"Η Σοσιαλδημοκρατία στον 21ο αιώνα"

Πέντε ώρες κράτησε η συζήτηση στο -"ιστορικό", σύμφωνα με τον πρόεδρό του- συνέδριο του γερμανικού σοσιαλδημοκρατικού κόμματος στο Αμβούργο για τις θέσεις που θα καθορίσουν την πορεία του κόμματος την επόμενη εικοσαετία. Πέντε ώρες συζήτησης σε κλίμα ομοφωνίας - όπως φάνηκε και από την ψηφοφορία που ακολούθησε, κατά την οποία μόλις δύο από τους 500 και πλέον συνέδρους ψήφισαν κατά. Το νέο πρόγραμμα αρχών - "Η Σοσιαλδημοκρατία στον 21ο αιώνα" - αντικατέστησε το "πρόγραμμα του Βερολίνου" που είχε ψηφίσει το SPD το 1989. Με το νέο του πρόγραμμα το SPD προσδοκά να κερδίσει την "αλληλέγγυα πλειοψηφία" στη γερμανική κοινωνία και να φρενάρει την "αιμορραγία" των μελών του προς την Αριστερά και προς τα σπίτια τους. Σ αυτό το κείμενο των 36 σελίδων περιλαμβάνονται οι παραδοσιακές σοσιαλδημοκρατικές αξίες, του στόχου για έναν δημοκρατικό σοσιαλισμό συμπεριλαμβανομένου. Το νέο πρόγραμμα αρχών του κόμματος- το τρίτο μεταπολεμικά- δεν δίνει συγκεκριμένες απαντήσεις σε επίκαιρα πολιτικά ερωτήματα, δεν είναι αυτός ο στόχος του. Καθορίζει τις γενικές κατευθύνσεις για την πολιτική δουλειά του SPD τα επόμενα χρόνια. Η "Κ.Α." παρουσιάζει σήμερα τα σημαντικότερα σημεία του νέου προγράμματος:

Θεμελιώδεις αρχές

Αναλλοίωτες αρχές της γερμανικής Σοσιαλδημοκρατίας παραμένουν η Ελευθερία, η Δικαιοσύνη και η Αλληλεγγύη. Αυτές "μεταφράζονται" ως το δικαίωμα στην ελεύθερη επιλογή, στις ίσες ευκαιρίες και στην αναγνώριση της απόδοσης, καθώς και στο κοινωνικό κράτος, ως έκφραση της κοινωνικής αλληλεγγύης.

Δημοκρατικός Σοσιαλισμός

Ο συναισθηματικά φορτισμένος όρος επιβεβαιώνεται ως μία από τις ιδέες που σφράγισαν την ιστορία του SPD και περιγράφεται ως "το όραμα για μια ελεύθερη, δίκαιη και αλληλέγγυα κοινωνία". Επειδή κάποιοι στο SPD ενοχλούνται από τη λέξη "σοσιαλισμός", υπήρξαν τροποποιήσεις που εισηγούνταν τη διαγραφή της από το προοίμιο του προγράμματος. Πάντως, ο σοσιαλισμός έμεινε, αλλά συνοδεύτηκε από μια σαφέστατη διαφοροποίηση από τον "κρατικό σοσιαλισμό σοβιετικού τύπου".

Οικονομία

Το SPD επιδιώκει "ποιοτική ανάπτυξη" και χαρακτηρίζει την παγκοσμιοποίηση "ευκαιρία" για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και για παγκόσμια ευημερία. Τονίζεται ωστόσο στο πρόγραμμα ότι οι διεθνείς αγορές χρήματος χρειάζονται επειγόντως ρύθμιση και διαφάνεια, καθώς απειλούν το επιτυχημένο μοντέλο της "κοινωνικής οικονομίας της αγοράς".

Κοινωνικό κράτος

Με την έννοια του "κοινωνικού κράτους πρόνοιας" το SPD περιγράφει την επιδιωκόμενη ισορροπία μεταξύ της ίδιας ευθύνης των ανθρώπων και της προστασίας τους από το κράτος. Εδώ το περιεχόμενο των θέσεων αγγίζει τον πυρήνα της διαφωνίας για τις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας: "Το κοινωνικό κράτος πρόνοιας πολεμά τη φτώχεια και δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να τα βγάλουν πέρα με τη ζωή τους με τις δικές τους δυνάμεις". Με τη διατύπωση αυτή υπογραμμίζεται ότι δεν απαλλάσσεται κανείς από την ευθύνη για τη ζωή του.

Εργασία

Το νέο πρόγραμμα του SPD ορίζει ως "καλή δουλειά", αυτή που δε θίγει την αξιοπρέπεια του ανθρώπου, που δεν καταστρέφει την υγεία του, που αμείβεται δίκαια και αναγνωρίζεται, που προσφέρει κοινωνική συμμετοχή και είναι συμβατή με την έννοια της οικογένειας. "Θέλουμε να δώσουμε σε όλους τη δυνατότητα για μια καλή δουλειά", αναγράφεται στο πρόγραμμα, ενώ παραμένει στόχος η πλήρης απασχόληση. Στη Γερμανία και την Ευρώπη στόχος του SPD είναι να καθοριστούν τα κατώτατα μεροκάματα- και μέσω των συλλογικών συμβάσεων αλλά και μέσω της νομοθεσίας. Οι Σοσιαλδημοκράτες επιμένουν να στηρίζουν τη νομοθεσία προστασίας από τις απολύσεις, τη συμμετοχή των εργασιακών συμβουλίων στη διοίκηση των επιχειρήσεων, την αυτονομία των συλλογικών συμβάσεων και τις κλαδικές συμβάσεις εργασίας.

Παιδεία

Μια από τις σημαντικότερες προϋποθέσεις για ίσες ευκαιρίες στη ζωή και για ενσωμάτωση στο κοινωνικό σύνολο είναι για τους Σοσιαλδημοκράτες η παιδεία. Γι αυτό και πρέπει να αυξηθούν τα κονδύλια για την παιδεία. Το SPD τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης των βρεφονηπιακών σταθμών και των ολοήμερων σχολείων, ώστε και να βοηθούνται από νωρίς τα παιδιά να καλλιεργήσουν τις δεξιότητές τους και να βοηθούνται οι γονείς να συνδυάζουν το μεγάλωμα των παιδιών με την εργασία τους.

Ευρώπη

Στο πρόγραμμα του SPD η Ευρωπαϊκή Ένωση περιγράφεται ως "η απάντησή μας στην παγκοσμιοποίηση". Στόχος είναι να εμπλουτιστεί από μια Κοινωνική Ένωση και να ενισχυθεί από "ένα συντονιστικό όργανο -με κατεύθυνση αναπτυξιακή και ενίσχυσης της απασχόλησης- της δημοσιονομικής, οικονομικής και νομισματικής πολιτικής", που θα έχει αποφασιστικές αρμοδιότητες. Επιπλέον το SPD εκτιμά ότι η Ε.Ε. χρειάζεται ένα κανονικό σύνταγμα κι όχι απλά μια συνταγματική συνθήκη.