Δικαιοσύνη της πρόληψης, της εκδίκησης ή του «ενταφιασμού» των δικαιωμάτων

Αυτό το νομοσχέδιο δεν ακουμπάει πάνω στην αυξημένη εγκληματικότητα ή τη σωφρονιστική πραγματικότητα αλλά στοχεύει στην εξουδετέρωση, την εξουθένωση, τον εκφοβισμό των όποιων «εσωτερικών εχθρών» του κράτους. Δεν πρόκειται στην ουσία για τη διατήρηση της ασφάλειας εντός/εκτός φυλακών αλλά για την τιμωρητική [πέρα και έξω από το κράτος δικαίου ή τους ευρωπαϊκούς σωφρονιστικούς κανόνες του 2006 ή ακόμα και του ελληνικού Συντάγματος (άρθρο 2 §1, 5 §1) ή και του ισχύοντος Σωφρονιστικού Κώδικα (Ν. 2776/99)] αχρήστευση ορισμένων κατηγοριών κρατουμένων ή συγκεκριμένων προσώπων.

Κι όλα αυτά, με βάση την επικίνδυνη έννοια της «επικινδυνότητας» την οποία ερμηνεύει αυθεντικά ο εισαγγελέας Εκτέλεσης Ποινών, ο εισαγγελέας Εφετών ή και ο υπουργός Δικαιοσύνης. Αναρωτιέμαι ποιους θα μπορούσε να αφορά αυτή η νέα «μεσαιωνικής σύλληψης» φυλακή.

Η απάντηση ότι αφορά τους καταδικασθέντες με βάση τον νόμο για το οργανωμένο έγκλημα και τους κρατούμενους με βάση τον αντιτρομοκρατικό νόμο δεν πείθει για τη χρησιμότητα ούτε με βάση τα ποιοτικά ούτε με βάση τα ποσοτικά στοιχεία.

Πέραν της κατάργησης της βασικής στοχοθεσίας του Σωφρονιστικού Κώδικα, δηλαδή της κοινωνικής επανένταξης, και πέραν της απάνθρωπης, ταπεινωτικής και βάναυσης κράτησης επί 4 ή 10 χρόνια χωρίς άδεια ή άλλο ευεργετικό μέτρο ή δικαίωμα, ως άνθρωπος δεν πιστεύω στην επαναφορά του «κοινωνικού θανάτου» για όσους αμφισβήτησαν (χωρίς να αφαιρέσουν ανθρώπινη ζωή) την έννομη τάξη και δεν πιστεύω ως εγκληματολόγος ότι οι σκληροί εγκληματίες του κοινού ποινικού δικαίου θα καταστούν «ακίνδυνοι» αν κλειδαμπαρωθούν στις φυλακές Γ’ τύπου.

Η νέα φυλακή θα καταστεί «άντρο» βίας, καταστολής, αυτοκτονιών, ομηριών, επιθέσεων και αναταραχών erga omnes χωρίς να επιτυγχάνεται η ασφάλεια κανενός. Το σωφρονιστικό σύστημα χρειάζεται προσωπικό, υποδομή, αλλαγή αντιλήψεων και περισσότερη διαφάνεια και έλεγχο.

Δεν μας χρειάζονται φυλακές Γ’ τύπου αλλά επείγει η ψήφιση του σχεδίου Σωφρονιστικού Κώδικα που εκκρεμεί 1 χρόνο στο υπουργείο Δικαιοσύνης, ένας περισσότερο προοδευτικός Ποινικός Κώδικας και μια επιτροπή ειδικών (εγκληματολόγων, ποινικολόγων, συνταγματολόγων, μελών ΔΣΑ, Συνηγόρου του Πολίτη κ.λπ.) που θα σχεδιάσει τα ζητήματα ασφάλειας χωρίς έκπτωση στα ανθρώπινα δικαιώματα.

* Καθηγητής, βουλευτής ΔΗΜΑΡ