ΑΝΑΝΕΩΣΗ στη δράση
ΤΟΛΜΗ στην πολιτική
ΕΥΘΥΝΗ για την κοινωνία και τη χώρα
Η κυβέρνηση της Ν.Δ. δεν μπορεί να εγγυηθεί κανέναν ολόπλευρο εκσυγχρονισμό, όπως διατείνεται. Δεν μπορεί να φέρει ανάπτυξη για όλους. Δεν μπορεί να απαντήσει στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής για την οικονομία, την κοινωνία, τους θεσμούς, το περιβάλλον. Η πολιτική της δεν δίνει διέξοδο στην ακρίβεια και στο ζήτημα του ιδιωτικού χρέους.
...Είτε μας θλίβει είτε μας χαροποιεί, η διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ ανέσυρε στην επιφάνεια μια πολυφωνία, η οποία, ακόμα κι αν υπήρχε, δεν είχε τη δυνατότητα να εκφραστεί καθαρά στις παλιές καλές ή κακές μέρες, όταν ο Αλέξης Τσίπρας, ως δεσπόζουσα παρουσία και συγκολλητική ουσία, είχε επιβάλει ένα είδος σιωπητήριου. Επιπλέον, η διάσπαση δικαίωσε κατά κάποιο τρόπο εκείνους που σταδιακά απομακρύνθηκαν ή στράφηκαν ανοιχτά κατά του ΣΥΡΙΖΑ στην περίοδο της διακυβέρνησης με τον Καμμένο, με την ίδια τάση να συνεχίζεται και να επιταχύνεται όταν ανέλαβε τον ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
«Κανείς στη Γάζα δεν είναι ασφαλής από τον λιμό» τόνισε την Παρασκευή η Σίντι Μακέιν από το Επισιτιστικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (WFP). Και για ακόμα μία φορά επανέλαβε πόσο πιεστική είναι η ανάγκη άμεσης μεταφοράς ανθρωπιστικής βοήθειας στην περιοχή.
Φορτηγά από την Αίγυπτο μεταφέρουν εδώ και εβδομάδες ανθρωπιστική βοήθεια στους εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες της Γάζας. Ωστόσο, η WFP εκτιμά πως μόλις το 10% των τροφίμων που συνολικά απαιτούνται φτάνει σήμερα στον προορισμό του.
Με τη φράση «Μετάβαση προς την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα» αντί για την «σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων», διατύπωση που είχε γίνει το λάβαρο πίσω από το οποίο συντάσσονταν πάνω από 100 χώρες και χιλιάδες μη κυβερνητικές οργανώσεις, έκλεισε, με 24 καθυστέρηση, η 28η διάσκεψη του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή. Ο κίνδυνος του απόλυτου φιάσκου αποτράπηκε. Αλλά, χωρίς αμφιβολία, αυτό δεν αρκεί.
Aλλοι μιλούν για μια «ιστορική συμφωνία» κι άλλοι εκφράζουν ανοιχτά απογοήτευση αποκαλώντας την απλώς μια γενικόλογη διακήρυξη αρχών χωρίς δεσμευτικό πλαίσιο
Η επίσκεψη του Τούρκου προέδρου έγινε σε θετική συγκυρία για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας, με συμμετοχή πολλών υπουργών από τις δύο χώρες, είναι ενδεικτική της βούλησης των δύο πλευρών να ενισχύσουν τη συνεργασία τους σε πολλούς τομείς.
Η ηρεμία στο Αιγαίο μετά τους σεισμούς στην Τουρκία, έχει παίξει σημαντικό ρόλο. Επίσης η επιθυμία του κ. Ερντογάν για ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τη Δύση -ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση- για πολιτικούς και οικονομικούς λόγους, συμβάλλει στην βελτίωση των διμερών σχέσεων.
Ποιο είναι ένα βασικό κριτήριο επιτυχίας μιας οικονομίας; Αν δημιουργεί αρκετές καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, που να καθιστούν προσιτό ένα ικανοποιητικό βιοτικό επίπεδο. Η ελληνική οικονομία δεν δημιουργεί παρά λίγες. Η μια πλευρά αυτού του νομίσματος είναι ότι δεκάδες χιλιάδες καταρτισμένοι άνθρωποι 30-40 ετών, με υψηλά προσόντα, πολύ καλές σπουδές, μεταπτυχιακά/διδακτορικά διπλώματα, εργάζονται με μισθούς πείνας στον ιδιωτικό τομέα, σε πανεπιστήμια, νοσοκομεία και αλλού. Η άλλη πλευρά, είναι ότι εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις (όχι μόνο ανειδίκευτης αλλά και ειδικευμένης) εργασίας σε κλάδους όπως κατασκευές, τουρισμός, αγροτική παραγωγή ή/και σύγχρονες υπηρεσίες, δεν βρίσκουν μισθωτούς και απομένουν να προσβλέπουν σε μετανάστες από φτωχότερες χώρες.
Αν μπούμε στον κόπο να αναλύσουμε το φαινόμενο του αντισημιτισμού, και μάλιστα στις μέρες μας με αφορμή τον πόλεμο στη Γάζα, θα βρούμε μπροστά μας μια πελώρια αρχική αντίφαση: από τη μια, ο αντισημιτισμός είναι η φονικότερη και πιο αποκρουστική ιδεολογία σε ολόκληρη την Ιστορία. Και από την άλλη, γεννήθηκε και ρίζωσε στη Δύση, η οποία καθιέρωσε τις έννοιες της ελευθερίας, της δημοκρατίας και του ορθού λόγου. Πώς εξηγείται;
Επειδή σήμερα, ορισμένα πράγματα έχουν συντελεστεί, και από τη Δευτέρα θα υπάρχει μια νέα Κοινοβουλευτική Ομάδα στη Βουλή, συνιστώ σε όλους/ες: μακριά από ανθρωποφαγίες και ακρότητες! Όχι ηθικοπλαστικά, αλλά ως πολιτική αναγκαιότητα, μια και η ζωή έχει δείξει ότι οι δρόμοι των συναγωνιστών της αριστεράς ξανασυναντώνται. Όλοι/ες, άλλωστε λέμε και ξαναλέμε, ο αντίπαλος είναι ένας και έχει διπλό όνομα: Κυριάκος Μητσοτάκης- Ν. Δημοκρατία.
Ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία βρίσκεται στην πιο δύσκολη φάση της πρόσφατης ιστορίας του. Την εκλογική ήττα και την αποχώρηση του Αλέξη Τσίπρα από τη θέση του προέδρου ακολούθησαν η εκλογή νέου προέδρου από τη βάση με μια ελπιδοφόρα μεγάλη συμμετοχή και στη συνέχεια μια παρατεταμένη εσωστρέφεια που κατέληξε στην αποχώρηση τριών εκ των πέντε υποψήφιων προέδρων, δεκάδων μελών της Κεντρικής Επιτροπής, μεταξύ των οποίων και κορυφαίοι υπουργοί της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και ιστορικά στελέχη της Αριστεράς. Ευθύνες για αυτή την κατάσταση έχουν όλες οι πλευρές, όχι βέβαια ισοδύναμες. Σήμερα κανείς δεν μπορεί να επιχαίρει για αυτή την κατάσταση. Η επόμενη ημέρα δεν θα είναι εύκολη.
Οι τελευταίοι μήνες, με την ήττα στις εκλογές, την αποχώρηση του Αλέξη Τσίπρα από την ηγεσία, τις εσωκομματικές εκλογές, τις εντάσεις και αμφισβητήσεις της δημοκρατικής διαδικασίας και της εκλογής της νέας ηγεσίας, τις τοξικές αντεγκλήσεις και αποχωρήσεις που ακολούθησαν, έχουν τραυματίσει τον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και την εικόνα του, και τον έχουν οδηγήσει σε μία πρωτόγνωρη κρίση και εσωστρέφεια.
Αν δεν γίνουν μεταρρυθμίσεις τώρα, πότε άραγε θα γίνουν; Το θέμα έρχεται και επανέρχεται στον δημόσιο διάλογο, με πλέον συνηθισμένη κατάληξη ότι ο πρωθυπουργός έχει τον απόλυτο έλεγχο του κόμματός του, της κυβέρνησής του, αλλά και του κράτους, κατά συνέπεια είναι στο χέρι του και μόνο να προωθήσει όσες από τις δύσκολες μεταρρυθμίσεις θεωρεί χρήσιμες και αναγκαίες. Μάλιστα, αν θέλει να το κάνει, δεν υπάρχει άπειρος χρόνος –γίνεται η συμπλήρωση–, ο πρόσφορος χρόνος δεν είναι παρά περίπου άλλοι δώδεκα μήνες, γιατί μετά, όπως στο δεύτερο μισό κάθε κυβερνητικής θητείας, αρχίζουν και βαραίνουν άλλοι υπολογισμοί και προτάσσονται προεκλογικά σχέδια και τακτικές όσο πλησιάζει η επόμενη εκλογική αναμέτρηση.
1. Μετά και την δραματική συνεδρίαση της ΚΕ και τις αποχωρήσεις στελεχών, γίνεται λόγος από πολλές πλευρές για αποσύνθεση του ΣΥΡΙΖΑ ακόμα και για διαδικασία διάλυσης του. Έχουν βάση αυτές οι απόψεις;
Βρισκόμαστε σε μία πολύ δύσκολη φάση. Ο εμφύλιος μεταξύ στελεχών και μάλιστα σε δημόσια θέα πρέπει να σταματήσει. Δεν είναι δυνατόν μόλις λίγες μέρες μετά την εκλογή του νέου προέδρου να ακούγονται απαράδεκτοι χαρακτηρισμοί και να μην γίνεται αποδεκτό το αποτέλεσμα της εσωκομματικής εκλογής από τη βάση. Από την άλλη το κόμμα δεν είναι επιχείρηση όπου καλούνται να δουλέψουν απλώς όλοι για το νέο μάνατζερ ανεξαρτήτως πολιτικής.
Σε πιάνουν με τη γίδα στην πλάτη, το αδίκημα ορατό διά γυμνού οφθαλμού. Τι κάνεις; Εξαρτάται από το ποιος είσαι, ποιο είναι το παρελθόν σου, τι επιδιώκεις. Είσαι πρωτάρης, μέχρι εκείνη τη μοιραία στιγμή πήγαινες με τον σταυρό στο χέρι, γλυκάθηκες όμως από το ρευστό που έβλεπες να κυκλοφορεί και διαπίστωνες ότι πολλοί γύρω σου λεηλατούσαν τη δημόσια περιουσία και έμεναν ατιμώρητοι, μπήκες λοιπόν στον πειρασμό να βουτήξεις το δαχτυλάκι σου στο βάζο με το μέλι. Δυστυχώς για σένα σε εντόπισαν. Δεν έχει νόημα να αρνηθείς την πράξη γιατί τα γεγονότα βοούν.
Η τιμή της βενζίνης έχει μετατραπεί στο πιο σκληρό καθημερινό τεστ αντοχής για τα ελληνικά νοικοκυριά. Κάθε επίσκεψη στο πρατήριο είναι μια υπενθύμιση ότι η ακρίβεια δεν είναι μόνο «διεθνής συγκυρία», όπως επιχειρείται να παρουσιαστεί. Είναι μια πολιτική επιλογή. Και όσο κι αν προσπαθούν να την κρύψουν πίσω από τεχνικούς όρους και επικοινωνιακές ωραιοποιήσεις, η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά ανάμεσα στις ακριβότερες χώρες της Ευρώπης στα καύσιμα, με το 60% της τελικής τιμής να αποτελείται από φόρους.
Τις πρώτες μέρες του πολέμου στο Ιράν η διεθνής συζήτηση περιστρέφεται σχεδόν αποκλειστικά γύρω από ένα ζήτημα, το πετρέλαιο. Οι αγορές ενέργειας, ο αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ, η άνοδος των τιμών της βενζίνης και οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία έχουν μετατραπεί στο βασικό πρίσμα μέσα από το οποίο αναλύεται η σύγκρουση.
Η δημόσια συζήτηση επαναλαμβάνει σχεδόν με μηχανικό τρόπο τα ίδια και τα ίδια ερωτήματα. Σε ποια ύψη θα φτάσει η τιμή του πετρελαίου, ποιες θα είναι οι γενικότερες επιπτώσεις για το κόστος ζωής και τι σημαίνουν όλα αυτά για τη διεθνή οικονομία.
Μπορεί ο αμερικανο-ισραηλινός πόλεμος κατά του Ιράν να βρίσκεται στις πρώτες μέρες του και να είναι πολύ νωρίς για την όποια αποτίμηση των ζημιών, ωστόσο είναι βέβαιο ότι, όπως και στην περίπτωση της Γάζας, το περιβαλλοντικό κόστος -πέρα φυσικά από τις απώλειες ζωών- αναμένεται να είναι εξαιρετικά σημαντικό. Γιατί οι σύγχρονοι πόλεμοι επιδεινώνουν την κλιματική αλλαγή. Ουκρανία και Γάζα σηματοδοτούν την ανάγκη για σοβαρή επανεξέταση των περιβαλλοντικών συνεπειών τους. Στην περίπτωση της Γάζας οι ερευνητές κάνουν λόγο και για «οικοκτονία».
Στις εφτά ημέρες του πολέμου η Κύπρος βιώνει συνθήκες πρωτοφανούς ανασφάλειας που εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για την ικανότητα της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη να προβλέψει και να χειριστεί τους κινδύνους. Το νησί δεν είναι μέρος της εμπόλεμης σύρραξης ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν, αλλά ήδη υφίσταται σοβαρές παρενέργειες σε πολλά επίπεδα: άμυνα, ασφάλεια υποδομών, πολιτική προστασία αμάχων, οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις, τουρισμό και αεροδρομική συνδεσιμότητα.
Παρά την εκτίμηση ότι το επίπεδο κινδύνου είναι σχετικά χαμηλό, οι πλείστοι Κύπριοι είναι θορυβημένοι και καχύποπτοι για την επάρκεια της ηγεσίας τους. Τι θα συμβεί αν ο νέος πόλεμος των Τραμπ - Νετανιάχου εναντίον του Ιράν παραταθεί και αποσταθεροποιηθεί όλη η περιοχή;
Το δικαίωμα στην αυτοάμυνα». Το ακούμε εδώ και κάμποσο καιρό και διεκδικεί με αξιώσεις την πρώτη θέση στην κατηγορία των σύντομων ανεκδότων μαζί με το άλλο εξίσου δημοφιλές ανέκδοτο, δύο λέξεων τούτο, «διεθνές δίκαιο». Με το διεθνές δίκαιο έχουμε καθαρίσει. Ουδείς σοβαρός άνθρωπος πιστεύει με όλα αυτά που βλέπει να γίνονται ότι υπάρχει διεθνές δίκαιο, ότι το υπηρετούν τα κράτη και ότι το επιβάλλει ο ΟΗΕ με τη δέουσα αυστηρότητα όταν παραβιάζεται. Ακόμη και κείνοι που προσχηματικά το επικαλούνται με επιχειρήματα νεφελώδη δεν μπορούν να απαντήσουν στα ερωτήματα που έχουν εισβάλει στη δημόσια συζήτηση παντού στον κόσμο.
Ενα από τα ελληνικά παράδοξα είναι ότι η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, που χρειαζόταν τις περισσότερες συμβουλές, έκανε τις λιγότερες συμβάσεις με συμβουλευτικές επιχειρήσεις. Αντιθέτως η κυβέρνηση της Ν.Δ., που δείχνει να τα ξέρει όλα, ξόδεψε εξωφρενικά ποσά σε τέτοιες συμβάσεις. Μέσα σε επτά χρόνια ογδονταπλασίασε τη δαπάνη για συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για την ακρίβεια την αύξησε 81,25 φορές: από 7,2 εκατ. το 2019 την έφτασε σε 585 εκατ. το 2025! Πάλι καλά να λέμε, διότι πέρυσι μειώθηκαν κατά τι, δηλαδή 12 εκατ. Το 2024 ξόδεψε 597 ολόκληρα εκατομμύρια!
Την ώρα που φλέγεται η Μέση Ανατολή και πολιορκείται το Ιράν, είναι εντυπωσιακή η προσεκτική στάση της Κίνας, σημαντικού εταίρου της Τεχεράνης. Ενώ το Πεκίνο κατακεραυνώνει την στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αποφεύγει να στηρίξει το Ιράν εμπράκτως, παρά την στενή εταιρική σχέση μαζί του. Υπενθυμίζεται ότι, με την υποστήριξη της Κίνας και της Ρωσίας, το Ιράν κατέστη πλήρες μέλος του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης το 2023 και της ομάδας BRICS ένα χρόνο αργότερα.
H παθητική στάση της Ρωσίας είναι εν πολλοίς αναμενόμενη – η Μόσχα είναι απασχολημένη με τον τετραετή πλέον πόλεμο της Ουκρανίας, στον οποίον δεν έχει καταγάγει την νίκη που θεωρούσε δεδομένη τον Φεβρουάριο του 2022.
Η Κίνα, κάποτε, αποφάσισε να κηρύξει τον πόλεμο στα σπουργίτια. Ηταν η εποχή του Μεγάλου Αλματος και ο Μάο είχε παραγγείλει τον διπλασιασμό της αγροτικής παραγωγής μέσα σ’ έναν χρόνο και τον αναδιπλασιασμό της τον επόμενο. Είχε δώσει αναλυτικές οδηγίες για νέες, εντατικές μεθόδους σποράς. Μα οι αγρότες δεν έπιαναν το πλάνο και παραπονούνταν πως φταίνε τα πουλιά, που έτρωγαν τους σπόρους.
Το Πολιτικό Γραφείο του Κομμουνιστικού Κόμματος, λοιπόν, αφιέρωσε μια ειδική συνεδρίαση στο θέμα και διέταξε την εξόντωση των σπουργιτιών. Η απόφαση επικυρώθηκε από το 8ο συνέδριο του Κόμματος. Συγκροτήθηκε γενικό επιτελείο που συντόνιζε, με όρους στρατιωτικής εκστρατείας, τον πόλεμο κατά των σπουργιτιών, εξέδιδε πολεμικά ανακοινωθέντα για την πρόοδο των επιχειρήσεων και καλούσε σε παλλαϊκή συμμετοχή.
Την περασμένη εβδομάδα συνεδρίασε στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, το Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής, προκειμένου να επικαιροποιήσει και να επανεπιβεβαιώσει τις προτεραιότητες της κυβέρνησης στη διάρκεια του προεκλογικού 2026.
Οι τόνοι ήταν σχεδόν πανηγυρικοί, οι πολιτικές όμως προαποφασισμένες και τα βλέμματα όλων στραμμένα στις επερχόμενες κάλπες, καθώς σε κάθε περίπτωση απομένουν το πολύ 12 μήνες μέχρι να στηθούν. Ετσι καμία μεγάλη αλλαγή δεν προέκυψε, όλες οι αποφάσεις κινήθηκαν στην αυτή γραμμή, στον ίδιο δρόμο, ωσάν τα πάντα να είναι καλώς καμωμένα.
Με την αμερικανο-ισραηλινή επίθεση στο Ιράν, άνοιξε και πάλι ο ασκός του Αιόλου στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Και είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς πώς θα κλείσει και πότε. Μέχρι να κλείσει (προσωρινά;), θα συνεχίσουμε να μετράμε ανθρώπινα θύματα, μεγάλες καταστροφές και νέες πληγές στο ήδη ταλαίπωρο σώμα της διεθνούς νομιμότητας. Ένας αέναος κύκλος βίας στη Μέση Ανατολή εδώ και πολλά χρόνια, προϊόν εθνικών και θρησκευτικών συγκρούσεων με ιστορικές καταβολές που ενισχύονται και πολλαπλασιάζονται λόγω παρεμβάσεων των Μεγάλων Δυνάμεων. Πλούσια η περιοχή γαρ σε Ιστορία και υδρογονάνθρακες. Και το μείγμα έχει αποδειχτεί εκρηκτικό.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η επίθεση του Ισραήλ και των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν έχει έναν και μόνο σκοπό: την πτώση του καθεστώτος. Η ανάλυση των δύο συμμάχων είχε καταλήξει εδώ και καιρό ότι η σημερινή συγκυρία είναι η ευκαιρία της πεντηκονταετίας για να απαλλαγούν από έναν εξαιρετικά δύσκολο αντίπαλο.