Αριστερά πέραν της λογικής

Γιώργος Σιακαντάρης, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2011-05-30

Η δήλωση του Αλέξη Τσίπρα σύµφωνα µε την οποία ο έλληνας Πρωθυπουργός είναι σαν τον (δικτάτορα της Χιλής) Πινοσέτ, και ιδιαίτερα η «διόρθωση» πως εννοούσε όχι ότι είναι δικτάτορας αλλά νεοφιλελεύθερος, είναι όλα τα λεφτά. Είναι µνηµείο για το πώς κατανοεί αυτός ο χώρος και ο αρχηγός του τι είναι πολιτική αντιπαράθεση. Η τοποθέτηση στον ίδιο παρονοµαστή του Πινοσέτ, του νεοφιλελευθερισµού και του Πρωθυπουργού µιας δηµοκρατικά εκλεγµένης κυβέρνησης αποκαλύπτει έναν εν πλήρει συγχύσει πολιτικό λόγο. Εναν λόγο που δεν γνωρίζει ούτε από Ιστορία ούτε από οικονοµία αλλά και δεν αναγνωρίζει τις βασικές αρχές που σε µια αντιπροσωπευτική δηµοκρατία διέπουν τον πολιτικό διάλογο.

Πώς όµως να µη συµβαίνει αυτό, όταν πλέον εδώ και πολύ καιρό ο συγκεκριµένος πολιτικός χώρος έχει πάρει διαζύγιο από τον ορθό λόγο;

Πολλοί εστιάζουν την κριτική τους κατά του ΣΥΡΙΖΑ στις πρακτικές βίας που ασκεί εναντίον όσων σκέπτονται διαφορετικά από τον ίδιο. Οι ύβρεις κατά του Πρωθυπουργού, οι αντισυγκεντρώσεις, οι προπηλακισµοί κατά των µελών άλλων κοµµάτων, αλλά και κατά όσων θέλουν να πληρώνουν εισιτήρια και διόδια, το γιαούρτωµα των στελεχών της κυβέρνησης (ή, έστω, η σιωπηρή ανοχή του) και άλλα παρόµοια είναι το επιφαινόµενο µιας βαθύτατης δοµικής αλλαγής που έχει συµβεί στον χώρο της πρώην Ανανεωτικής Αριστεράς.

Η σοσιαλδηµοκρατία αρχικά, αργότερα η ευρωκοµµουνιστική και τέλος η Ανανεωτική Αριστερά διαµορφώθηκαν ως αντίπαλες δυνάµεις στην απαξίωση της δηµοκρατίας, όπως αυτή προωθούνταν από την κοµµουνιστική Αριστερά. Η κατάλυση της δηµοκρατίας στις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισµού ενεργοποίησε τα αντανακλαστικά εκείνων των αριστερών που πίστευαν πως καµία κοινωνική δικαιοσύνη, καµία ισότητα και κοινωνική πρόνοια δεν µπορεί να υπάρξει σε συνθήκες διαχωρισµού της ισότητας από την ελευθερία. Σε ανελεύθερες συνθήκες το πρώτο θύµα είναι η ισότητα. Τα θύµατα του υπαρκτού σοσιαλισµού δεν ήταν µόνο οι «καπιταλιστές», αλλά όλοι οι πολίτες. Ο σταλινικός µεσαίωνας απέδειξε πως ακόµη και η νοµενκλατούρα, συχνά µε ευκολία, γίνονταν από θύτης θύµα. Αυτή η Αριστερά πίστεψε πως η δηµοκρατία καιο διάλογος δεν αποτελούν συστήµατα παραπλάνησης των πολιτών, αλλά το αναγκαίο επίπεδο πάνω στο οποίο στήνεται το σκηνικό του αιτήµατος της ισότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Αυτή η Αριστερά (όχι χωρίς αντιφάσεις) αντιτάχθηκε στην αναγωγή της δηµοκρατίας σε απλό σύστηµα εκλογής αντιπροσώπων, άποψη που αποτελεί εµπόδιο στην προσπάθεια διαµόρφωσης µιας καλύτερης και πιο δίκαιης κοινωνίας και βούτυρο στο ψωµί κάθε είδους ολοκληρωτισµού. Αυτή ήταν η Αριστερά της νεωτερικότητας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ σήµερα, σε πλήρη αντίθεση µε όλα τα παραπάνω, ανακαλύπτει όλο και περισσότερο τις αξίες του νεοµπολσεβικισµού και τις ασπρόµαυρες ερµηνείες της πραγµατικότητας. Ο ΣΥΡΙΖΑ εµφανίζεται ως ο κατ’ εξοχήν οπαδός της ρήσης του Σαρτρ «η Κόλαση είναι οι άλλοι». Η πολύπλευρη κοινωνική πραγµατικότητα χωρίζεται σε δύο επίπεδα. Στο επίπεδο των φίλων οι οποίοι είναι µόνο όσοι ερµηνεύουν τον κόσµο µε τον δικό µας τρόπο – και στο επίπεδο των εχθρών, όσων σκέφτονται διαφορετικά από εµάς αλλά, κυρίως, όσων σκέφτονται πιο σύνθετα και χωρίς λαϊκιστικές κορόνες.

Με αυτόν ακριβώς τον τρόπο αντιλαµβάνεται την πολιτική ο κλασικός συντηρητικός και φιλοναζιστής πολιτικός στοχαστής Καρλ Σµιτ, ως τη σφαίρα δηλαδή στην οποία διακρίνεται ο εχθρός από τον φίλο. Είναι άραγε τυχαίο που ο υπερσυντηρητικός Χρήστος Γιανναράς ανέλαβε να τεκµηριώσει θεωρητικά τις πρακτικές των γιαουρτωµάτων;

Η οµαδοποίηση σε εχθρούς και φίλους και η «ποινικοποίηση» όλων των κριτικών στάσεων έναντι του ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί µια πλευρά του ολοκληρωτικού και συντηρητικού πνεύµατος που διέπει αυτόν τον χώρο. Η άλλη αφορά τον απλουστευτικό τρόπο ερµηνείας της σύνθετης πραγµατικότητας. Γι’ αυτήν την Αριστερά, ο νεοφιλελευθερισµός αποτελεί την έννοια κλειδί µε την οποία ξεκλειδώνει η ερµηνεία κάθε κοινωνικής παθογένειας. Η τρίτη πλευρά του αφορά τη συνωµοσιολογική εξήγηση της Ιστορίας, πρώτο παιδί της οποίας είναι ο αντιαµερικανισµός και δεύτερο ο αντισηµιτισµός. Μόνο που, επειδή αυτό το δεύτερο είναι πολύ ντροπαλό, κρύβει το πρόσωπό του µε την παλαιστινιακή µαντίλα.

Αυτή η ιδεοληπτική Αριστερά αρνείται να καταλάβει πως το ελληνικό πρόβληµα οφείλεται όχι τόσο στις συνθήκες αναπαραγωγής του ελληνικού καπιταλισµού αλλά στην ταύτιση του δηµοσίου συµφέροντος µε τον κρατισµό, ενώ αντιλαµβάνεται το δηµόσιο ταµείο ως το µέσογια την ικανοποίηση αναγκών τις οποίες δεν µπορεί να στηρίξει ο παραγωγικός ιστός. Εχουµε λοιπόν µια Αριστερά που δεν θέλει να αλλάξουν οι συνθήκες, οι οποίες δηµιουργούν ελλείµµατα και διαφθορά. Είναι µια παράδοξη συντηρητική Αριστερά που αγωνίζεται να παραµείνουν όλα ως έχουν. Είναι τελικά µια Αριστερά µακριά από τις αρχές και της νεωτερικότητας και του ορθολογισµού.

Θέματα επικαιρότητας: Ελληνικά Κόμματα

Ο καχεκτικός νέος δικομματισμός

Νίκος Μαραντζίδης, 2021-04-18

Οι εκλογές του 2019 ξανάβαλαν το κομματικό σύστημα σε ράγες...

Περισσότερα
Νίκος Μπίστης

Τίνος παιδιά είναι η ΝΔ και το ΚΙΝΑΛ;

Νίκος Μπίστης, 2020-07-13

Σε ένα ενδιαφέρον άρθρο του στα ΝΕΑ στις 5/7/2020 με τίτλο «Τίνος...

Περισσότερα

Ποιες είναι ειδήσεις και ποιες όχι;

Τάσος Παππάς, 2020-07-06

Στην παρούσα φάση δεν έχει καμιά σημασία ποιος είναι μπλεγμένος...

Περισσότερα
Στέργιος Καλπάκης

Εθνική συνεννόηση, όχι μονομερής συνεργασία με ΝΔ ή ΣΥΡΙΖΑ

Στέργιος Καλπάκης, 2018-10-21

...Διαφωνώ με τη λογική μετώπων που φέρουν το πρόθεμα “αντί”....

Περισσότερα
Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Ψήφιση της Συμφωνίας των Πρεσπών και μετά εκλογές

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2018-10-21

H σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό erga omnes με...

Περισσότερα
Νίκος Μπίστης

Περί πατριωτικού ΠΑΣΟΚ

Νίκος Μπίστης, 2018-02-05

Ή όπως αρέσει σε κάποιους «περί της κοινωνικής βάσης του...

Περισσότερα

Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ δεν θα ψηφίσει ποτέ τον "ΥΠΟΥΡΓΟ της ΖΑΡΝΤΙΝΙΕΡΑΣ"

2016-10-29

Η Δημοκρατική Συμπαράταξη παραμένει σταθερή στην θέση...

Περισσότερα
Γιώργος Σιακαντάρης

Η «Αυγή», η Νεοελληνική Ηθική και το Πνεύμα του ΣΥΡΙΖΑ

Γιώργος Σιακαντάρης, 2016-08-21

Η «Αυγή», πάλι δια της «γραφίδος» του Θανάση Καρτερού, αφού...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Σόσιαλ μίντια και φενάκες εν αφθονία

Παντελής Μπουκάλας, 2024-02-20

Από τον πλατωνικό «Φαίδρο» διδαχτήκαμε να είμαστε επιφυλακτικοί...

Γιατί υποχώρησε το κράτος δικαίου στην Ελλάδα;

Παύλος Ελευθεριάδης, 2024-02-17

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Φεβρουαρίου...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Στροφή σε ένα νέο, υγιές παραγωγικό μοντέλο

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-02-15

Η κυβέρνηση της ΝΔ μετά τις εκλογές και το 41%, που το θεώρησε...

Δημοκρατική αφύπνιση

Λάμπρος Αθανάσιος Τσουκνίδας, 2024-02-11

Να που φτάσαμε να πρέπει να (ξανα)μάθουμε να κουβεντιάζουμε...

Γιώργος Σιακαντάρης

Μια συζήτηση: Αγαθούληδες ή πονηρούληδες;

Γιώργος Σιακαντάρης, 2024-02-11

Η προγραμματισμένη συζήτηση της Έφης Αχτσιόγλου, του Διονύση...

Εξωτερική πολιτική σε έναν απρόβλεπτο κόσμο

Λουκάς Τσούκαλης, 2024-02-10

Το παγκόσμιο οικοδόμημα στην εποχή της αμερικανικής παντοδυναμίας...

Ένας νέος αστερισμός;

Παύλος Τσίμας, 2024-02-10

Το βράδυ των εκλογών του 1981- αφηγείται ο Μίμης Ανδρουλάκης...

Πάνος Σκοτινιώτης

Ζητείται εναλλακτική

Πάνος Σκοτινιώτης, 2024-02-09

Σε λίγες ημέρες συμπληρώνονται 68 χρόνια από τις εκλογές...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

120 ημέρες πριν τις ευρωεκλογές

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-02-09

Όλες οι δημοσκοπήσεις στο τέλος Ιανουαρίου καταγράφουν...

Τα τουρνικέ στο μουσείο της Μεταπολίτευσης

Αλέξης Παπαχελάς, 2024-02-04

Πριν από αρκετό καιρό, στην προηγούμενη θητεία του, ο πρωθυπουργός...

Αλήθειες και μύθοι για το πακέτο Μπλίνκεν

Βασίλης Νέδος, 2024-02-04

Δεν έχουν ακόμη συμπληρωθεί παρά λίγες ημέρες από τη στιγμή...

Συνταγή της καταστροφής

Σταύρος Αραχωβίτης, 2024-02-04

Αυτές τις μέρες οι αγρότες βρίσκονται σε ένα πρωτόγνωρο...

×
×