέθυνση όπως μέχρι το καλοκαίρι, προβλέπεται εκεί. Οι επιπτώσεις θα γίνουν αισθητές τόσο στην Ισπανία όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη από τις αρχές του 2008, έλεγε στην El Pais ο \Ροδρίγο Ράτο\, που τελεί ακόμα χρέη γενικού διευθυντή του ΔΝΤ (μέχρι τον διορισμό του διαδόχου του Ντομινίκ Στρος-Καν). Προσέθεσε ότι θα είναι ηπιότερες σε σύγκριση με τις ΗΠΑ.
