Η αλήθεια για την 24η Ιουλίου 1974

Εχει καταστεί θεσμός ο εορτασμός της επετείου της 24ης Ιουλίου 1974, ως ημέρα τερματισμού τής από 21ης Απριλίου 1967 πολιτικής ανωμαλίας. Και βέβαια η επανίδρυση της δημοκρατίας είναι ιστορικό γεγονός, άξιο εορτασμού. Επιτρέπεται όμως να παραγνωρίζεται με ποιον τρόπο επιτεύχθηκε η επανεδραίωση του δημοκρατικού πολιτεύματος, και με πόσο επώδυνο τίμημα για το ελληνικό έθνος; Αξίζει να επισημάνουμε την ακέραιη αλήθεια για τα ιστορικά τότε γεγονότα.

Είναι κάτι μοναδικό στην ιστορία των πολιτικών ανωμαλιών. Η από το 1967 δικτατορία δεν ανατράπηκε από αντίπαλες και πολιτικές δυνάμεις, αλλά πράγματι αυτοκαταλύθηκε. Οι άνδρες και οι γυναίκες, όσοι και όσες αγωνίσθηκαν προς ανατροπή της δικτατορίας και μάλιστα όσοι και όσες φυλακίσθηκαν, βασανίσθηκαν είτε με άλλον τρόπο διώχθηκαν, είναι άξιοι και άξιες κάθε τιμής ή και της ευγνωμοσύνης του έθνους, για το ηρωικό πολιτικό φρόνημά τους και για την περίσωση διεθνώς της καλής φήμης του ελληνικού λαού.

Η ανατροπή όμως της δικτατορίας δεν κατορθώθηκε από τη δράση των αντιστασιακών, αλλά συντελέσθηκε με τη δραματική δοκιμασία του Ελληνισμού στην Κύπρο.

Το χείριστο έργο της δικτατορίας των Αθηνών, το ηθικά οικτρό και πολιτικά ολέθριο πραξικόπημα εναντίον του Μακαρίου, νόμιμου προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, λειτούργησε ως αφορμή για την επέμβαση της Τουρκίας με στρατιωτική εισβολή στην ακριτική ελληνική Μεγαλόνησο.

Και τότε, ο από τη δικτατορία διορισμένος Πρόεδρος της Δημοκρατίας Φαίδων Γκιζίκης, στην αγωνία του μήπως και η Λευκωσία καταληφθεί από τους εισβολείς και με συναίσθηση της ανεπάρκειάς του και των άλλων τότε κεντρικών εκπροσώπων της δικτατορίας να αντιμετωπίσουν την κρίσιμη κατάσταση, αποτόλμησε να απευθυνθεί προς τον υπό διωγμόν έως τότε νόμιμο πρωθυπουργό της χώρας, στις 21 Απριλίου 1967, Παναγιώτη Κανελλόπουλο και να τον παρακαλέσει να αναλάβει την κυβερνητική εξουσία προς αποτελεσματική αντιμετώπιση του δεινού πολιτικού προβλήματος με την Κύπρο υπό εισβολή.

Τελεσφόρησε η πρωτοβουλία του Γκιζίκη με τη συνάντηση και των τότε αρχηγών των Ενόπλων Δυνάμεων και απαλλάχθηκε ο λαός της Ελλάδας από την πιεστική εξουσία της διαβόητης χούντας. Αλλά το ηθικό τρόπαιο του απελευθερωτικού αυτού γεγονότος ανήκει σε όσους έχασαν τη ζωή τους πολεμώντας σε άνισο αγώνα στην Κύπρο, τον Ιούλιο του 1974, θύματα θλιβερά της αφροσύνης των ολίγων τότε αρχηγών των παράνομων κυβερνήσεων των Αθηνών.

Η 24 Ιουλίου 1974 συμβολίζει όχι μόνο το χαρμόσυνο γεγονός της επανισχύος στην Ελλάδα του δημοκρατικού πολιτεύματος, αλλά και το λυπηρότατο γεγονός της κυπριακής τραγωδίας. Αρα, όχι μόνο εορτασμός, αλλά και πένθος εθνικό ταιριάζει στην ιστορική αυτήν επέτειο.

Ο κ. Κωνσταντίνος Ι. Δεσποτόπουλος είναι ακαδημαϊκός.