Η Σοσιαλδημοκρατία έχει προτάσεις και μέλλον

Παντελής Καψής, Έθνος, Δημοσιευμένο: 2015-10-11

H εκλογή ενός πατεντάτου αριστερού στην ηγεσία του Εργατικού Κόμματος της Μεγάλης Βρετανίας έχει προκαλέσει κατάθλιψη στους βουλευτές του. Ολοι τους σχεδόν θεωρούν ότι εγκαταλείποντας το κέντρο δεν θα έχουν την παραμικρή ελπίδα να κερδίσουν τις επόμενες εκλογές. Την ιδια στιγμή ωστόσο έχει προκαλέσει ένα κύμα ενθουσιασμού σε νέους ψηφοφόρους, με αποτέλεσμα σήμερα οι Εργατικοί να έχουν περισσότερα μέλη από τους Συντηρητικούς, τους Φιλελεύθερους και τους Σκοτσέζους εθνικιστές μαζί! Αριστερά ή δεξιά λοιπόν; Ποιος είναι ο δρόμος για την ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά;

Σε όλη την Ευρώπη τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα είναι αντιμέτωπα με ένα δύσκολο δίλημμα. Αν απευθυνθούν στη συρρικνούμενη παραδοσιακή εκλογική τους βάση αποκόπτονται από τη μεσαία τάξη και τα δυναμικά στρώματα της κοινωνίας και αδυνατούν να διεκδικήσουν την εξουσία. Υιοθετώντας έναν εθνικό λόγο όμως, όπως οι Εργατικοί του Τόνι Μπλερ, αφήνουν ελεύθερο το πεδίο στα ξενοφοβικά-αντισυστημικά κόμματα τα οποία εκμεταλλεύονται την οργή και την ανασφάλεια των εργαζομένων μπροστά σε φαινόμενα όπως η συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους, η μετανάστευση και οι διευρυνόμενες ανισότητες. Ιδίως σε περιόδους οικονομικής κρίσης.

Τηρουμένων των αναλογιών, αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ. Ακολούθησε μια πολιτική εθνικής ευθύνης υπερασπιζόμενο τη θέση της χώρας στην Ευρώπη και αποκόπηκε από την παραδοσιακή του βάση. Δεν είναι τυχαίο ότι σε όλα τα πρώην πράσινα κάστρα των λαϊκών γειτονιών το ΠΑΣΟΚ καταποντίστηκε. Κάτι παρεμφερές έπαθε και το Ποτάμι. Υιοθέτησε έναν άκρως μεταρρυθμιστικό λόγο, επιστράτευσε εξέχουσες προσωπικότητες της ακαδημαϊκής ελίτ, βρέθηκε ωστόσο χωρίς ακροατήριο. Στα λαϊκά στρώματα δεν έχει πέραση και τα αστικά στρώματα πολύ λογικά προτίμησαν τη Νέα Δημοκρατία, έστω και σαν το μικρότερο κακό μπροστά στον ΣΥΡΙΖΑ.

Φυσικά δεν υπάρχει τίποτα πιο αναζωογονητικό για ένα κόμμα από την αντιπολίτευση. Ιδίως όταν η κυβέρνηση έχει να εφαρμόσει ένα ιδιαίτερα σκληρό Μνημόνιο που φορολογεί και περικόπτει ό,τι έχει απομείνει. Ο πειρασμός θα είναι μεγάλος γι” αυτό που στο Ποτάμι ονόμασαν «δομική» αντιπολίτευση: το «όχι σε όλα» δηλαδή, με διακοσμητικές αναφορές στις μεταρρυθμίσεις. Αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές, μάλιστα, μια τέτοια στρατηγική μπορεί να αποδώσει. Το έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ με απόλυτη επιτυχία, γιατί όχι και η Κεντροαριστερά; Το έχει κάνει άλλωστε στο παρελθόν εξίσου επιτυχημένα. Υπάρχουν βέβαια προβλήματα.

Το κυριότερο είναι η αξιοπιστία. Οταν έχεις υιοθετήσει δύο Μνημόνια, το να αντιδράς στο τρίτο μοιάζει υποκριτικό, όσες «κόκκινες γραμμές» και «ισοδύναμα» και αν επικαλείσαι. Κι αυτό ανεξάρτητα από τις ευθύνες που έχει ο κ. Τσίπρας για το ότι φτάσαμε σ” αυτό. Στο δικομματικό σύστημα άλλωστε αυτού του τύπου την αντιπολίτευση μπορεί να την κάνει πολύ πιο αποτελεσματικά η Νέα Δημοκρατία. Ενδεχομένως και πιο πειστικά αντιπαραθέτοντας στα φορολογικά μέτρα ένα πρόγραμμα συρρίκνωσης του κράτους που ταιριάζει στην ιδεολογία της.

Αν όχι «αντιπολίτευση σε όλα» όμως, τότε τι; Πολιτική «εθνικής ευθύνης»; Στήριξη της κυβέρνησης στην εφαρμογή του Μνημονίου με επιμέρους διαφοροποιήσεις; Πρόκειται για τον πιο σίγουρο δρόμο στην αυτοκτονία αφού αναιρεί τον ίδιο τον λόγο ύπαρξης ενός διακριτού σοσιαλδημοκρατικού φορέα. Αντιπολίτευση με ποια στρατηγική λοιπόν;

Στην προεκλογική περίοδο η Δημοκρατική Συμπαράταξη πρώτη διατύπωσε τη θέση για μια ευρύτερη συμφωνία όλων των ευρωπαϊκών πολιτικών δυνάμεων για το πώς θα βγούμε από το Μνημόνιο. Ενα είδος ιστορικού συμβιβασμού αλά ελληνικά. Η κυβέρνηση το αρνήθηκε. Ισως είναι η ώρα αυτός ο συμβιβασμός να εκφραστεί στην κοινωνία. Μια συμπαράταξη φορέων και θεσμών, από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τις επιχειρήσεις έως τις ΜΚΟ, συνεταιριστικές δομές ή την εκπαιδευτική κοινότητα που θα έχει στόχο ανατροπές που θα επηρεάζουν και την καθημερινότητα του πολίτη. Ηδη οι πιο ενδιαφέρουσες παρεμβάσεις στον καιρό της κρίσης έχουν γίνει από εμπνευσμένους δημάρχους, με πιο χτυπητά παραδείγματα την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Τα περιθώρια για να γίνουν πολύ περισσότερα είναι μεγάλα αν υπάρξει η βούληση. Από τα ΚΑΠΗ, που εξακολουθούν να είναι καταφύγιο χιλιάδων πολιτών, έως τα κοινωνικά ιατρεία που έχουν δημιουργήσει ένα δίκτυο πρωτοβάθμιας περίθαλψης και μπορεί να δείχνουν τον δρόμο για νέες μορφές αλληλεγγύης. Αλλά και στην παραγωγή: ήδη στον Δήμο της Αθήνας έχουν υπάρξει δομές για την ενίσχυση νεοφυών επιχειρήσεων και το ίδιο μπορεί να γίνει σε συνεργασία με πανεπιστήμια.

Χωρίς το κεντρικό κράτος βέβαια υπάρχουν όρια στο τι μπορεί να επιτευχθεί. Ο στόχος ωστόσο θα είναι να δοθεί και να αναδειχθεί το ριζοσπαστικό περιεχόμενο των μεταρρυθμίσεων. Ενα σοσιαλδημοκρατικό κόμμα δεν μπορεί να είναι κόμμα της συντήρησης και της προστασίας των κεκτημένων. Αντιθέτως πρέπει να μπορεί να ανταποκριθεί στην ανάγκη της ελληνικής κοινωνίας για παραγωγική, θεσμική και κοινωνική ανασυγκρότηση. Να εκπροσωπήσει το μέλλον, να μην επαναπαύεται στο χθες. Η Δημοκρατική Συμπαράταξη εκτός από την ενότητα πρεπει να ανακαλύψει ξανά την ταυτότητά της.

Θέματα επικαιρότητας: Αριστερά-κεντροαριστερά

Γιώργος Σιακαντάρης

Μια συζήτηση: Αγαθούληδες ή πονηρούληδες;

Γιώργος Σιακαντάρης, 2024-02-11

Η προγραμματισμένη συζήτηση της Έφης Αχτσιόγλου, του Διονύση...

Περισσότερα

Ένας νέος αστερισμός;

Παύλος Τσίμας, 2024-02-10

Το βράδυ των εκλογών του 1981- αφηγείται ο Μίμης Ανδρουλάκης...

Περισσότερα
Πάνος Σκοτινιώτης

Ζητείται εναλλακτική

Πάνος Σκοτινιώτης, 2024-02-09

Σε λίγες ημέρες συμπληρώνονται 68 χρόνια από τις εκλογές...

Περισσότερα
Ξενοφών Κοντιάδης

ΣΥΡΙΖΑ και ΠαΣοΚ στον δρόμο του Επινέ

Ξενοφών Κοντιάδης, 2023-11-19

Μετά τις εκλογές έχει διαμορφωθεί ένα πρωτόγνωρο πολιτικό...

Περισσότερα

Η επόμενη μέρα για τη σύνολη Αριστερά

Τάσος Παππάς, 2023-11-18

Και τώρα τι; Το πολιτικό σκηνικό αυτό που περιλαμβάνει τα...

Περισσότερα
Γιώργος Σωτηρέλης

Μετά τα Συνέδρια τί; ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ απέναντι στις προκλήσεις των καιρών

Γιώργος Σωτηρέλης, 2022-06-08

Είναι αναμφισβήτητο ότι η ολοκλήρωση των συνεδριακών διαδικασιών...

Περισσότερα
Πάνος Σκοτινιώτης

Η κεντροαριστερή «πολυκατοικία» και οι «μηχανικοί» της: γρίφοι και προσδοκίες

Πάνος Σκοτινιώτης, 2021-12-19

Θα ξεκινήσουμε από πέντε παραδοχές:Η πρώτη παραδοχή είναι...

Περισσότερα
Γιάννης Μπαλαμπανίδης

Καφές ή τσάι (και συμπάθεια)

Γιάννης Μπαλαμπανίδης, 2021-12-18

Σε μια από τις κωμωδίες των αδελφών Μαρξ, η αεροσυνοδός...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Γιατί ανεβαίνει η ακροδεξιά;

Παύλος Τσίμας, 2024-04-27

Που είναι πιθανότερο να συναντήσει κανείς μετανάστες στον...

Όχι κύριε Νετανιάχου

Όχι κύριε Νετανιάχου

2024-04-26

Ο γερουσιαστής και ακτιβιστής Μπέρνι Σάντερς, (την ώρα που...

Τα τανκς με τα γαρίφαλα

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-26

Πριν από πενήντα χρόνια η Λισαβόνα μόλις ξυπνούσε και όσοι...

×
×