Επιχειρήματα και προσχήματα

Μιχάλης Παπαγιαννάκης, Ελευθεροτυπία, Δημοσιευμένο: 2004-10-03

Η Τουρκία δεν είναι ακόμη υποψήφια προς ένταξη χώρα αλλά, σύμφωνα με την αμίμητη ενωσιακή ορολογία, μόνο «επιλέξιμη» για να είναι υποψήφια! Μπορεί να φαίνεται έως και αστεία η ορολογία, αλλά η διαφορά ανάμεσα στις δύο καταστάσεις είναι υπαρκτή και σημαντική: επιλέξιμη μπορεί να είναι εσαεί, υποψήφια όμως όχι, μια και αν αρχίσουν διαπραγματεύσεις κάποτε, έστω και σε πολλά χρόνια (για την Ισπανία και την Πορτογαλία χρειάστηκαν ακριβώς έντεκα...) πρέπει να υπάρξει κάποια κατάληξη, θετική ή ακόμα και αρνητική (έως τώρα ποτέ δεν σημειώθηκε κάτι τέτοιο, αλλά δεν μπορεί να αποκλειστεί). Θα είναι λοιπόν υποψήφια αν αυτές τις μέρες υπάρξει θετική εισήγηση της Κομισιόν στο Συμβούλιο.

**Είναι όμως προφανές ότι περίπου κανείς δεν σκέπτεται με όρους ανοιχτής διαπραγμάτευσης, που όπως και στις προηγούμενες περιπτώσεις διεύρυνσης της Ε.Ε. περιλαμβάνει 31 «φακέλους» ή κεφάλαια που αφορούν όλες τις πτυχές του λεγόμενου «κοινοτικού κεκτημένου», προς το οποίο η Τουρκία πρέπει να προσαρμοστεί ή να εναρμονιστεί.

Σχεδόν οι πάντες σκέπτονται και διαμορφώνουν άποψη με βάση το ενδεχόμενο ότι όντως θα τελειώσουν κάποτε οι διαπραγματεύσεις και τότε θα βρεθούν μπροστά σε πολύ δύσκολες επιλογές: θα τους είναι περίπου αδύνατο να πουν τότε «όχι», ενώ ενδεχομένως δεν θα θέλουν ή δεν θέλουν ήδη από τώρα να πουν «ναι», για άλλους βέβαια και πέρα από τη διαπραγμάτευση λόγους, καλούς ή κακούς, υπαρκτούς ή προσχηματικούς.

**Ηδη τέτοιοι λόγοι προβάλλονται ανοιχτά ή αχνοφαίνονται σε όλο και περισσότερες τοποθετήσεις παραγόντων της ευρωπαϊκής (δηλαδή και της ελληνικής...) πολιτικής ζωής, σε όλα τα επίπεδα. Από αυτούς ένας μόνο βασίζεται στην ίδια τη συνθήκη. Η οποία προβλέπει ότι μπορεί να γίνει μέλος κάθε χώρα που είναι ευρωπαϊκή και δημοκρατική. Αν κάποιος λοιπόν υποστηρίζει ότι η Τουρκία δεν είναι ευρωπαϊκή χώρα, δικαιούται επίσης να ισχυρίζεται ότι είναι περιττό να αρχίσουν οι εν λόγω διαπραγματεύσεις.

Η Τουρκία βέβαια έχει γίνει δεκτή ως μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης, και μάλιστα παλαιόθεν, κι αυτό θέτει ένα σοβαρό πρόβλημα σε αυτήν την τοποθέτηση. Οσο για τον μη δημοκρατικό χαρακτήρα του τουρκικού κράτους, ο ισχυρισμός έχει βέβαια σοβαρή βάση, αλλά τα συστατικά του στοιχεία αποτελούν τμήμα της διαπραγμάτευσης και υπόκεινται σην κρίση ως προς την κατάληξή της, εκτός αν κανείς ισχυριστεί ότι εκ φύσεως αποκλείεται ο εκδημοκρατισμός της, πράγμα που πρέπει να εξηγηθεί με επιχειρήματα, που και αυτά πρέπει να κριθούν ορθολογικά...

**Ολοι οι υπόλοιποι λόγοι κατά της έναρξης διαπραγματεύσεων είναι αναγκαστικά συγκυριακοί ή προσχηματικοί. Συγκυριακά είναι τα οικονομικά επιχειρήματα, όπως εκείνο του ύψους των γεωργικών δαπανών που θα προκαλούσε η ένταξη της Τουρκίας, τόσο, λέει ο κ. Φίσλερ, όσο εκείνο που θα απαιτηθεί για τις 10 νέες χώρες της πρόσφατης διεύρυνσης: δεν λέει ότι θα εισπράξουν πολύ λιγότερα από τις παλαιότερες 15, δεν λέει επίσης ότι θεσμικά αυτές οι δαπάνες θα μειωθούν σημαντικότατα για όλη την Ε.Ε. το αργότερο από το 2013 (και πριν καν τεθεί θέμα ένταξης της Τουρκίας...), και δεν λέει τέλος ότι αυτές οι δαπάνες όπως και όλος ο προϋπολογισμός της Ε.Ε. αποτελεί ένα γελοίο ποσοστό του ΑΕΠ της Ε.Ε., γελοίο αν μιλάμε για πορεία πολιτικής ενοποίησης.

Προσχηματικό είναι το επιχείρημα του φιλοαμερικανισμού της Τουρκίας : σημαντικότερος από τον της Πολωνίας ή των βαλτικών χωρών, ή ακόμη από την σχεδόν δομική αμερικανοδουλεία της Βρετανίας;

**Αντίθετα είναι φανερό ότι στην κυρίαρχη προβληματική της γείτονος ο ευρωπαϊσμός και ο ευρωπαϊκός φεντεραλισμός απουσιάζουν εντυπωσιακά, όπως και από άλλες χώρες-μέλη.

Η ανάπτυξή τους, που είναι όρος επιβίωσης και αυτόνομης ανάπτυξης της Ευρώπης, είναι ζήτημα πολιτικού αγώνα και αξιοποίησης των αντιφάσεων που φουντώνουν μέσα στην παγκοσμιοποίηση, όπως και αξιοποίησης των θεσμικών δυνατοτήτων που προσφέρει το νέο, υπό έγκριση, σύνταγμα, κι όλα αυτά με ή χωρίς την Τουρκία...

**Οσο για τα ζητήματα που αφορούν ειδικότερα την Ελλάδα και την Κύπρο, στα οποία συχνά περιορίζεται ο δημόσιος διάλογος, ενώ όλα τα πιο πάνω μάς αφορούν εξίσου ή και παραπάνω, ήδη οι πρώτες εξελίξεις δείχνουν πόσο σωστή ήταν και παραμένει υπό όρους, η τοποθέτηση υπέρ της έναρξης διαπραγματεύσεων με την Τουρκία και τελικά της ένταξής της, εφόσον φυσικά όλα διεξαχθούν όπως και στις προηγούμενες διευρύνσεις. Ηδη η Κύπρος εντάχθηκε ως πλήρες μέλος και η Τουρκία δεν μπορεί να αποφύγει την αναγνώρισή της (η αποτυχία της επανένωσης είναι βέβαια άλλο πρόβλημα που αφορά τη «δική» μας πλευρά...).

Στη λογική της ένταξης, αλλάζει, θεσμικά, πολιτικά και νομικά, η ίδια η ελληνοτουρκική σχέση, ακόμα και στις πιο ευαίσθητες πτυχές της, ιδίως όσο προχωρεί η διαδικασία της πολτικής ενοποίησης. Τα διευρωπαϊκά δίκτυα, ο ευρωπαϊκός εναέριος χώρος, η κοινή αλιευτική πολιτική, η κοινή μεταναστευτική (κακή ή καλή...), πολιτική κ.λπ. κ.λπ. αλλάζουν το πεδίο των αντιθέσεων, τις αλλοιώνουν ή και τις παραμερίζουν.

**Χωρίς μεγάλη δόση υπερβολής, θεωρώ ότι η βασική ανησυχία δεν είναι αν και πόσο θα θελήσουν οι λοιποί Ευρωπαίοι να παίξουν το ιστορικό στοίχημα της ένταξης της Τουρκίας, αλλά το αν η ίδια (οι κυρίαρχες αντιλήψεις εκεί για το μέλλον της κοινωνίας τους) έχει πράγματι καταλάβει τι είδους «δουλείες» πρέπει να δεχθεί οργανικά, όχι ως προς την Ελλάδα ή την Κύπρο, αλλά ως προς το ευρωπαϊκό σύνολο όπου ενδεχομένως θα ενταχθεί. Αν βέβαια αυτό δεν ολοκληρωθεί ή αποσυντεθεί, τα προβλήματα δεν θα είναι μόνο δικά μας...

Θέματα επικαιρότητας: Ελληνοτουρκικά

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Περισσότερα

Ελληνικό παράδοξο

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-03-03

Από την ένταξη της χώρας μας στο ΝΑΤΟ μαζί με την Τουρκία...

Περισσότερα
Χρήστος Ροζάκης

Προβλέποντας το 2024 στα Ελληνοτουρκικά.

Χρήστος Ροζάκης, 2023-12-23

Το έτος 2023 ήταν ένα πολύ καλό έτος για τα Ελληνοτουρκικά....

Περισσότερα
Θόδωρος Τσίκας

Τα ελληνοτουρκικά σε θετική τροχιά

Θόδωρος Τσίκας, 2023-12-08

Η επίσκεψη του Τούρκου προέδρου έγινε σε θετική συγκυρία...

Περισσότερα
Θόδωρος Τσίκας

Το «κλειδί» της επίλυσης στα ελληνοτουρκικά

Θόδωρος Τσίκας, 2023-08-22

1. Το Δίκαιο της Θάλασσας δεν δίνει την δυνατότητα να θεωρηθεί...

Περισσότερα
Σωτήρης Βαλντέν

Ναι στην ελληνοτουρκική προσέγγιση!

Σωτήρης Βαλντέν, 2023-07-24

Στη συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν στο Βίλνιους στις 12/7...

Περισσότερα

Είναι έτοιμοι Ερντογάν και Μητσοτάκης για μια στροφή;

Τάσος Παππάς, 2023-07-22

Μπαίνουμε σε νέα φάση στα ελληνοτουρκικά; Αυτή είναι η αίσθηση...

Περισσότερα
Θόδωρος Τσίκας

Ελληνοτουρκικά: Εξομάλυνση, ναι. Επίλυση;

Θόδωρος Τσίκας, 2023-07-09

Καθώς ο εκλογικός κύκλος τελείωσε και στις δύο χώρες, Ελλάδα...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Ισχυρή Κεντροαριστερά απέναντι στη Δεξιά

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-07-07

...Ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία οφείλει να συμμετέχει...

Στέργιος Καλπάκης

Η Γαλλία τρομάζει ήδη Μητσοτάκη και συμφέροντα

Στέργιος Καλπάκης, 2024-07-09

Ανησυχούν: Αυτό που έγινε για να αποτραπεί η νίκη της Ακροδεξιάς...

Η απόλυτη ανατροπή στη Γαλλία

2024-07-08

Μια τεράστια ανακούφιση του Γαλλικού λαού και της προοδευτικής...

Θόδωρος Τσίκας

”Οι Γάλλοι στον πρώτο γύρο τιμωρούν. Στο δεύτερο επιλέγουν”

Θόδωρος Τσίκας, 2024-07-08

Δεν είναι βέβαιο αν ο πρώτος σοσιαλιστής Πρόεδρος της Γαλλίας,...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

Όλοι/ες είμαστε σήμερα του Νέου Λαϊκού Μετώπου(NFP)

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-07-06

Δεν αρκεί όμως να δηλώνουμε τη στήριξή στο NFP και να μην...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Για μία μεγάλη Κεντροαριστερά με ανανέωση

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-06-28

H ΝΔ μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο διακυβέρνησης έχασε...

ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ

2024-06-24

.Επειδή οι καιροί ου μενετοί, αποφασίσαμε να απευθύνουμε...

Χάρης Τσιόκας

Πώς και γιατί πρέπει τώρα μαζί…

Χάρης Τσιόκας, 2024-06-23

...Ο κατακερματισμος του προοδευτικού χώρου ,οι άγονοι και...

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

×
×