Πώς και γιατί υπάρχουν λεφτά για να… ζεσταθούμε

Εφέτος, το Δημόσιο εισέπραξε 1,6 δισ. ευρώ παραπάνω φόρους (905 εκατ. ευρώ από το ΦΠΑ, 439 εκατ. από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και 62 εκατ. από τους φόρους στην ακίνητη περιουσία και μικρότερες πηγές). Αρα, το δημοσιονομικό «μαξιλάρι» για να αντιμετωπιστούν έκτακτα γεγονότα, όπως η απρόβλεπτη ενεργειακή κρίση, υπάρχει,

Μόλις την περασμένη εβδομάδα, το υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι το οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου το πρωτογενές πλεόνασμα του προϋπολογισμού, δηλαδή η διαφορά των εσόδων από τις δαπάνες του κράτους, ανήλθε σε 6,5 δισ. ευρώ όταν ο ίδιος προϋπολογισμός που έχει εγκριθεί από τις Βρυξέλλες και είχε ψηφιστεί από τη Βουλή, είχε θέσει στόχο το πρωτογενές πλεόνασμα να ανέλθει σε 4,9 δισ. ευρώ.

Δηλαδή, εφέτος, εν μέσω της ενεργειακής κρίσης, το Δημόσιο εισέπραξε 1,6 δισ. ευρώ παραπάνω φόρους (905 εκατ. ευρώ από το ΦΠΑ, 439 εκατομμύρια από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και 62 εκατομμύρια από τους φόρους στην ακίνητη περιουσία και μικρότερες πηγές).

Ολα αυτά δείχνουν ότι το δημοσιονομικό «μαξιλάρι» για να αντιμετωπιστούν έκτακτα γεγονότα, όπως η απρόβλεπτη ενεργειακή κρίση, υπάρχει και τα έσοδα τα έχουν πληρώσει μέσω του μηχανισμού αύξησης τιμών και φόρων (λόγω του πληθωρισμού) οι ίδιοι οι φορολογούμενοι.

Αυτό είναι το ένα δεδομένο, το οποίο θα βαρύνει στις αποφάσεις που αναμένεται να ανακοινώσει ο ίδιος ο πρωθυπουργός την Τετάρτη για τις μειώσεις των τιμών των καυσίμων, αλλά και το σημείο κριτικής των κομμάτων της αντιπολίτευσης που ζητούν να μειωθεί ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης και να επιδοτηθούν νοικοκυριά και βιομηχανία από τη φορολόγηση των έκτακτων κερδών των διυλιστηρίων και των εταιρειών εμπορίας καυσίμων (τα λεγόμενα ουρανοκατέβατα κέρδη).

Το δεύτερο δεδομένο είναι η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η οποία διευκρινίζει, ανεπίσημα, αλλά και με επίσημα έγγραφα, ότι δεν ζητάει από την Ελλάδα «υπερπλεονάσματα» στον προϋπολογισμό.

Αυτό αποτυπώθηκε στην τελευταία έκθεσή της, τον περασμένο Μάιο, όταν ενέκρινε την αύξηση των δαπανών του κράτους κατά 7,5% εφέτος, εξαιρώντας απόλυτα από τον «κόφτη δαπανών», που επικαλείται ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, τις αμυντικές και στρατιωτικές δαπάνες.

Σύμφωνα, λοιπόν, με τον τελευταίο έλεγχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής –το περίφημο «account control» που έχει σαν… ευαγγέλιο το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους– οι δαπάνες του κράτους θα αυξηθούν εφέτος κατά 7,5%, αλλά τα μισά χρήματα θα πάνε για εξοπλισμούς.

Τι αναφέρει το «account control»

Συγκεκριμένα η έκθεση των Βρυξελλών αναφέρει τα εξής: -«Οι καθαρές δαπάνες για το 2026 εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 7,5% σε ετήσια βάση, ενώ ο μέγιστος προτεινόμενος ετήσιος ρυθμός αύξησης ανέρχεται στο 3,6%. »Η σωρευτική αύξηση για την περίοδο 2024-2026 δεν υπερβαίνει τη σχετική σύσταση του Συμβουλίου —λαμβανομένης υπόψη της ευελιξίας που παρέχει η ρήτρα διαφυγής για αυξημένες αμυντικές δαπάνες— και διαμορφώνεται σε επίπεδο χαμηλότερο κατά 0,1% του ΑΕΠ σε σχέση με το ανώτατο όριο.

Ευρωπαϊκή Επιτροπή: «Δεν σας ζητάμε υπερπλεονάσματα». ΟΟΣΑ: «Βόμβα το δημογραφικό, θα χρειαστεί να αυξήσετε τα όρια ηλικίας για τη συνταξιοδότηση. »

Η εκτιμώμενη αύξηση των συνολικών αμυντικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ, για την περίοδο 2024-2026, αναμένεται να φθάσει τις 0,3 ποσοστιαίες μονάδες».

Αρα τα δημοσιονομικά περιθώρια υπάρχουν για την άμεση αντιμετώπιση του εκρηκτικού προβλήματος που δημιουργεί στην οικονομία και τα νοικοκυριά η έκρηξη των τιμών των καυσίμων και οι ανατιμήσεις που, αναπόφευκτα, ακολουθούν στα βιομηχανικά προϊόντα, το μεταφορικό κόστος, το φυσικό αέριο ακόμη και τους λογαριασμούς του ηλεκτρισμού.

 Η γραμμή της κυβέρνησης

Ολα αυτά και, το κυριότερο, οι ανάγκες της οικονομίας και της κοινωνίας, έρχονται σε αντίθεση με τη γραμμή που ακολουθεί από το 2023 μέχρι σήμερα η κυβέρνηση, δηλαδή να μη διαταραχθούν οι ισορροπίες – όσο τα έσοδα από το ΦΠΑ υπεραποδίδουν λόγω πληθωρισμού και ειδικά το καλοκαίρι λόγω και του τουρισμού – και οι παροχές να δίνονται «σιγά σιγά και βήμα βήμα», ώστε να συντηρείται η θετική επικοινωνιακή εικόνα για το κυβερνητικό έργο.

 SOS από τον ΟΟΣΑ για το δημογραφικό στην Ελλάδα Βέβαια τα μεγάλα προβλήματα, με πρώτα την ακρίβεια και την όξυνση του δημογραφικού προβλήματος, δεν αντιμετωπίζονται έτσι.

 Οι διεθνείς οργανισμοί το έχουν ήδη επισημάνει στην κυβέρνηση. Μετά την ΕΕ, θα ακολουθήσει τον Οκτώβριο η έκθεση του ΟΟΣΑ η οποία θα συγχαίρει την Ελλάδα για το «επίτευγμα της δημοσιονομικής σταθερότητας», αλλά θα επισημαίνει την κούρσα του πληθωρισμού τα τελευταία χρόνια που –εκτός των άλλων– υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και θα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο δημογραφικό πρόβλημα στην Ελλάδα και τις επιπτώσεις στο ασφαλιστικό σύστημα.

Όπως λένε οι πληροφορίες, μέγα ζητούμενο κατά τον ΟΟΣΑ είναι η αναλογιστική ισορροπία του ασφαλιστικού συστήματος, η οποία σήμερα στηρίζεται στην απασχόληση και την καταβολή εισφορών από 250.000 συνταξιούχους που παράλληλα εργάζονται, αλλά επιδεινώνεται από τη δραματική μείωση των γεννήσεων στην Ελλάδα και τη γήρανση που πληθυσμού. Σύμφωνα με αυτή τη μελέτη, όλα τα στοιχεία και προβολές θα οδηγήσουν μαθηματικά, την επόμενη δεκαετία, στην ανάγκη αύξησης των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, όπως συμβαίνει σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.