Προκλήσεις για τον κ. Χριστόφια

Η Κύπρος γύρισε σελίδα. Η εκλογή του Δημήτρη Χριστόφια στην προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας σηματοδοτεί το τέλος της πολιτικής κυριαρχίας της γενιάς του 1960 στο πολιτικό σύστημα του νησιού. Η ανάδειξη του ηγέτη του κόμματος της παραδοσιακής Αριστεράς της Κύπρου σε πρόεδρο σωστά χαρακτηρίζεται ιστορική. Διότι ολοκληρώνει την ωρίμανση του πολιτικού συστήματος και της δημοκρατίας στην Κύπρο. Αποβάλλοντας ταυτόχρονα δεξιά και αριστερά ταμπού και προκαταλήψεις και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις έτσι ώστε να επιτευχθεί, επιτέλους, ο ιστορικός συμβιβασμός μεταξύ των δύο ιδεολογιών. Ο Δημήτρης Χριστόφιας έλαβε από τους κύπριους ψηφοφόρους μια καθαρή και ισχυρή εντολή: συνολική λύση του κυπριακού προβλήματος χωρίς καθυστέρηση. Στις 17 Φεβρουαρίου οι πολίτες είπαν ένα βροντερό «όχι» στον διχασμό και στον απορριπτισμό που χαρακτήριζε την πολιτική του απερχόμενου προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου. Ζήτησαν αλλαγή πολιτικής νοοτροπίας και πρακτικής και μια «δεύτερη ευκαιρία» για να επιτευχθεί λύση του Κυπριακού στη βάση της επανένωσης. Υπό αυτές τις συνθήκες οι πολίτες αναμένουν από τον νέο πρόεδρο διαφορετική προσέγγιση. Τόσο στο Κυπριακό όσο και στην εσωτερική διακυβέρνηση. Ποιες είναι, λοιπόν, οι μεγάλες προκλήσεις για τον νέο πρόεδρο;

1. Εχει την κύρια ευθύνη και το βάρος να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ενότητας στο εσωτερικό μέτωπο. Στις πρώτες δηλώσεις του ο Δημήτρης Χριστόφιας έστειλε ενωτικό μήνυμα στο εσωτερικό και ένα μήνυμα ελπίδας για λύση τόσο στους Τουρκοκυπρίους όσο και στη διεθνή κοινότητα. Το ίδιο έκαναν τόσο ο ανθυποψήφιός του Ιωάννης Κασουλίδης όσο και ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ Νίκος Αναστασιάδης. Από όλους οι πολίτες προσβλέπουν πολλά. Δημήτρης Χριστόφιας, ως πρόεδρος της Δημοκρατίας, και Νίκος Αναστασιάδης, ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, θα είναι οι πρωταγωνιστές της μεγάλης προσπάθειας για ενότητα στο εσωτερικό.

2. Η πενταετία Τάσσου Παπαδόπουλου υπήρξε καταστροφική για τα συμφέροντα των Ελληνοκυπρίων και τις θέσεις τους στο Κυπριακό: το νησί έφτασε στο παρά πέντε της de jure διχοτόμησης, η αξιοπιστία της Κύπρου σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο είναι στο μηδέν, η ταϊβανοποίηση με την πολιτική και οικονομική αναβάθμιση του καθεστώτος των Κατεχομένων συνεχίστηκε αμείωτη. Ο νέος πρόεδρος καλείται τώρα να αναπληρώσει τον χαμένο χρόνο και να δημιουργήσει τις συνθήκες για μια νέα και τελική ίσως προσπάθεια συνολικής και αξιοπρεπούς λύσης του Κυπριακού. Καλείται να αναλάβει άμεσα συγκεκριμένες πρωτοβουλίες διαμόρφωσης ενός νέου κλίματος μεταξύ των δύο κοινοτήτων μέσα στο οποίο να ξεκινήσουν εντατικές διαπραγματεύσεις για συνολική λύση. Μόνο έτσι θα μπορέσει να πείσει τη διεθνή κοινότητα ότι αξίζει τον κόπο να αναληφθεί μια νέα πρωτοβουλία για λύση.

3. Επί προεδρίας Τάσσου Παπαδόπουλου η Κυπριακή Δημοκρατία έγινε ο «αδύναμος κρίκος» της ΕΕ. Ο Δημήτρης Χριστόφιας έχει τώρα το βάρος να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της Κύπρου στην Ενωση, να την επανεντάξει στα κοινοτικά δρώμενα ως εποικοδομητικό εταίρο και να παίξει σωστά και ευρωπαϊκά. Να δημιουργήσει, δηλαδή, τις αναγκαίες συμμαχίες με τις οποίες θα προωθήσει αποτελεσματικά τα συμφέροντα της Κύπρου. Προς αυτή την κατεύθυνση δεν χωρά κανένας ευρωσκεπτικισμός.

4. Κατά την προηγούμενη περίοδο οι σχέσεις Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων έφτασαν στο χειρότερο σημείο τους. Το χάσμα μεταξύ των δύο κοινοτήτων διευρύνθηκε επικίνδυνα. Ο νέος πρόεδρος καλείται να γεφυρώσει αυτό το χάσμα. Η πολιτική διαδρομή του κ. Χριστόφια τού προσφέρει όλα τα εχέγγυα και τις δυνατότητες να το κάνει. Οι πρώτες αντιδράσεις των Τουρκοκυπρίων στην εκλογή του δείχνουν να τον εμπιστεύονται και να προσδοκούν πολλά από την προεδρία του.

5. Στο εσωτερικό μέτωπο ο νέος πρόεδρος καλείται να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τη διαφθορά, την αναξιοκρατία και την «κουμπαροκρατία» που χαρακτήριζε τη διακυβέρνηση Τάσσου Παπαδόπουλου. Η μεγάλη πρόκληση για τον κ. Χριστόφια είναι να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη του πολίτη στο πολιτικό σύστημα και να προχωρήσει με γοργούς ρυθμούς στον εκσυγχρονισμό του κράτους. Αυτός ο εκσυγχρονισμός είναι εκ των ων ουκ άνευ για να μπορέσει η Κύπρος να συμμετάσχει ουσιαστικά στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Οι κύπριοι πολίτες και οι πολιτικές δυνάμεις του νησιού δίνουν στον νέο πρόεδρο την ευκαιρία και την πίστωση χρόνου για να απαντήσει στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Κύπρος. Η αξιωματική αντιπολίτευση δηλώνει έτοιμη να στηρίξει σε όλα τα επίπεδα τον κ. Χριστόφια έτσι ώστε να επιτύχει τη λύση του Κυπριακού. Ο νέος πρόεδρος έχει καθαρό τοπίο και την ευθύνη να προχωρήσει. Ως εκ τούτου δεν θα έχει κανένα άλλοθι αν αποτύχει. Ο κ. Χριστόφιας έχει όλες τις δυνατότητες για να γίνει ο πρόεδρος της λύσης. Φτάνει να το τολμήσει.