Ψυχραιμία και περισυλλογή

Το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι αρνητικό, αλλά όχι καταστροφικό. Αυτό που έχει σημασία για ένα κόμμα είναι να υπερβαίνει το αρνητικό αποτέλεσμα και να εξασφαλίζει τους όρους της ανάκαμψής του. Χρειάζεται όμως μια σοβαρή, συντεταγμένη συζήτηση για τα αίτια της εκλογικής ήττας και σαφή προσδιορισμό των επιλογών που πρέπει να γίνουν.

Η πλειοψηφία του κόμματος οφείλει να αναλάβει την πρωτοβουλία ώστε μια τέτοια συζήτηση να γίνει ουσιαστική και με άνεση, γιατί το ζητούμενο δεν είναι να τελειώσει γρήγορα με μια απόφαση της ΚΠΕ. Η μειοψηφία με την σειρά της οφείλει να συμβάλλει στον διάλογο με τις απόψεις της, την κριτική και τις προτάσεις της, χωρίς το άγχος της τασικής δικαίωσης.

Ήταν απόλυτα αναμενόμενο τις ημέρες αυτές χιλιάδες μέλη και φίλοι, χιλιάδες δικοί μας άνθρωποι που ίδρυσαν, στήριξαν και μεγάλωσαν τον ΣΥΝ, άνθρωποι της ανανεωτικής αριστεράς να ανησυχούν…

Ρωτούν πού πάμε, τι επιδιώκουμε, τι θα γίνει με το κόμμα;

Προσπαθούν να κατανοήσουν πως από το πρωτοφανές ανοδικό ρεύμα του περασμένου χρόνου οδηγηθήκαμε στο πενιχρό 4,7 %.

Σε τι οφείλεται η ήττα; Η απάντηση στο κρίσιμο αυτό ερώτημα δεν είναι εύκολη και «γρήγορη» και η προσέγγιση δεν πρέπει να είναι επιφανειακή.

Τι διακυβεύτηκε σ’ αυτές τις ευρωεκλογές; Ούτε η ευρωπαϊκή προοπτική ήταν στην ατζέντα των εκλογών, ούτε και τα ζητήματα της κρίσης. Κυριάρχησε μια ιδιότυπη πίεση στο εκλογικό σώμα, διαφορετική από την παραδοσιακή του δικομματισμού: μια ώθηση σε συμπεριφορές όπως η αποχή, το λευκό - άκυρο, οι επιλογές των πολύ μικρών ή και γραφικών ψηφοδελτίων. Η απέχθεια και η δυσαρέσκεια των πολιτών -ιδιαίτερα των νέων- απέναντι στο σύστημα της διαπλοκής και της διαφθοράς, της αδιαφάνειας και της ρεμούλας, η προφανής κρίση εκπροσώπησης της κοινωνίας, επιδιώχθηκε να μεταφραστεί σε στάση αντιπολιτικής.

Το δεύτερο στοιχείο αφορά στην ανασφάλεια. Διάχυτη πλέον λόγω της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, η ανασφάλεια τροφοδοτεί την ξενοφοβία και τον κατακερματισμό της κοινωνίας. Το πολιτικό σύστημα αδυνατεί να απαντήσει και αυτή η αδυναμία προσφέρει ακροατήρια στις ακροδεξιές κραυγές και δυνάμεις.

Η τεράστια αποχή και η άνοδος του κόμματος του κ. Καρατζαφέρη είναι επομένως δυο όψεις αντιπολιτικής στάσης, με διαφορετικές αφετηρίες.

Η ανανεωτική, ριζοσπαστική Αριστερά πλήρωσε την ανετοιμότητά της να αντιμετωπίσει αυτή την διπλή κρίση. Δεν ανέδειξε την ειδοποιό διαφορά της από το υπόλοιπο πολιτικό φάσμα, το στοιχείο δηλαδή που θα την καθιστούσε χώρο υποδοχής της δυσαρέσκειας και της ανασφάλειας. Φάνηκε να την υπερβαίνουν οι εξελίξεις. Τους λόγους πρέπει να τους αναζητήσουμε λαμβάνοντας υπ’ όψιν και το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ανέβασε τα ποσοστά του στις περισσότερες περιφέρειες και σημείωσε σημαντική μείωση στα αστικά κέντρα.

Βεβαίως διαπράχτηκαν και σοβαρά λάθη. Δυο φορές π.χ. ακυρώσαμε τα ατού μας σε επίπεδο προσώπων. Με την εκτόπιση του κατά γενική ομολογία καταξιωμένου ευρωβουλευτή μας Δ. Παπαδημούλη, ουσιαστικά σε μη εκλόγιμη θέση στο ψηφοδέλτιο την ίδια στιγμή που επαινούσαμε δημοσίως το έργο του. Και στη συνέχεια με την αιφνίδια αντικατάσταση του προέδρου του ΣΥΝ Αλ. Τσίπρα στο ντιμπέιτ των αρχηγών, όπου θα ήταν το νέο πρόσωπο που θα συγκέντρωνε εκ των πραγμάτων το ενδιαφέρον.

Δεν μπορούμε να μην εξηγήσουμε τέτοια ανεπίτρεπτα λάθη.

Ο ΣΥΡΙΖΑ έρχεται από μακριά. Το γεγονός ότι είναι το πέμπτο κόμμα στην κατάταξη των ευρωεκλογών δεν είναι από μόνο του το πρόβλημα. Το 1994 ο ΣΥΝ ήταν πέμπτος πίσω από την ΠΟΛ.ΑΝ. του Α. Σαμαρά που ξεπέρασε το 8% για να εξαφανιστεί στις επόμενες εθνικές εκλογές. Το 1999 ήταν πάλι πέμπτος πίσω από το ΔΗΚΚΙ που πλησίασε το 7% για να τεθεί και αυτό εκτός Βουλής στις εθνικές εκλογές. Ο ΣΥΝ όμως υπάρχει και συνεχίζει σαν υπολογίσιμη πλέον δύναμη στο πολιτικό σκηνικό.

Τώρα μας χρειάζεται ψυχραιμία και περισυλλογή. Όχι εύκολη συνθηματολογία και κυνήγι μαγισσών. Ο κόσμος που έχει κάνει την επιλογή του Συνασπισμού, αγωνιά ... Δεν έχουμε το δικαίωμα να τον απογοητεύσουμε.

* Ο Άγγελος Μανταδάκης είναι μέλος της ΚΠΕ του ΣΥΝ.