Τάσεις νέας, γενικευμένης αστάθειας

ΔΕΝ ΞΕΡΩ πόσο το έχουμε συνειδητοποιήσει αλλά η ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης φαίνεται να διολισθαίνει σταθερά σε κατάσταση αβεβαιότητας ή και προϊούσας αστάθειας. Έπειτα από μια περίοδο όπου διεφάνη ότι η περιοχή θα μπορούσε να ακολουθήσει τον ευρωπαϊκό δρόμο, δηλαδή τον δρόμο της βαθμιαίας ενσωμάτωσης στο ευρωπαϊκό σύστημα (Ε.Ε.), οι τελευταίες εξελίξεις εμφανώς απομακρύνουν την περιοχή από την ευρωπαϊκή προοπτική καθώς «η συγκρουσιακή χημεία της αστάθειας» φαίνεται να επιστρέφει. Πρώτ΄ απ΄ όλα η Τουρκία. Ενώ η χώρα κατάφερε να διαχειριστεί επιτυχώς την τελευταία πολιτική κρίση μέσω δημοκρατικών διαδικασιών, η προοπτική για την ενσωμάτωσή της στην Ένωση φαίνεται να απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο. Με διάφορα επιχειρήματα, σοβαρά ή προσχηματικά, χώρες όπως η Γαλλία, η Αυστρία κ.ά. οδηγούν ουσιαστικά στο πάγωμα της διαπραγματευτικής διαδικασίας. Η ευρωπαϊκή αμφισημία έχει ως αποτέλεσμα ο στόχος της ένταξης να υποστηρίζεται ολοένα και λιγότερο από την τουρκική κοινωνία (έχει πέσει ήδη κάτω από το 50%). Παράλληλα, η όξυνση του κουρδικού προβλήματος περιπλέκει ακόμη τα πράγματα. Σε ό,τι αφορά τα Δυτικά Βαλκάνια, αρκετοί εκτιμούν ότι με την εξαίρεση της Κροατίας, οι άλλες χώρες κινδυνεύουν να χάσουν το τρένο της ενσωμάτωσής τους στην Ένωση. Το πρόβλημα του Κοσόβου μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις αστάθειας στην περιοχή ενώ τείνει να απομακρύνει τη Σερβία από την Ευρωπαϊκή Ένωση φέρνοντάς την πλησιέστερα στη Ρωσία. Στη Βοσνία, η κατάσταση παραμένει αβέβαιη ενώ μονομερής ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου δεν αποκλείεται να οδηγήσει σε κατάρρευση το εύθραυστο αυτό κρατικό μόρφωμα (η Σερβική Δημοκρατία- Σρπσκα μπορεί να επιδιώξει επίσης ανεξαρτητοποίηση). Οι προοπτικές της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (πΓΔΜ) για ενσωμάτωση στους ευρωατλαντικούς θεσμούς εμφανίζονται επίσης δύσκολες. Η διένεξη με την Ελλάδα για την ονομασία της χώρας (που σ΄ αυτή τη φάση οφείλεται εμφανώς στην αδιαλλαξία των Σκοπίων) δεν φαίνεται ότι θα ξεπεραστεί εύκολα με ενδεχόμενο αποτέλεσμα η Ελλάδα να προσφύγει στην άσκηση βέτο. Οι δυσοίωνες αυτές τάσεις για αστάθεια στην περιοχή δεν θα πρέπει να αφήσουν αδιάφορη την Ελλάδα καθώς αναπόφευκτα θα επηρεάσουν αρνητικά τη θέση, τον ρόλο και τα συμφέροντά μας.