Κοινωνικές δαπάνες σε Ε.Ε. και Ελλάδα

Η ΕΛΛΑΔΑ εξακολουθεί να βρίσκεται αισθητά κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε. των 27) σε ό,τι αφορά το ύψος των δαπανών κοινωνικής προστασίας. Σύμφωνα με τελευταία στοιχεία που δημοσίευσε η Στατιστική Υπηρεσία (Εurostat) της Ένωσης, το ύψος των δαπανών κοινωνικής προστασίας στην Ελλάδα (έτος 2005) αντιστοιχούν στο 24,2% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), ενώ ο μέσος όρος της Ένωσης βρίσκεται στο 27,2%. Επτά χώρες-μέλη της Ένωσης (Βέλγιο, Δανία, Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία, Αυστρία, Σουηδία) έχουν κοινωνικές δαπάνες πάνω από τον μέσο όρο (με τη Σουηδία να φθάνει στο 32% του ΑΕΠ). Ορισμένες από τις νέες χώρεςμέλη της Ένωσης, όπως Λετονία, Εσθονία, Λιθουανία, Ρουμανία έχουν κοινωνικές δαπάνες κάτω από το 15% του ΑΕΠ. Μεταξύ 2000 και 2005 το ύψος των κοινωνικών δαπανών αυξήθηκε σε ετήσια βάση και σε σταθερές τιμές κατά 5,2% (ενώ ο μέσος όρος αύξησης για την Ε.Ε. των «27» ήταν 2,1%). Το ύψος των κοινωνικών δαπανών στην Ελλάδα (ως ποσοστό του ΑΕΠ) υπολείπεται βεβαίως σημαντικά (τρεις ποσοστιαίες μονάδες) από τον μέσο όρο της Ένωσης, αλλά δεν είναι και από τις χειρότερες περιπτώσεις ανάμεσα στις περισσότερο αναπτυγμένες χώρες-μέλη της Ένωσης, εάν ληφθεί υπόψη π.χ. ότι οι κοινωνικές δαπάνες αντιστοιχούν στο 18,2% του ΑΕΠ στην Ιρλανδία, 20,8% στην Ισπανία, 21,9% στο Λουξεμβούργο. Και εάν ληφθεί βεβαίως υπόψη ότι οι χώρες αυτές (καθώς και οι υπόλοιπες της Ε.Ε.) έχουν αμυντικές δαπάνες κατά πολύ χαμηλότερες από αυτές της Ελλάδας (και, ως γνωστόν, υπάρχει μια αντίστροφη σχέση ανάμεσα στο ύψος των αμυντικών και κοινωνικών δαπανών). Εκεί όμως που φαίνεται η Ελλάδα να υστερεί δραματικά είναι στην «απόδοση» των κοινωνικών δαπανών - το ύψος δηλαδή των δαπανών αυτών δεν αποδίδει την αντίστοιχη προστιθέμενη αξία για τον πολίτη. Όπως δείχνουν σχετικές μελέτες, οι λόγοι γι΄ αυτή την υστέρηση οφείλονται στα οργανωτικά και διαχειριστικά ελλείμματα στο ευρύτερο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας στην Ελλάδα. Έτσι και στις περιπτώσεις που η Ελλάδα συγκλίνει ποσοτικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η σύγκλιση στα ποιοτικά στοιχεία (οργάνωσης, διαχείρισης, κουλτούρας κ.λπ.) παραμένει το μείζον ζητούμενο...