Η μεγάλη απειλή του εκτροχιασμού των εσόδων

Τα στοιχεία για τη δραματική υστέρηση των δημοσίων εσόδων το πρώτο δίμηνο θα έπρεπε να έχουν οδηγήσει σε σειρά δραστικών αποφάσεων και νέων επιλογών. Δυστυχώς μόνον μια αντικατάσταση έγινε στο υπουργείο Οικονομικών και... συζητούνται αλλαγές στις ΔΟΥ!

Ο ΕΚΤΡΟΧΙΑΣΜΟΣ δεν κρύβεται. Η μείωση εσόδων φθάνει σχεδόν το 10% όταν είχε προυπολογιστεί αύξηση άνω του 8%! Το μέγεθος της απόκλισης θέτει τόσο πολύ εκτός τροχιάς τους σχεδιασμούς της οικονομικής πολιτικής -της κυβέρνησης και της τρόικας- γι’ αυτό και οδηγηθήκαμε στη “σωτηρία” της πώλησης ή “αξιοποίησης” ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου.

Η ΥΣΤΕΡΗΣΗ εσόδων δεν είναι φαινόμενο του 2011 -γι’ αυτό μην καταφεύγουμε στην εύκολη απάντηση ότι πρόκειται για εύλογη συνέπεια της ύφεσης. Η υστέρηση άρχισε από το καλοκαίρι του 2010- και η κυβέρνηση ακολούθησε κατευναστική πολιτική πιστεύοντας ότι με τις αναγγελίες στοιχείων για τη φοροδιαφυγή των γιατρών του Κολωνακίου -αλήθεια, τι έγιναν όλοι αυτοί;- και τα ακίνητα στη Σαντορίνη θα συνετιστούν όλοι. Εμ, δε... Το ότι δεν πρόκειται για εύλογη συνέπεια της ύφεσης προκύπτει και από τα ποσοστά. Η ύφεση του τελευταίου τριμήνου του 2010 ήταν 4,5 % -σε σταθερές τιμές- και τα έσοδα του πρώτου διμήνου έπεσαν 9% σε τρέχουσες, δηλαδή κατ’ εκτίμηση πάνω από 13% αν συγκρίναμε αποπληθωρισμένο το μέγεθος του 2011. Άρα πάνω στην ύφεση κάθεται ένα επιπλέον σημαντικό ποσοστό αύξησης της φοροδιαφυγής και της παραοικονομίας. Αυτή η εξέλιξη είναι πιο απειλητική στο επόμενο διάστημα από κάθε άλλο μέγεθος.

ΚΥΡΙΩΣ γιατί αποδεικνύει ότι ένα μείζον -ίσως το μεγαλύτερο διαρθρωτικό- πρόβλημα, η φοροδιαφυγή, όχι μόνον δεν περιορίζεται, αλλά αυξάνει. Μάλλον όχι σε απόλυτο μέγεθος, σίγουρα όμως ως ποσοστό του ΑΕΠ. Το θέμα των εσόδων είναι απολύτως κεντρικό σε οποιοδήποτε σχέδιο ανάκαμψης της χώρας. Όχι μόνον για το σχέδιο που εμπεριέχεται στο Μνημόνιο. Αλλά και για οποιοδήποτε σχέδιο που στηρίζει την αύξηση των εσόδων στην ενίσχυση της ραγδαία μειούμενης ζήτησης. Γιατί αν η προοπτική είναι να στηθεί ένας νέος κύκλος δανεισμού -με ευρωομόλογα σε συνδυασμό με τη μείωση του σημερινού χρέους- για να τροφοδοτείται η παραοικονομία οι ίδιες αδικίες, αδιέξοδα και εξαρτήσεις θα συνεχιστούν.

Η ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ -και κρατική- αποτυχία είναι επείγουσα ανάγκη το συντομότερο να αντιστραφεί γιατί εντείνεται η σπείρα της ύφεσης. Λιγότερα έσοδα σημαίνει περισσότερες δανειακές ανάγκες που δεν μπορούν τώρα να ικανοποιηθούν, άρα περαιτέρω μέτρα μείωσης μισθών και της ζήτησης, άρα μεγαλύτερη ύφεση. Η στήριξη των εσόδων πρέπει να έχει απόλυτο στόχο η όποια μείωσή τους να παρακολουθεί τη μείωση του ΑΕΠ - σε τρέχουσες τιμές. Και αυτό δεν θα γίνει με γενικές εξαγγελίες. Αλλά με στοχευμένες παρεμβάσεις στους κλάδους και τομείς της οικονομικής δραστηριότητας. Κάτι δεν βλέπουμε να γίνεται.

ΒΕΒΑΙΑ η πολιτική στήριξης των εσόδων για να έχει τις λιγότερες αρνητικές παρενέργειες πρέπει να συνδυάζεται με πολιτικές χρηματοδότησης της ιδιωτικής οικονομίας. Ούτε αυτό γίνεται. Όλοι το ξέρουν το συζητούν και δε λένε να απεγκλωβιστούν από τοις εμπλοκές του τραπεζικού συστήματος. Αντίθετα με όσα πρόχειρα και ανέξοδα λέγονται οι συνεχείς ανάγκες για εγγυήσεις του δημοσίου στις τράπεζες δεν οφείλονται στο ότι... αυξάνουν την περιουσία τους. Οφείλεται αφενός στα ομόλογα του δημοσίου που κατέχουν οι τράπεζες και αφετέρου στο ότι στη διαπλοκή τραπεζών - Δημοσίου είναι εγκατεστημένο το πιο σπάταλο -αλλά και σχεδόν αόρατο- τμήμα των δημόσιων οικονομικών μας. Τα μέτρα δημοσιονομικού περιορισμού δεν το έχουν αγγίξει σημαντικά ενώ συνεχίζεται η σπατάλη μέσω εταιρειών και οργανισμών του Δημοσίου.

ΚΑΙ ΕΔΩ απαιτείται ριζική στροφή. Αντί των συνεχών εγγυήσεων που δίνονται για να μην καταπέσουν οι προηγούμενες εγγυήσεις πρέπει να βρεθούν άλλα χρηματοπιστωτικά κανάλια ταχείας χρηματοδότησης της ιδιωτικής οικονομίας. Αν είναι λύση εξυγίανσης η συγχώνευση ας τεκμηριωθεί και να γίνει. Αν όχι ας αναζητηθεί λύση μέσα από μικρό ή μικρότερο φορέα.