Στη σκιά της καχυποψίας

Αιφνιδιαστική κατάληψη της Ταϊβάν από την Κίνα ή αιφνιδιαστική διακήρυξη ανεξαρτησίας της χώρας, μια κίνηση που θα έκλεινε οριστικά και σε βάρος του Πεκίνου την επανένωση της Κίνας; Η καρδιά του προβλήματος είναι ότι και οι δύο επιλογές κινούνται στη λογική της αυτοεκπληρούμενης προφητείας, όπου η προσπάθεια επιβράδυνσης και, πολύ περισσότερο ματαίωσης, μιας δυσμενούς εξέλιξης τελικά την επισπεύδει. Τόσο η Ουάσινγκτον όσο και το Πεκίνο διαβεβαιώνουν ότι δεν θα θίξουν το σημερινό στάτους κβο στην Ταϊβάν με μονομερείς ενέργειες και πρωτοβουλίες. Την ώρα που η περιοχή Ινδικού-Ειρηνικού τείνει να εγκλωβιστεί στον συνολικό ανταγωνισμό ΗΠΑ-Κίνας, εύλογα τίθεται το ερώτημα πώς η διένεξη για το μέλλον της Ταϊβάν θα παραμείνει αποστειρωμένη από μια ήδη γενικευμένη δυναμική σύγκρουσης.

Ο πιο πρόσφατος σταθμός στη συνεχώς κλιμακούμενη περιφερειακή ψυχροπολεμική αντιπαράθεση ανάμεσα στις ΗΠΑ και στην Κίνα στην περιοχή Ινδικού-Ειρηνικού είναι η συμφωνία αμυντικής συνεργασίας Ουάσινγκτον – Τζακάρτας για παραχώρηση από την Ινδονησία στρατιωτικών βάσεων κατά μήκος του πορθμού της Μαλάκας, από όπου διέρχεται το μεγαλύτερο μέρος του εξαγωγικού εμπορίου της Κίνας

Ενεργό ηφαίστειο έτοιμο να εκραγεί ανά πάσα στιγμή είναι η Κορεατική Χερσόνησος, με την αβεβαιότητα για τις μελλοντικές εξελίξεις στην περιοχή να αποτελεί στρατηγική πρόκληση για την ασφάλεια της Ιαπωνίας.

Αν στα παραπάνω προστεθούν οι συγκρουόμενες διεκδικήσεις με τα άλλα κράτη της περιοχής στη Νότια Σινική Θάλασσα, τότε η φόρμουλα των εγγυήσεων των ΗΠΑ και της Κίνας για τον σεβασμό του στάτους κβο έχει σχετική αξία. Αν στον ταραγμένο Ειρηνικό προστεθούν και τα χερσαία εσωτερικά μέτωπα αστάθειας της Κίνας, τότε αυξάνονται οι αμφιβολίες αν το Πεκίνο μπορεί να αποστειρώσει σταθεροποιητικά την Ταϊβάν, για παράδειγμα να συμπέσουν αποσχιστικές ταραχές στο Σιντζιάνγκ, την περιοχή των μουσουλμάνων Ουιγούρων της Κίνας, με κινητοποιήσεις στην Ταϊβάν. Η Κίνα, από την εποχή των μεταρρυθμίσεων του Ντεγκ το 1978, προβάλλει ως εγγυητής της εσωτερικής και περιφερειακής σταθερότητας. Το Πεκίνο, μετά την επιστροφή του Αμερικανού προέδρου στον Λευκό Οίκο, προβάλλει πλέον ως εγγυητής της παγκοσμιοποίησης απέναντι στον επιθετικό προστατευτισμό του Τραμπ.

Εγγυήτρια της παγκοσμιοποίησης, η Κίνα έχει καταστήσει σαφές ότι δεν βιάζεται να αναλάβει τον ρόλο της κυρίαρχης δύναμης και επιλέγει τον ρόλο της ήρεμης δύναμης, που όχι μόνον δεν προβάλλει σαν απειλή αλλά αντιθέτως σαν συνιστώσα ψυχραιμίας και διαύγειας στους παγκόσμιους συσχετισμούς.

Η Κίνα δεν βιάζεται και περιμένει τη στιγμή που η παρουσία της στην παγκόσμια σκηνή θα είναι καλοδεχούμενη από τα άλλα κέντρα ισχύος ενός πολυπολικού και πολυκεντρικού κόσμου.

Η Μέση Ανατολή αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της στρατηγικής τής ήρεμης δύναμης. Παρότι η ευρύτερη περιοχή είναι η πιο πολύτιμη αρτηρία του κινεζικού εξαγωγικού εμπορίου, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους οι οποίοι καλύπτουν μεγάλες προσδοκίες.