Η Ελλάδα 30 χρόνια στην Ε.Ε.

Ναπολέων Μαραβέγιας, Κυρ. Ελευθεροτυπία, Δημοσιευμένο: 2011-05-08

Το 2011 είναι η επέτειος 30 χρόνων από την ένταξη της Ελλάδας στη σημερινή Ευρωπαϊκή Ενωση, ενώ τις μέρες αυτές κλείνει και ένας χρόνος από την ένταξη της ελληνικής οικονομίας στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης.

Το γεγονός ότι μετά από τριάντα χρόνια συμμετοχής στην Ε.Ε. η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε τόσο δύσκολη κατάσταση δημιουργεί την εντύπωση ότι όλα αυτά τα χρόνια δεν έγινε τίποτα θετικό και ότι η ένταξη της χώρας μας στην Ε.Ε., αντί να ενισχύσει την ελληνική οικονομία, ώστε να μην κινδυνεύει από τέτοιας έκτασης κρίση, μπορεί να ευθύνεται γι αυτή την εξέλιξη.

Εξετάζοντας λίγο περισσότερο τα δεδομένα, είναι δύσκολο να υποστηριχθεί μια τέτοια άποψη. Η Ε.Ε. υπήρξε γενναιόδωρη και στην κοινή αγροτική πολιτική, η οποία άλλαξε την εικόνα της ελληνικής υπαίθρου, καθώς και στην περιφερειακή πολιτική, η οποία συνέβαλε αποφασιστικά στην κατασκευή τόσων μεγάλων έργων υποδομής στη χώρα (αυτοκινητόδρομοι, μετρό, αεροδρόμια κ.λπ.). Αντίθετα, μπορεί να υποστηριχθεί η άποψη ότι για τη σημερινή εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας οι κύριοι υπεύθυνοι βρίσκονται μέσα στη χώρα μας.

Λαμπρό παράδειγμα αντίθετης εξέλιξης αποτελεί η Φιλανδία, χώρα ανάλογου επιπέδου με τη δική μας, η οποία, μέσα σε λιγότερο από είκοσι χρόνια από την ένταξή της στην Ε.Ε, πραγματοποίησε αναπτυξιακά άλματα χάρη στην υπεύθυνη στάση όλων των εσωτερικών παραγόντων (κυβέρνηση, επιχειρήσεις, συνδικάτα, τύπος, πολίτες ). Η χώρα αυτή στηρίχθηκε στο περίφημο Τρίγωνο της Γνώσης, δηλαδή στην εκπαίδευση, στην έρευνα και στην καινοτομία, δημιουργώντας τη σημερινή Φιλανδία, που πρωτοπορεί σε πολλούς τομείς. Το ερώτημα προφανώς είναι αν η Ελλάδα, ως μεσογειακή χώρα, με πολύ διαφορετική ιστορική και πολιτισμική διαδρομή, είχε τις δυνατότητες να συμπεριφερθεί με τρόπο ανάλογο της Φιλανδίας, ώστε να έχει τα ανάλογα αποτελέσματα.

Είναι γενικά παραδεκτό ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση υπήρξε ένας γενναιόδωρος οικονομικός εταίρος, χωρίς όμως να είναι ταυτόχρονα και πραγματικός πολιτικός εταίρος, όπως θα χρειαζόταν μια χώρα που μόλις είχε αποκαταστήσει πραγματικά ελεύθερους δημοκρατικούς θεσμούς, μετά από ενάμιση αιώνα στρατιωτικών κινημάτων, διχασμών και εμφύλιων πολέμων, ενώ απείχε μόνο 50 χρόνια από την οριστικοποίηση των συνόρων της μετά από σκληρούς απελευθερωτικούς αγώνες (Συνθήκη Λοζάνης 1922 - αποκατάσταση δημοκρατίας 1974).

Η χώρα μας υπήρξε καλός μαθητής στην εφαρμογή των τυπικών δημοκρατικών διαδικασιών. Δεν μπόρεσε όμως να αποκτήσει τη σοβαρότητα και την υπευθυνότητα που είναι απαραίτητα συστατικά των δημοκρατικών ελευθεριών. Ολα σχεδόν τα χρόνια της συμμετοχής μας στην Ε.Ε., οι επιβιώσεις του παρελθόντος, οι σχέσεις πελατείας μεταξύ πολιτικών και πολιτών, η αμοιβαία συνενοχή τους και η λαϊκιστική (αντί παιδαγωγικής) στάση του πολιτικού συστήματος ήταν έντονες. Η υιοθέτηση των καταναλωτικών προτύπων των πλουσιότερων χωρών της Ε.Ε. από την ελληνική κοινωνία δεν συνοδεύθηκε και από υιοθέτηση των δυτικοευρωπαϊκών παραγωγικών προτύπων. Το χάσμα μεταξύ κατανάλωσης και παραγωγής καλύφθηκε από εξωτερικά δάνεια που χρηματοδότησαν τις αθρόες εισαγωγές κυρίως από την Ε.Ε.

Δυστυχώς, τα περιορισμένα όρια της πολιτικής ενοποίησης της Ε.Ε. δεν βοήθησαν την Ελλάδα να επωφεληθεί ουσιαστικά, και όχι απλώς χρηματοδοτικά, από τη συμμετοχή της στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ο εξευρωπαϊσμός της χώρας μας υπήρξε ατελής και επιφανειακός. (1)

(1) Βλ. Ναπ. Μαραβέγιας (επιμ.) «Ο Εξευρωπαϊσμός στο Μεσογειακό Χώρο», εκδ. Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα 2011.

Θέματα επικαιρότητας: Οικονομική κρίση

Φίλιππος Σαχινίδης

Προοδευτικές προτάσεις για την οικονομία σε συνθήκες permcrisis

Φίλιππος Σαχινίδης, 2022-11-21

H λέξη της χρονιάς για το 2022 σύμφωνα με το λεξικό Collins είναι...

Περισσότερα
Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Η αδιέξοδη οικονομική πολιτική θα φέρει λουκέτα και ανεργία

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2021-02-02

Η πανδημία του Covid19 άλλαξε ριζικά τα δεδομένα παγκοσμίως...

Περισσότερα
Γιάννης Βούλγαρης

Τι μαθαίνουμε από την τριπλή κρίση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2020-09-12

Λίγες ήταν ευτυχώς οι φορές που η μεταπολιτευτική Ελλάδα...

Περισσότερα

Εικόνα δύσβατης πορείας

Αντώνης Παπαγιαννίδης, 2020-06-25

Είναι αλήθεια πως στην Ελληνική πραγματικότητα συχνά υπάρχει...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Από τη χαμένη 10ετία, μην πάμε στη χαμένη γενιά

Κώστας Καλλίτσης, 2020-05-10

Η καταιγίδα έχει όνομα, λέγεται ανεργία. Και θα είναι σφοδρή....

Περισσότερα
Αντώνης Λιάκος

Πλοήγηση μέσω κρίσεων

Αντώνης Λιάκος, 2020-05-03

Η τωρινή κρίση της πανδημίας, και η οικονομική που σέρνει...

Περισσότερα

Μειώστε τους φόρους στους μισθωτούς

Αντώνης Καρακούσης, 2019-10-20

Η μακρόχρονη κρίση και το πλήθος των μέτρων, μνημονιακών...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Τα πρωτογενή πλεονάσματα πριν και τώρα

Κώστας Καλλίτσης, 2019-04-27

Το 2016 είχαμε δεσμευτεί να πετύχουμε πρωτογενές πλεόνασμα...

Περισσότερα

Άρθρα/ Ευρωπαϊκή Ένωση

Θα αυτοτραυματιστεί η Ευρώπη;

Παύλος Τσίμας, 2024-02-03

«Ευρώπη θα γίνουμε»! Στα ελληνικά ακούγεται θετικό, κάτι...

Π.Κ. Ιωακειμίδης

9+1 Ερωτήσεις - απαντήσεις για το Βέτο στην Ευρώπη

Π.Κ. Ιωακειμίδης, 2023-12-23

Είναι το πολιτικά πιο ευαίσθητο θέμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση...

Το μπούνκερ είναι αδιαπέραστο

Γιώργος Καπόπουλος, 2023-11-18

Μια απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Καρλσρούης,...

Κώστας Καλλίτσης

Το διπλό χάσμα της Ευρώπης

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-12

Οτι η Ευρωπαϊκή Ενωση φλερτάρει με την ύφεση, δεν ήταν άγνωστο....

Σωτήρης Βαλντέν

Η νέα διεύρυνση της ΕΕ και το μέλλον της Ευρώπης

Σωτήρης Βαλντέν, 2023-09-07

Όταν πέρσι τον Ιούνιο οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποφάσισαν...

Ο ΣΥΡΙΖΑ και οι ευρωεκλογές του 2024

Μανώλης Σπινθουράκης, 2023-06-28

Οπως πολύ σωστά είπε την Κυριακή ο Αλέξης Τσίπρας, το επόμενο...

Λόγια, λόγια, λόγια. Παχιά

Τάσος Παππάς, 2023-06-21

Στα ψιλά πέρασε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση που έγινε...

Η ΑΠΟΨΗ ΕΦΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Καμιά πατρίδα για τους μελλοθάνατους

Η ΑΠΟΨΗ ΕΦΣΥΝΤΑΚΤΩΝ, 2023-06-15

Στο πιο βαθύ σημείο της Μεσογείου, εκεί όπου η αφρικανική...

Η συμφωνία για το μεταναστευτικό στην ΕΕ κι ένα ακόμη ναυάγιο

Λευτέρης Παπαγιαννάκης, 2023-06-15

Είναι η συμφωνία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για το Σύμφωνο...

Κώστας Καλλίτσης

Η αφύπνιση της Κομισιόν

Κώστας Καλλίτσης, 2023-05-27

Να που άρχισε να βρίσκει τη φωνή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή!...

Η ανατροπή του κοινωνικού από το ατομικό στην Ευρώπη

Σάββας Γ. Ρομπόλης*, Βασίλειος Γ. Μπέτσης**, 2023-04-15

Η στρατηγική μετάβαση και ανατροπή του κοινωνικού από το...

Ποια Ευρώπη, ποια χειραφέτηση;

Γιώργος Καπόπουλος, 2023-04-14

Τα οράματα για στρατηγική χειραφέτηση της Ευρώπης από τις...

×
×