Ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει στη Βουλή

Ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει στη Βουλή, στη διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος. Παραμένει με τις θέσεις του και όπως αυτές αναδείχθηκαν και προσδιορίστηκαν στην προηγούμενη φάση της αναθεώρησης του Συντάγματος.

Η ανεπάρκεια και η υποβαθμισμένη λειτουργία του πολιτεύματος δεν συνιστούν μόνο πρόβλημα δημοκρατίας αλλά και μεγάλο εμπόδιο για την ανάπτυξη της χώρας.

Είναι αναγκαία η ριζική μεταρρύθμιση του πολιτικού συστήματος και η διεύρυνση της λειτουργίας του με νέους θεσμούς, προκειμένου να ενισχυθεί η δημοκρατία, η αποκέντρωση, η περιφερειακή συγκρότηση, αλλά και η ανάπτυξη σε νέα πεδία κοινωνικής δραστηριότητας.

Το πολιτικό σύστημα διακυβέρνησης με τις συγκεκριμένες δομές του είναι ανίκανο να υπηρετήσει τον επί της ουσίας εκσυγχρονισμό του κράτους. Χρειάζονται βαθιές μεταρρυθμιστικές τομές, προκειμένου να υπάρξει αποκέντρωση των εξουσιών, ριζική ανακατανομή των εξουσιών, κυρίως μεταξύ της εκτελεστικής εξουσίας και των αντιπροσωπευτικών οργάνων της πολιτείας, αποτελεσματικοί κοινωνικοί έλεγχοι της πολιτικής, αλλά και συμμετοχή των πολιτών στην ασκούμενη πολιτική μέσω αντιπροσωπευτικών θεσμών.

Υπάρχει υπερτροφία της εκτελεστικής εξουσίας έναντι της νομοθετικής εξουσίας. Η Βουλή, το κατ’ εξοχήν εκφραστικό όργανο της λαϊκής κυριαρχίας, βρίσκεται σε σχέση παρακολουθηματική προς την εκτελεστική εξουσία.

Θα μπορούσε η αναθεώρηση του Συντάγματος να προσδώσει στη Βουλή νέες αρμοδιότητες και εξουσίες, έτσι ώστε αυτή να αποκτήσει στοιχεία κυβερνώσας Βουλής. Και αυτό, είναι μείζον πολιτικό ζήτημα. Η Βουλή έχει παρακολουθηματική σχέση έναντι της εκτελεστικής εξουσίας. Λειτουργεί επί της ουσίας "αφυδατωμένα" και περιορίζεται στο να επικυρώνει κάθε φορά τις αποφάσεις της εκτελεστικής εξουσίας.

Θα μπορούσε η αναθεώρηση του Συντάγματος να αποτελέσει δυνατότητα θεσμικών αλλαγών που θα εκσυγχρονίζουν το πολιτικό σύστημα διακυβέρνησης του τόπου και θα αναζωογονούν τη λειτουργία της δημοκρατίας.

Το πρόβλημα της χώρας δεν είναι μόνο θεσμικό. Είναι πολιτικό και θεσμικό και η αντιμετώπισή του πρέπει να γίνεται και στα δύο επίπεδα. Υπάρχουν συνταγματικές ρυθμίσεις όσο και επιταγές, οι οποίες δεν παράγουν το αποτέλεσμα που θέλησε ο συντακτικός νομοθέτης. Και αναφέρομαι σε διατάξεις που έχουν σχέση κυρίως με τα κοινωνικά δικαιώματα και τις ατομικές ελευθερίες.

Για το "24" και το "16"

Ο ΣΥΡΙΖΑ υπερασπίζεται το άρθρο 24 του Συντάγματος και τη μη αναθεώρησή του, αναφορικά με την προστασία του περιβάλλοντος. Επίσης, υπερασπίζεται τη μη αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, αναφορικά με την επιχειρούμενη αποδόμηση του δημόσιου χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης.

Η υπεράσπιση του δημόσιου χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης όσο γενικότερα και του δημόσιου χώρου δεν σημαίνει ότι απομακρυνόμαστε από την παραδοχή ότι ο δημόσιος χώρος έχει ανάγκη να στηριχθεί, να αναβαθμιστεί και να εκσυγχρονιστεί σε πολλαπλά επίπεδα.

Η αναθεωρητική διαδικασία καλείται να αντιμετωπίσει και άλλης τάξεως ζητήματα. Για παράδειγμα, την εκχώρηση αρμοδιοτήτων και εξουσιών σε υπερεθνικά όργανα στα οποία μετέχει η Ελλάδα.

Το Σύνταγμα πρέπει αμετακίνητα να λειτουργεί προστατευτικά για τα κοινωνικά δικαιώματα και τις ατομικές ελευθερίες και δεν θα πρέπει αρμοδιότητες που αναφέρονται σε αυτά τα κρίσιμα μεγέθη να εκχωρούνται και μάλιστα με συνταγματική ρύθμιση στα υπερεθνικά όργανα στα οποία μετέχει η Ελλάδα.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ομόφωνα το 2001 η Βουλή των Ελλήνων απεφάσισε τη λεγόμενη διαφάνεια στο χώρο των μέσων μαζικής ενημέρωσης και προέβη στη ρύθμιση του άρθρου 14, παράγραφος 9 του Συντάγματος, καθιερώνοντας το λεγόμενο ασυμβίβαστο μεταξύ ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και δικαιωμάτων που απορρέουν από σχέσεις προμηθειών, εκτέλεσης έργων και προσφοράς υπηρεσιών στο δημόσιο. Η ρύθμιση αυτή ουσιαστικά δεν υφίσταται πλέον.

Δεν ισχύει και ο σχετικός εκτελεστικός νόμος δεν έχει ούτε και το ελάχιστο στοιχείο επαφής με τη ρύθμιση του Συντάγματος, κάτω από επιταγές και πιέσεις παραγόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα ζητήματα των ατομικών ελευθεριών και αυτά, ενώ προσδιορίζονται με ένα συγκεκριμένο και σαφή τρόπο από το Σύνταγμά μας, ετεροκαθορίζονται από αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έρχεται εκ των υστέρων η Βουλή να "συμμορφωθεί" -συμμορφώνεται, βέβαια, κατά πλειοψηφία- με εκείνα που αποφασίζονται από την Ε.Ε. και μάλιστα για θέματα για τα οποία η συνταγματική ρύθμιση είναι αντίθετη.

Είναι γνωστές οι προτάσεις που καταθέσαμε στην προηγούμενη περίοδο, όταν και πάλι συζητούσε η Βουλή των Ελλήνων την αναθεώρηση του Συντάγματος. Με την παρούσα σύνθεση και τους συσχετισμούς της η Βουλή δεν πρόκειται να υιοθετήσει τις προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ. Παραμένει όμως ως σημαντικό πολιτικό κεκτημένο η ανάδειξη και προβολή των θέσεων και θεσμικών διεκδικήσεων του ΣΥΡΙΖΑ.