9 σκέψεις και 1 υστερόγραφο

Γιάννης Πανούσης, Έθνος, Δημοσιευμένο: 2013-05-25

1 Ενας αντιρατσιστικός νόμος χρειάζεται σήμερα για δύο κυρίως λόγους: (α) για την εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με την απόφαση-πλαίσιο 2008/913/ ΔΕ του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης, (β) για τον εκσυγχρονισμό του ισχύοντος ποινικού οπλοστασίου (Ν. 927/79, άρθρα 183-185 ΠΚ) ώστε να περιλαμβάνει και τις νέες μορφές των σχετικών εγκλημάτων.Ο κύριος όμως λόγος σχετίζεται με την πολιτική σημειολογία της αντίστασης της Δημοκρατίας σε παρόμοια φαινόμενα μισαλλοδοξίας και προκατάληψης.2 Ενας αντιρατσιστικός νόμος δεν ποινικοποιεί τις «προσβλητικές ιδέες» και με την προσεκτική διατύπωση των άρθρων του θέτει με σαφήνεια τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ελευθερία της έκφρασης και στη δημόσια υποκίνηση βίας και έχθρας. Στην περίπτωση αυτή η ρήτρα της «διασάλευσης της δημόσιας τάξης» καθίσταται κρίσιμη και αναγκαία.3 Ενας αντιρατσιστικός νόμος δεν επιχειρεί ούτε να εμπλέξει τις ιδεολογίες στις ποινικές προβλέψεις ούτε να εγκλωβίσει τον επιστημονικό διάλογο (των ιστορικών, πολιτικών επιστημόνων κ.ά.) σε πολιτικές αποφάσεις.4 Ενας αντιρατσιστικός νόμος δεν πρέπει να συντάσσεται με βάση την πολιτική συγκυρία, αλλά να έχει ως στόχο την προστασία της χώρας, των πολιτών αλλά και όλης της ανθρωπότητας από εγκλήματα που αντίκεινται στις αρχές της ελευθερίας, των δικαιωμάτων του ανθρώπου, του κράτους δικαίου και της κοινωνικής ειρήνης.5 Ενας αντιρατσιστικός νόμος πρέπει να ψηφίζεται από τη μεγαλύτερη δυνατή πλειοψηφία στη Βουλή (χωρίς καχυποψίες και σκοπιμότητες), να στηρίζεται από το σύνολο της κοινωνίας και να παρέχει στη Δικαιοσύνη όλα τα νομικά μέσα πάταξης της ξενοφοβικής εγκληματικής βίας.6 Ενας αντιρατσιστικός νόμος πρέπει να συνεκτιμάει την κοινωνική κατάσταση της χώρας (ώστε να μη δημιουργήσει νέες εσωτερικές τριβές), τις ιστορικές ευαισθησίες ανθρώπων που διώχθηκαν και κυνηγήθηκαν (ώστε να μην ανοίξουν και πάλι οι παλιές πληγές της ελληνικής ιστορίας) και να μη δίνει την ευκαιρία σε συμψηφισμούς (ένθεν κακείθεν) γενοκτονικών εγκλημάτων.7 Ενας αντιρατσιστικός νόμος πρέπει επίσης να συμβάλλει στη μη-φυλετικοποίηση (δηλαδή στη διαφορετική μεταχείριση των ανηκόντων σε άλλη φυλή) τόσο από την πλευρά του Κράτους, της Δικαιοσύνης και της Αστυνομίας όσο και από την πλευρά της κοινωνίας (άρα να συνδυάζεται με σύγχρονη μεταναστευτική πολιτική).8 Ενας αντιρατσιστικός νόμος δεν εισέρχεται στον επιστημονικό διάλογο ως προς τον ορισμό των εγκλημάτων μίσους (hate crimes) (που αρχίζουν από τον εγκωμιαστικό ρατσιστικό λόγο και ολοκληρώνονται με τις «αναγνωρισμένες» (;) γενοκτονίες).9 Ενας αντιρατσιστικός νόμος υπερασπίζεται μέσω του ποινικού συστήματος πρωτεύουσες αξίες κοινωνικού συμβολαίου απέναντι στις διαχωριστικές γραμμές των πάσης φύσης ρατσιστών, αλλά δεν μπορεί από μόνος του να αντιμετωπίσει πολιτικά φαινόμενα. Υ.Γ.: Η κοινωνία γεννάει ή εκκολάπτει τέτοια φαινόμενα, η κοινωνία πρέπει να πειστεί να τα αποβάλλει. Αυτή είναι η ευθύνη της Πολιτείας και όλων των φορέων που πιστεύουν στη Δημοκρατία, την ελευθερία, την ισότητα. Να πείσουν με τη στάση και τη δράση τους κι όχι απλώς με την απειλή ποινών (συμβολικού ή παραδειγματικού χαρακτήρα).

Θέματα επικαιρότητας: Αντιεθνικισμός- Αντιρατσισμός

Γιάννης Παπαθεοδώρου

Η σιωπή των ερειπίων

Γιάννης Παπαθεοδώρου, 2019-11-03

Tι ήταν το «Τείχος του Βερολίνου»; Το τελευταίο και πιο εμβληματικό...

Περισσότερα
Πάνος Σκοτινιώτης

Από τον Ρήγα Βελεστινλή στα Ευρωπαϊκά Βαλκάνια

Πάνος Σκοτινιώτης, 2019-01-09

Οταν ο Ρήγας Βελεστινλής, στα τέλη του 18ου αιώνα, καλούσε...

Περισσότερα
Χρήστος Χωμενίδης

Δείγματα ατελέσφορης αντιπολίτευσης

Χρήστος Χωμενίδης, 2017-11-06

Ο Αλέξης Τσίπρας δέχθηκε τον Αμίρ -του οποίου το επίθετο...

Περισσότερα

Νίκες και ήττες

Παντελής Μπουκάλας, 2017-03-18

Ισως βιάστηκε λίγο η επίσημη Ευρώπη να δηλώσει απολύτως...

Περισσότερα
Γιώργος Σιακαντάρης

Η κάθοδος στην κοινωνία

Γιώργος Σιακαντάρης, 2017-03-14

Ως γνωστόν ο αμερικανός νομπελίστας συγγραφέας Σίνκλερ...

Περισσότερα

Δεν υπάρχει χρόνος. Ο εχθρός είναι εντός των πυλών.

2017-02-15

Πέντε χρόνια μετά την «εμφάνιση» της Χρυσής Αυγής κανείς...

Περισσότερα
Στέργιος Καλπάκης

Τα αίτια της ανόδου και η αντιμετώπιση της Χρυσής Αυτγής

Στέργιος Καλπάκης, 2017-01-18

Αναμφίβολα, το γεγονός που απασχόλησε την επικαιρότητα...

Περισσότερα

Eκτόξευση της ακροδεξιάς στην Αυστρία

Βασιλική Γεωργιάδου, 2016-04-25

Η εθνικολαϊκιστική ακροδεξιά στην Αυστρία έχει ένα μακρύ...

Περισσότερα

Άρθρα

Στέργιος Καλπάκης

Στοίχημα για το 2026 ένας ισχυρός προοδευτικός πόλος εξουσίας

Στέργιος Καλπάκης, 2026-01-04

«Ένας ισχυρός προοδευτικός πόλος εξουσίας που θα προκύψει...

Η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση ως πολιτικό διακύβευμα

Βασιλική Γεωργιάδου, 2025-12-29

Σε μια εποχή που δοκιμάζεται από μια μακρόσυρτη αλληλουχία...

Χρήστος Ροζάκης

Μια xρονιά γεμάτη από θαύματα, όχι πάντα θετικά

Χρήστος Ροζάκης, 2025-12-28

Καθώς το 2025 μας αφήνει και γίνεται συνεπώς ιστορία, είναι...

Κώστας Καλλίτσης

Δύο σημαντικές εξελίξεις το 2026

Κώστας Καλλίτσης, 2025-12-28

Μία παράμετρος που θα βαρύνει στις οικονομικές εξελίξεις...

Πατατοφάγοι όλου του κόσμου ενωθείτε

Πέπη Ρηγοπούλου, 2025-12-24

Μπροστά στον σταθμό «Ευρώπη» στις Βρυξέλλες, παλιό σιδηροδρομικό...

Ο εχθρός

Μιχάλης Μητσός, 2025-12-24

Στις δηλώσεις που έκανε προχθές μετά το πέρας της συνάντησής...

Δημήτρης Λιάκος

Οι ανησυχητικές προειδοποιήσεις πίσω από τους αριθμούς του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού

Δημήτρης Λιάκος, 2025-12-24

Αν αναζητήσουμε τις αιτίες της διαφαινόμενης υποχώρησης...

Πανικός

Τάσος Παππάς, 2025-12-23

Συστήματα σε κρίση, καθεστώτα σε πανικό. Αυτό φαίνεται ότι...

Γιατί οι Έλληνες στηρίζουν τους Αγρότες;

Βίβιαν Ευθυμιοπούλου, 2025-12-23

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι κυβέρνηση, πολιτικό σύστημα,...

Βασίλης Ραπάνος

Η χώρα χρειάζεται ριζική μεταρρύθμιση του φορολογικού της συστήματος

Βασίλης Ραπάνος, 2025-12-23

Είναι γενικά αποδεδειγμένο ότι ένα «καλό» φορολογικό σύστημα...

Θόδωρος Τσίκας

Η Ευρώπη απέναντι στην Ουκρανία: βήμα προς τα εμπρός

Θόδωρος Τσίκας, 2025-12-22

Η απόφαση της Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε της 18ης Δεκεμβρίου...

Ο εκλογικός χρόνος

Παύλος Τσίμας, 2025-12-20

Το ξέραμε βέβαια, αλλά το επιβεβαίωσε προχθές και η ομιλία...

×
×