Σύγχυση

Η πορεία της Πορτογαλίας ως την πρόσφατη «υποταγή» της στις σειρήνες της δικής της ευρωπαϊκής διασωλήνωσης είναι παραδειγματική από όλες τις άλλες απόψεις, εκτός από εκείνη που πρόβαλε η ελληνική κυβέρνηση.

Δείχνει το φαύλο κύκλο της ως τώρα αντιμετώπισης της κρίσης: η «βοήθεια» έρχεται με τρόπο που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την απαγκίστρωση από αυτήν (η Πορτογαλία δεν είχε ούτε τα δικά μας χρέη ούτε τα δικά μας δομικά προβλήματα, όμως οι υπαρκτές αδυναμίες της έγιναν η κερκόπορτα για να τα αποκτήσει). Δείχνει την αδυσώπητη δύναμη των αγορών: από τη στιγμή που προεξοφλήθηκε η υπαγωγή της χώρας στο «μηχανισμό» (με πρόσχημα την αποφυγή εξάπλωσης της κρίσης), κανένα μέτρο, ακόμα και το πιο σκληρό, ακόμα και το πιο «ορθόδοξο» με κριτήρια της αγοράς, δεν μπορούσε να την αποτρέψει –το τελευταίο δε χτύπημα, εντελώς χαρακτηριστικά, δόθηκε από τις ίδιες τις τράπεζες της χώρας, όταν ανακοίνωσαν ότι σταματούν να διαπραγματεύονται κρατικά ομόλογα. Δείχνει τις αδυναμίες της Ευρώπης: με εύγλωττο το παράδειγμα Ελλάδας και Ιρλανδίας, με έκδηλα τα αποτυπώματα της πορτογαλικής κρίσης στις ατελείς αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της 25ης Μαρτίου, με γνωστούς τους κινδύνους ενός πολιτικο-οικονομικού «ντόμινο», η διάσωση με άλλο τρόπο δεν κατέστη δυνατή –δεν συζητήθηκε καν. Δείχνει τον καιροσκοπισμό κάθε κόμματος εξουσίας, στην καμπούρα του γενικού συμφέροντος, σε όλα τα πλάτη και τα μήκη της γης: η πτώση της ούτως ή άλλως ήκιστα σοσιαλιστικής κυβέρνησης του κυρίου Σόκρατες έφερε απώλεια πρωτοβουλίας κινήσεων, θεσμική και ψυχική αβεβαιότητα και μέτρα ίδια με αυτά που ήθελε να πάρει η εκλεγμένη κυβέρνηση για να αποφύγει την απώλεια της ανεξαρτησίας και την πλήρη αβεβαιότητα (και επιπλέον, λόγω της καθυστέρησης ένταξης στο μηχανισμό, που εδώ οφειλόταν όμως στη συνειδητά προσπάθεια αποφυγής του, φορτώθηκε η χώρα και μεγάλα πρόσθετα βάρη λόγω των υψηλών επιτοκίων της τελευταίας ηρωικής εξόδου στις αγορές). Δείχνει, τέλος, ότι το «παράδειγμα» της Ελλάδας το πήραν οι Ευρωπαίοι ηγέτες (και πάντως ο Πορτογάλος Πρωθυπουργός), μόνο που δεν μπορούν να κάνουν τίποτα για να το αποφύγουν, άπαξ και αρχίσει ο φαύλος κύκλος της «κατηφόρας για τη σωτηρία».

Αυτό που διόλου δεν δείχνει η πορτογαλική περίπτωση είναι αυτό που βρήκε να πει ο κυβερνητικός απρόσωπος: ότι δήθεν, διεθνοποιώντας το πρόβλημα, η Ελλάδα «βοηθά» τους ομοιοπαθείς της. Η αλήθεια είναι ότι, εικονογραφώντας το πρόβλημα αλλά και τα αδιέξοδα της «λύσης», τείνει και σε άλλες χώρες ένα καθρέφτη μελλοντικών συμφορών, που ελάχιστα μαλακώνουν από το γεγονός ότι πλέον μοιράζονται μεταξύ πολλών.