Ες αύριον...
Φορολογικά μπαλώματα για φέτος, αλλά η κρίση έρχεται
Ελίζα Παπαδάκη, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2008-08-27
Η προϊούσα επιδείνωση της ελληνικής οικονομίας, όπως αποτυπώνεται στη θεαματική διεύρυνση του δημοσίου ελλείμματος και, προπάντων, του ελλείμματος των τρεχουσών συναλλαγών της χώρας με το εξωτερικό, απαιτεί αλλαγή τροχιάς. Επιβάλλει μια συνολική πολιτική πρωτοβουλία για να τεθεί η ανάπτυξη και η κοινωνική συνοχή σε νέες, σταθερές βάσεις. Διότι η συνέχιση της ίδιας πορείας κινδυνεύει να οδηγήσει σύντομα σε ένα σημείο όπου το σημερινό βιοτικό μας επίπεδο, το επίπεδο των εισοδημάτων, της απασχόλησης, των κοινωνικών υπηρεσιών και παροχών, το οποίο θεωρούμε δεδομένο και δικαιολογημένα κρίνουμε ανεπαρκές, δεν θα μπορεί καν να διατηρηθεί. Θα αρχίσει να πέφτει με πρώτα θύματα τους οικονομικά πιο αδύναμους, εντείνοντας τις ήδη πολύ μεγάλες, με ευρωπαϊκά μέτρα, κοινωνικές ανισότητες.
Παραμονές της Διεθνούς Έκθεσης της Θεσσαλονίκης, όπου εθιμικά χαράσσονται οι κατευθύνσεις της οικονομικής πολιτικής, η κυβέρνηση εμφανίζεται να αγνοεί παντελώς το πρόβλημα. Σε διαδοχικές συναντήσεις ρουτίνας με τους εκπροσώπους των οργανωμένων κοινωνικών και οικονομικών συμφερόντων ο Πρωθυπουργός αναζητούσε τις μέρες αυτές κάτι από τον καθένα προκειμένου να το εντάξει στην καθιερωμένη ομιλία του. Ο αρμόδιος υπουργός Γιώργος Αλογοσκούφης διαβεβαίωνε ότι θα συνεχισθεί σταθερή η ίδια οικονομική πολιτική, απλώς με κάποιες «μικρές προσαρμογές» για την καλύτερη αντιμετώπιση των επιπτώσεων της διεθνούς κρίσης! Λες και στη διεθνή κρίση οφείλεται η δραματική υστέρηση των φορολογικών εσόδων, το γεγονός που ο ίδιος παραδέχθηκε πρόσφατα ότι οι καταβαλλόμενοι φόροι στην Ελλάδα βρίσκονται «στον πάτο» της Ευρώπης, με αποτέλεσμα το δημόσιο έλλειμμα να έχει εκτιναχθεί το πρώτο εξάμηνο φέτος 35% πάνω από πέρυσι. Ή η ραγδαία διόγκωση του εξωτερικού ελλείμματος όταν, και χωρίς να συνυπολογίσουμε το πετρέλαιο, τα αγαθά που εισάγουμε γίνονται διαρκώς περισσότερα σε σχέση με όσα εξάγουμε. Τα ελλείμματα καλύπτονται με νέο δανεισμό που αυξάνει το χρέος της χώρας. Εδώ όντως υπάρχει διεθνής επίπτωση, αφού με ανερχόμενα τα επιτόκια πρέπει να πληρώνουμε μεγαλύτερο μερίδιο από το εθνικό μας εισόδημα για τόκους, αυτό είναι όμως το λιγότερο.
Για να μας πείσει για την επιτυχία της κυβερνητικής πολιτικής, ο κ. Αλογοσκούφης επικαλέσθηκε τον ρυθμό ανάπτυξης, 3,5% το πρώτο εξάμηνο φέτος, υπερδιπλάσιο, όπως είπε, του μέσου ρυθμού της ευρωζώνης. Αλλά αυτή η αύξηση του ΑΕΠ δεν εκφράζει αντίστοιχη αύξηση του πλούτου που παράγεται στη χώρα. Είναι η άλλη όψη των ελλειμμάτων. Αν οι φόροι που πληρώνουμε έφθαναν στον μέσο όρο της ευρωζώνης ως ποσοστό του ΑΕΠ, τότε τα διαθέσιμα εισοδήματα δεν θα στήριζαν μια τόσο μεγάλη αύξηση του ΑΕΠ. Μια αύξηση του ΑΕΠ που διογκώνει το χρέος έχει ωστόσο ημερομηνία λήξης. Και η ημερομηνία λήξης πλησιάζει.
ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ
Με το πολύ επικίνδυνο για την προοπτική της χώρας εξωτερικό έλλειμμα ούτε που ασχολούνται, καθώς εκεί δεν υπάρχει θεσμική κύρωση με άμεσο πολιτικό αντίκτυπο
Αυτήν την πραγματική απειλή θέλει να αγνοεί η κυβέρνηση. Σύμφωνα με όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι «μικρές προσαρμογές» για τις οποίες έκανε λόγο ο υπουργός Οικονομίας θα είναι μια σειρά από επιμέρους φορολογικά μέτρα και κάποιες ελάχιστες εισοδηματικές ενισχύσεις σε περιορισμένες κατηγορίες πολιτών που πλήττονται περισσότερο από την ακρίβεια στα καύσιμα. Στο οικονομικό επιτελείο κρατούν την αναπνοή τους ελπίζοντας ότι με τις εισπράξεις από το τέλος στα ακίνητα και με τα άλλα μέτρα θα καταφέρουν να συγκρατήσουν το δημόσιο έλλειμμα κάτω από το 3% του ΑΕΠ φέτος, ώστε να αποφύγουν τον εξευτελισμό μιας δεύτερης υπαγωγής στο καθεστώς της κοινοτικής επιτήρησης. Με το πολύ πιο επικίνδυνο για την προοπτική της χώρας εξωτερικό έλλειμμα ούτε που ασχολούνται, καθώς εκεί δεν υπάρχει θεσμική κύρωση με άμεσο πολιτικό αντίκτυπο. Νέος προγραμματισμός και ιεράρχηση των δημοσίων δαπανών δεν επιχειρείται, εφόσον κυριαρχούν πάντα τα πελατειακά κριτήρια. Και τα φορολογικά μέτρα που θα οριστικοποιηθούν αυτές τις μέρες δεν είναι παρά προσωρινά μπαλώματα: μεταξύ άλλων συζητείται άλλη μία «περαίωση», δηλαδή παροχή αμνηστίας για τη φοροδιαφυγή της τελευταίας δεκαετίας με την πληρωμή κάποιων ποσών που θα φέρουν μεν ζεστό χρήμα στα δημόσια ταμεία, θα είναι όμως πολύ μικρότερα από όσα κατέβαλαν οι συνεπείς φορολογούμενοι, αν υπάρχουν ακόμα τέτοιοι... Διότι από περαίωση σε περαίωση, η κυβέρνηση αντιμετωπίζει όσους τυχόν πληρώνουν σωστά τους φόρους τους σαν κορόιδα.
Από τους συνομιλητές τού Πρωθυπουργού, ο ΣΕΒ στο υπόμνημά του διαπιστώνει την επερχόμενη οικονομική και κοινωνική κρίση. Με βάση τα συμφέροντα που εκφράζει, ζητά νοικοκύρεμα των κρατικών δαπανών, ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και απελευθέρωση όλων των τομέων της οικονομίας, υποτιμώντας την ανάγκη δημόσιας παρέμβασης και αύξησης των πόρων που θα τη χρηματοδοτήσουν, των φορολογικών εσόδων του κράτους. Εδώ θα πρέπει να επιμείνουν οι άλλες πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις: για να ανοίξει η αναγκαία συζήτηση που αποφεύγει η κυβέρνηση προτού τα πράγματα γίνουν πολύ χειρότερα.
Παραμονές της Διεθνούς Έκθεσης της Θεσσαλονίκης, όπου εθιμικά χαράσσονται οι κατευθύνσεις της οικονομικής πολιτικής, η κυβέρνηση εμφανίζεται να αγνοεί παντελώς το πρόβλημα. Σε διαδοχικές συναντήσεις ρουτίνας με τους εκπροσώπους των οργανωμένων κοινωνικών και οικονομικών συμφερόντων ο Πρωθυπουργός αναζητούσε τις μέρες αυτές κάτι από τον καθένα προκειμένου να το εντάξει στην καθιερωμένη ομιλία του. Ο αρμόδιος υπουργός Γιώργος Αλογοσκούφης διαβεβαίωνε ότι θα συνεχισθεί σταθερή η ίδια οικονομική πολιτική, απλώς με κάποιες «μικρές προσαρμογές» για την καλύτερη αντιμετώπιση των επιπτώσεων της διεθνούς κρίσης! Λες και στη διεθνή κρίση οφείλεται η δραματική υστέρηση των φορολογικών εσόδων, το γεγονός που ο ίδιος παραδέχθηκε πρόσφατα ότι οι καταβαλλόμενοι φόροι στην Ελλάδα βρίσκονται «στον πάτο» της Ευρώπης, με αποτέλεσμα το δημόσιο έλλειμμα να έχει εκτιναχθεί το πρώτο εξάμηνο φέτος 35% πάνω από πέρυσι. Ή η ραγδαία διόγκωση του εξωτερικού ελλείμματος όταν, και χωρίς να συνυπολογίσουμε το πετρέλαιο, τα αγαθά που εισάγουμε γίνονται διαρκώς περισσότερα σε σχέση με όσα εξάγουμε. Τα ελλείμματα καλύπτονται με νέο δανεισμό που αυξάνει το χρέος της χώρας. Εδώ όντως υπάρχει διεθνής επίπτωση, αφού με ανερχόμενα τα επιτόκια πρέπει να πληρώνουμε μεγαλύτερο μερίδιο από το εθνικό μας εισόδημα για τόκους, αυτό είναι όμως το λιγότερο.
Για να μας πείσει για την επιτυχία της κυβερνητικής πολιτικής, ο κ. Αλογοσκούφης επικαλέσθηκε τον ρυθμό ανάπτυξης, 3,5% το πρώτο εξάμηνο φέτος, υπερδιπλάσιο, όπως είπε, του μέσου ρυθμού της ευρωζώνης. Αλλά αυτή η αύξηση του ΑΕΠ δεν εκφράζει αντίστοιχη αύξηση του πλούτου που παράγεται στη χώρα. Είναι η άλλη όψη των ελλειμμάτων. Αν οι φόροι που πληρώνουμε έφθαναν στον μέσο όρο της ευρωζώνης ως ποσοστό του ΑΕΠ, τότε τα διαθέσιμα εισοδήματα δεν θα στήριζαν μια τόσο μεγάλη αύξηση του ΑΕΠ. Μια αύξηση του ΑΕΠ που διογκώνει το χρέος έχει ωστόσο ημερομηνία λήξης. Και η ημερομηνία λήξης πλησιάζει.
ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ
Με το πολύ επικίνδυνο για την προοπτική της χώρας εξωτερικό έλλειμμα ούτε που ασχολούνται, καθώς εκεί δεν υπάρχει θεσμική κύρωση με άμεσο πολιτικό αντίκτυπο
Αυτήν την πραγματική απειλή θέλει να αγνοεί η κυβέρνηση. Σύμφωνα με όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι «μικρές προσαρμογές» για τις οποίες έκανε λόγο ο υπουργός Οικονομίας θα είναι μια σειρά από επιμέρους φορολογικά μέτρα και κάποιες ελάχιστες εισοδηματικές ενισχύσεις σε περιορισμένες κατηγορίες πολιτών που πλήττονται περισσότερο από την ακρίβεια στα καύσιμα. Στο οικονομικό επιτελείο κρατούν την αναπνοή τους ελπίζοντας ότι με τις εισπράξεις από το τέλος στα ακίνητα και με τα άλλα μέτρα θα καταφέρουν να συγκρατήσουν το δημόσιο έλλειμμα κάτω από το 3% του ΑΕΠ φέτος, ώστε να αποφύγουν τον εξευτελισμό μιας δεύτερης υπαγωγής στο καθεστώς της κοινοτικής επιτήρησης. Με το πολύ πιο επικίνδυνο για την προοπτική της χώρας εξωτερικό έλλειμμα ούτε που ασχολούνται, καθώς εκεί δεν υπάρχει θεσμική κύρωση με άμεσο πολιτικό αντίκτυπο. Νέος προγραμματισμός και ιεράρχηση των δημοσίων δαπανών δεν επιχειρείται, εφόσον κυριαρχούν πάντα τα πελατειακά κριτήρια. Και τα φορολογικά μέτρα που θα οριστικοποιηθούν αυτές τις μέρες δεν είναι παρά προσωρινά μπαλώματα: μεταξύ άλλων συζητείται άλλη μία «περαίωση», δηλαδή παροχή αμνηστίας για τη φοροδιαφυγή της τελευταίας δεκαετίας με την πληρωμή κάποιων ποσών που θα φέρουν μεν ζεστό χρήμα στα δημόσια ταμεία, θα είναι όμως πολύ μικρότερα από όσα κατέβαλαν οι συνεπείς φορολογούμενοι, αν υπάρχουν ακόμα τέτοιοι... Διότι από περαίωση σε περαίωση, η κυβέρνηση αντιμετωπίζει όσους τυχόν πληρώνουν σωστά τους φόρους τους σαν κορόιδα.
Από τους συνομιλητές τού Πρωθυπουργού, ο ΣΕΒ στο υπόμνημά του διαπιστώνει την επερχόμενη οικονομική και κοινωνική κρίση. Με βάση τα συμφέροντα που εκφράζει, ζητά νοικοκύρεμα των κρατικών δαπανών, ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και απελευθέρωση όλων των τομέων της οικονομίας, υποτιμώντας την ανάγκη δημόσιας παρέμβασης και αύξησης των πόρων που θα τη χρηματοδοτήσουν, των φορολογικών εσόδων του κράτους. Εδώ θα πρέπει να επιμείνουν οι άλλες πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις: για να ανοίξει η αναγκαία συζήτηση που αποφεύγει η κυβέρνηση προτού τα πράγματα γίνουν πολύ χειρότερα.
