ΑΝΑΝΕΩΣΗ στη δράση
ΤΟΛΜΗ στην πολιτική
ΕΥΘΥΝΗ για την κοινωνία και τη χώρα
Ο ΜΙΚΗΣ ΜΑΣ
Παγκόσμιος και οικουμενικός με την τέχνη του και τη συνολική του παρουσία και δράση.
Η πολιτική και πολιτισμική ιστορία της Ελλάδας μετά τον εμφύλιο μέχρι σήμερα. 2 Σεπτεμβρίου 2021
Στη γενιά μου έχει εγχαραχθεί ανεξίτηλα η παρουσία και το έργο του.
Τι σηματοδοτεί η ταυτόχρονη παρουσία των Γεωργιάδη, Βορίδη και Πλεύρη σε σημαντικά κυβερνητικά πόστα ● Η σύμπτωση με το πέρασμα από το υπουργείο Υγείας των τριών θαυμαστών του δικτάτορα Παπαδόπουλου που θεωρούσε τον εαυτό του «γιατρό» του έθνους.
Με πρόφαση τις καταστροφικές πυρκαγιές, διάφοροι φωστήρες ενός αργοπορημένου αμερικανισμού ρίχνουν την ιδέα: να υπάρξει υποχρεωτική ασφάλιση των ακινήτων
Πολύ συχνά ο βίαιος, δογματικός πολιτικός λόγος μεταμφιέζεται σε ήπιο, μάλλον ηπιόμορφο, που πατάει σε στερεότυπα, είναι ένας λόγος με ξερό νόημα και ποιότητες. Για παράδειγμα «πρέπει όλοι να κάνουμε το καθήκον μας σύμφωνα με τις αξίες μιας ευνομούμενης Πολιτείας».
Αν –χτύπα ξύλο– σε έναν μήνα ξεσπάσει πυρκαγιά στο υπόλοιπο, άκαυτο, κομμάτι της Αττικής θα είμαστε έτοιμοι να την αντιμετωπίσουμε καλύτερα; Είδατε να έχει καθαρίσει η αυτοδιοίκηση τις ντάνες ξεραμένα κλαδιά από τη Μήδεια; Να τρέχουν ν’ ανοίξουν αντιπυρικές ζώνες και δασικούς δρόμους τα δασαρχεία; Μήπως επέτρεψαν τον καθαρισμό των οικοπέδων από επικίνδυνα πεύκα ή μήπως άρχισαν να αραιώνουν τα δάση, όπου είναι 300 ή 500 πεύκα ανά στρέμμα αντί για 30 που θα ’πρεπε να είναι η μέγιστη πυκνότητα;
Ανιχνεύοντας τις ιστορικά κληρονομημένες κεντρικές διαρθρωτικές αδυναμίες που δυσχεραίνουν την αντιμετώπιση των πολύπλοκων προβλημάτων τής ελληνικής κοινωνίας
Η απόφαση να δοθούν φέτος ελάχιστα κονδύλια για την πρόληψη ασφαλώς και θα μπορούσε να ιδωθεί ως απόρροια της δημοσιονομικής κρίσης. Είναι όμως κυρίως θέμα ιδεοληψίας («λιγότερο Δημόσιο παντού») και αδυναμίας να συνειδητοποιηθεί το τεράστιο κόστος που μπορεί να προκύψει εάν τα πράγματα δεν πάνε καλά, όπως συνέβη φέτος, αλλά και όπως πολύ συχνά συμβαίνει.
Δυστυχώς για την κοινωνία και τη χώρα, την υγειονομική κρίση την διαχειρίζεται μια νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση
Επιδημιολογικοί δείκτες, νοσοκομεία και εμβολιασμοί βρίσκονται στο επίκεντρο του τέταρτου κύματος. Για τα τρία μεγάλα ζητήματα της πανδημίας απάντησε στην ΑΥΓΗ ο τομεάρχης Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία Ανδρέας Ξανθός.
Τα συνδικάτα υποχρεούνται σε απίθανες γραφειοκρατικές προ-διατυπώσεις, προκειμένου να ασκήσουν το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στην απεργία, το οποίο de facto περιορίζεται δραστικά.
Μέσα στο κατακαλόκαιρο και σε «νεκρό» πολιτικά και συνδικαλιστικά χρόνο, αποφάσισε η κυβέρνηση να εκδώσει την εφαρμοστική εγκύκλιο και τη σχετική υπουργική απόφαση του πρόσφατου αντεργατικού Νόμου Χατζηδάκη (ν.4808/2021), που αφορά: α) την εξασφάλιση ελάχιστης εγγυημένης υπηρεσίας (Προσωπικό Ελάχιστης Εγγυημένης Υπηρεσίας) κατά τη διάρκεια απεργιών σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, β) την απαγόρευση πραγματοποίησης απεργιών που έχουν κηρυχθεί παράνομες από τα δικαστήρια, γ) την αστική ευθύνη συνδικαλιστών σε περιπτώσεις που δεν επιτρέπουν σε απεργοσπάστες να εργαστούν, καθώς και δ) τις υποχρεώσεις γνωστοποίησης της απεργίας και διεξαγωγής «δημόσιου διαλόγου».
«Φεύγω. Ζήσαμε - η γενιά μου - μια συναρπαστική περιπέτεια, γνώρισα από κοντά τη φτώχεια, τους κατατρεγμούς, τη φρίκη. Αλλά σε διαλείμματα και τη χαρά. Και έβαλα το λιθαράκι μου στον αγώνα για το φως, το δίκαιο και την ανθρωπιά. Ένιωσα συντετριμμένος όταν έσβησε το κόκκινο αστέρι στην κορυφή του Κρεμλίνου βουτηγμένο στη βία, στο ψέμα και στη ντροπή. Άλλα πίστεψαν οι άνθρωποι, άλλα λάλησαν οι προφήτες. Όπως άλλος ήταν ο σοσιαλισμός για τον οποίο αγωνιστήκαμε και γιʼ αυτόν τον σοσιαλισμό, με δημοκρατία, ελευθερία και σεβασμό στον κάθε άνθρωπο να συνεχίσετε τον αγώνα, γιατί δεν έχει άλλη λύση ο κόσμος.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν επιτρέπεται να αιφνιδιαστεί, όπως συνέβη με τον εμφύλιο στη Συρία
Τις τελευταίες μέρες, με ευθύνη ορισμένων υπουργών και βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος αλλά και κάποιων ΜΜΕ, διαμορφώνεται ένα οιονεί «πολεμικό κλίμα» στα χερσαία και θαλάσσια σύνορα της χώρας μας, όσον αφορά την πιθανότητα έλευσης προσφύγων λόγω της κρίσης στο Αφγανιστάν. Η αίσθηση ότι θα εμπλακούμε ως κράτος σε μια σχεδόν πολεμική περιπέτεια και θα αντιμετωπίσουμε μια επερχόμενη «εισβολή» σίγουρα δεν διαμορφώνει αίσθημα ασφάλειας στους πολίτες, ιδιαιτέρως σε αυτούς που διαβιούν σε παραμεθόριες περιοχές.
Αυτό το καλοκαίρι οι Κυκλάδες, για να ακριβολογώ από αρχές Ιουλίου, γνωρίζουν πραγματικά μια πολύ μεγάλη τουριστική κίνηση, που προσομοιάζει με εκείνη του 2019. Ιδιαίτερα το α’ 15νθήμερο του Αυγούστου, άγγιξε πληρότητες σχεδόν 100%. Προφανώς οι τουριστικοί επιχειρηματίες, καθώς και οι τοπικές οικονομίες βρίσκονται σε σημαντικό σημείο ακμής, μετά την παρακμή του 2020.
Η θερινή περίοδος με τα προβλήματα που προέκυψαν ανάδειξε με τον πιο σαφή και εύγλωττο τρόπο ότι η νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση του κ Μητσοτακη δεν αστοχεί μόνο στα οικονομικά και κοινωνικά μεγέθη αλλά αδυνατεί να διαχειριστεί και τα προβλήματα της συγκυρίας.
Η πρόσφατη συνέντευξη του επικεφαλής της Anthropic, αλλά και η συμμετοχή των τριών πολύ μεγάλων εταιρειών Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), εκτός της εταιρείας του Ιλον Μασκ, στη συνάντηση της G7, προσφέρονται για γενικότερα συμπεράσματα. Μας δείχνουν πόσο οι ηγέτες των επτά πιο αναπτυγμένων οικονομιών του πλανήτη, χωρίς την Κίνα και τη Ρωσία, αλλά και στελέχη από το εσωτερικό της πιο προηγμένης εταιρείας ΤΝ του πλανήτη, αντιλαμβάνονται ότι η ΤΝ δεν είναι πια ένα ακόμη ψηφιακό προϊόν. Είναι υποδομή ισχύος.
Με την ιστορική υπ’ αριθμ. 06/2026 απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου κρίθηκε ότι το επιτόκιο των δόσεων που οφείλουν να καταβάλλουν οι δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στις διατάξεις του νόμου Κατσέλη πρέπει να υπολογίζεται αυτοτελώς επί της μηνιαίας δόσης που ορίστηκε από το δικαστήριο και όχι επί του συνολικού άληκτου κεφαλαίου της οφειλής τους.
Ακούγοντας ομιλίες του ΚΚΕ νοσταλγώ τις παλιές βεβαιότητες που τώρα μόνο το χιλιαστικό του ιερατείο εκφράζει: μία εργατική τάξη, ένα το κόμμα της, μία η παντοδύναμη θεωρία που εξηγεί και τις κοινωνικές διεργασίες και την ιστορική κίνηση. Αλλά τα πράγματα άλλαξαν. Έχει χαθεί η στέρεη σύνθεση της εργατικής τάξης σε μεγάλα παραγωγικά κέντρα, σε εργοστάσια, εργοτάξια, αγροτικές μονάδες. Αν, κατά τον Καστοριάδη, ο καπιταλισμός δημιούργησε τους ρόλους του επιχειρηματία του ρίσκου, του έντιμου δημόσιου λειτουργού και του αυστηρού δικαστή, θα λέγαμε ότι το συμβολικό επάγγελμα του νεοφιλελευθερισμού είναι ο ντελιβεράς.
Ας μιλήσουμε, λοιπόν, συγκεκριμένα. Απάντηση στο «πού θα βρεθούν ο “χώρος” και τα χρήματα» υπάρχει. Και περιγράφεται ξεκάθαρα στον Κανονισμό (Ε.Ε.) 1263/2024. Είναι κάτι που έχει επιβεβαιώσει σε παλιότερες συζητήσεις μας στη Βουλή και το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης.
Οποιος ισχυρίζεται ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες απλώς απαγορεύουν δαπάνες πέρα από συγκεκριμένο ανελαστικό και απόλυτο όριο, ψεύδεται. Αν αυτό ίσχυε, θα ήταν παραλογισμός και το τέλος της πολιτικής πρωτοβουλίας στην οικονομική πολιτική.
Οποιος ισχυρίζεται ότι οι χώρες δεν μπορούν να επιστρέφουν στην κοινωνία πλεονάσματα που πετυχαίνουν και είναι πάνω από τους συμφωνημένους στόχους, ψεύδεται επίσης.
Ο πιο αχρείαστος πόλεμος (και το διπλωματικό Βατερλώ με το οποίο τελειώνει – εάν τελειώνει) έχει προκαλέσει τραυματικές γεωπολιτικές συνέπειες (πέραν των οικονομικών) τόσο στους άμεσα εμπλεκόμενους (ΗΠΑ, Ισραήλ, Ιράν) όσο και την ευρύτερη περιοχή του Κόλπου/Μέσης Ανατολής, στην Ευρώπη και το παγκόσμιο γεωπολιτικό σύστημα. Και βεβαίως στην Ελλάδα. Συνέπειες μεταξύ άλλων για τη θέση κρατών σε όρους ισχύος και επιρροής με θετικό ή αρνητικό πρόσημο. Κάποιες χώρες εμφανίζονται να ενισχύονται και άλλες να εξασθενούν ως αποτέλεσμα του πολέμου.
Η επιχείρηση «Επική Οργή» δεν είχε ποτέ έναν καθαρά διατυπωμένο στόχο. Κατά καιρούς ο αμερικανός πρόεδρος έχει μιλήσει για ανατροπή του καθεστώτος, για πλήρη και άνευ όρων συνθηκολόγησή του και, οπωσδήποτε, για καταστροφή των πυρηνικών δυνατοτήτων του και έλεγχο των αποθεμάτων ουρανίου που διέθετε. Ο υπουργός εξωτερικών Ρούμπιο, πιο ρεαλιστικά, είχε θέσει ως στόχο «την καταστροφή των εκτοξευτήρων βαλλιστικών πυραύλων, την καταστροφή των εργοστασίων κατασκευής τους και την καταστροφή του ναυτικού τους, ώστε να μην μπορούν να κρύβονται πίσω από αυτά για να αναπτύξουν πυρηνικό όπλο».
Είναι κουραστικό πράγμα η δημοκρατία. Είναι κουραστική για τους πολίτες που δεν μπορούν να καταλάβουν το χασομέρι της, το οποίο, όπως γράφαμε, «δεν υπάρχει για να έχουμε να λέμε. Με τη διαβούλευση όσο το δυνατόν περισσότερων φορέων και πολιτών τα νομοθετήματα βελτιώνονται, αφού λαμβάνονται υπόψη περισσότεροι παράγοντες απ’ όσους μπορεί να φανταστεί ο πιο ευφάνταστος υπουργός ή γραφειοκράτης. Οσο μεγαλύτερη είναι η διαφάνεια τόσο λιγότερες είναι οι ευκαιρίες διαφθοράς. Συνεπώς, τα οφέλη της δημοκρατίας είναι πολλαπλάσια από το κόστος του χασομεριού» (20.5.2015).
Μια παλιά πολιτική παράδοση επανεμφανίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, όχι ως επαναστατικό σχέδιο ανατροπής του καπιταλισμού, αλλά ως απάντηση στην κρίση κόστους ζωής που πιέζει ολοένα περισσότερους πολίτες. Πρόκειται για τον λεγόμενο «sewer socialism» – τον «σοσιαλισμό της αποχέτευσης» – μια έκφραση που γεννήθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα στο Μιλγουόκι και περιέγραφε μια πρακτική εκδοχή του σοσιαλισμού, επικεντρωμένη όχι στις μεγάλες ιδεολογικές συγκρούσεις αλλά στη βελτίωση της καθημερινής ζωής μέσω δημόσιων επενδύσεων.
Tο Πακιστάν, το Κατάρ, η Αίγυπτος και η Τουρκία συνέβαλαν αποφασιστικά στην παράταση της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ώστε εντός δύο μηνών να υπάρξει μη αντιστρέψιμη στροφή προς τη σταθεροποίηση.
Εναν χρόνο μετά τον πόλεμο των δώδεκα ημερών, οι περιφερειακές δυνάμεις που πρωταγωνίστησαν στη διατύπωση συμβιβαστικής φόρμουλας για την κατάπαυση του πυρός είχαν ως απόλυτη προτεραιότητα την αποφυγή αποσταθεροποίησης στο Ιράν που θα οδηγούσε σε καθεστωτική ανατροπή και διάσπαση της ενότητας της χώρας.
Αυτή η «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» στον Περσικό Κόλπο συνεχίζεται, 15 εβδομάδες πια, τυλιγμένη σε ένα σύννεφο αβεβαιότητας. Οι απειλές εξόντωσης του αντιπάλου εναλλάσσονται με πανηγυρισμούς για μια επικείμενη κάθε φορά και πάντα «φανταστική» συμφωνία. Οι τιμές του πετρελαίου ανεβοκατεβαίνουν αδιάκοπα την σκάλα της αισιοδοξίας και της απαισιοδοξίας. Τα στενά του Ορμούζ έχουν προκαλέσει την μεγαλύτερη διαταραχή του διεθνούς εμπορίου, από τις ημέρες της πανδημίας. Και η κρίση αυτή εξελίσσεται στο περιβάλλον μιας πολύ μεγαλύτερης γεωπολιτικής αναταραχής, καθώς η υπέρ-δύναμη συνεχίζει να διαλύει βίαια όλο το πλέγμα διεθνών συμμαχιών και κανόνων, που η ίδια συστηματικά έχτιζε τα τελευταία 80 χρόνια. Κι όμως, μέσα σε αυτόν τον χαμό, οι «αγορές» παραμένουν ατάραχες και ατάραχα αισιόδοξες. Πως εξηγείται;
Πριν από καμιά εικοσαετία σε ταινίες κινουμένων σχεδίων εμφανίζονταν οικιακές συσκευές να ξεσηκώνονται, οργανωμένες από τα τσιπάκια που τους είχε φυτέψει κάποιος κακός. Τα χρόνια πέρασαν και η πραγματικότητα έδειξε πόσο... φτωχή ήταν η φαντασία των καλλιτεχνών. Φυσικά, δεν έχουμε καμία εξέγερση των μηχανών αλλά μια αθόρυβη, καθολική δικτύωση συσκευών -από το ψυγείο και την κουζίνα μας μέχρι το σύγχρονο ηλεκτρικό αυτοκίνητο-, που συνιστούν έναν μηχανισμό εξονυχιστικής συλλογής δεδομένων τα οποία αναλύονται και κεφαλαιοποιούνται, επιτρέποντας στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες να συσσωρεύουν πλούτο ιστορικών διαστάσεων.
Κάπου μας μπέρδεψε ο δήμαρχος – και περιλαμβάνω αυτούς που θεωρούμε ότι έχει δικαίωμα να διατυπώνει την άποψή του και δεν αντιδρούμε σε ό,τι λέει με το απαξιωτικό «ασχολήσου ρε με την Αθήνα που βρωμάει» ή «μιλάει κι αυτός που βγήκε δήμαρχος επειδή ο Μπακογιάννης τον υποτίμησε κι άφησε τους ψηφοφόρους του να πάνε εκδρομή στον δεύτερο γύρο».
Το μπέρδεμα συνίσταται στο εξής. Ο Χάρης Δούκας ζητάει να υποστηριχθεί η απόφαση του συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ για απόρριψη κάθε μορφής και σεναρίου συνεργασίας με τη ΝΔ.