Η κρίση του κορωνοϊού

Οι συνέπειες της κρίσης του κορωνοϊού στην ελληνική οικονομία εξαρτώνται από την έκταση/διάρκεια της επιδημίας. Ετσι, η αναστολή λειτουργίας πολλών υπηρεσιών πλην φαρμακείων και σούπερ μάρκετ, θα ήταν μια πολύ θετική απόφαση. Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, οι αρνητικές συνέπειες θα είναι σημαντικές. Οι πρώτες εκτιμήσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας, για αρνητική επίπτωση 0,3-0,9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, θεωρώ ότι είναι ακραία αισιόδοξες. Σύμφωνα με εγκυρότερες, στο ιδανικό σενάριο που τα κρούσματα αρχίζουν να περιορίζονται στις αρχές Απριλίου, τα δύο πρώτα τρίμηνα θα υπάρξει ύφεση και η ετήσια αύξηση ΑΕΠ θα φτάσει στη 1 ποσοστιαία μονάδα. Στο κακό σενάριο, αν τα κρούσματα αρχίζουν να περιορίζονται το 3ο τρίμηνο, η ετήσια μεταβολή του ΑΕΠ θα είναι αρνητική.

Ενα θέμα είναι μια στασιμότητα ή μικρή μείωση του ΑΕΠ φέτος. Συναφές αλλά σοβαρότερο είναι οι μονιμότερες αρνητικές συνέπειες που μπορεί να υπάρξουν – και πρέπει να αποφευχθούν. Η οικονομία μας στηρίζεται κυρίως στις υπηρεσίες, π.χ. τον τουρισμό. Υπηρεσίες που δεν καταναλώνονται σήμερα, χάνονται διά παντός – οι τουρίστες που δεν έρχονται φέτος, δεν θα έρθουν δύο φορές το επόμενο έτος. Επίσης, συμπαρασύρουν πολλούς άλλους κλάδους και επιδρούν καθοριστικά στην απασχόληση. Αν η κρίση του κορωνοϊού διαλύσει τον τουρισμό, θα επέλθουν μόνιμες καταστροφές στον παραγωγικό ιστό της χώρας.

Αυτές, οι μόνιμες καταστροφές πρέπει να αποσοβηθούν. Δεν είναι εύκολο. Ούτε εξαρτάται μόνο από εμάς αλλά και από Ευρωπαίους που δειλιάζουν (το μπαζούκας του Ντράγκι αντικαταστάθηκε από το πιστολάκι της Λαγκάρντ...) είτε δυσκολεύονται, μέχρι την τελευταία στιγμή, να απαγκιστρωθούν από τη λιτότητα. Παράδειγμα: Η χώρα διαθέτει ένα απόθεμα της τάξης των 24 δισ. ευρώ (όσα αντλήσαμε από τις αγορές συν όσα μας έδωσε ο ESM έναντι πιστοληπτικής γραμμής), μέρος του οποίου προσφέρεται να αξιοποιηθεί για αντικυκλική δημοσιονομική πολιτική. Αλλά, δεν μπορούμε να το κάνουμε χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του Eurogroup.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει με τις ελληνικές τράπεζες. Ετσι ή αλλιώς, οι ελληνικές τράπεζες δεν είναι σε καλή κατάσταση. Οχι μόνον αυτές. Και ήταν θετικό, ότι η ευρωπαϊκή αρχή τραπεζών ανέστειλε τα stress test και δεν δημιούργησε έναν πρόσθετο παράγοντα ανασφάλειας στο ευρωπαϊκό σύστημα. Ο κίνδυνος που διατρέχουν ειδικά οι ελληνικές τράπεζες είναι να φορτωθούν είτε με νέα κόκκινα (NPLs) είτε με μη εξυπηρετούμενα (NPEs) δάνεια, είτε να μη χορηγήσουν δάνεια-γέφυρα σε υγιείς επιχειρήσεις, και όλα αυτά αν ECB/SSM δεν κάνουν πιο ελαστικά τα κριτήρια.

Η Ελλάδα δεν έχει πολλά πολεμοφόδια, και αυτά που έχει εξαρτώνται από ευρωπαϊκά κέντρα – που δεν φημίζονται για την τόλμη, τον ριζοσπαστισμό και την αποφασιστικότητά τους. Για να πείσουμε και να πετύχουμε θετικά αποτελέσματα, χρειαζόμαστε εθνική συνεννόηση (τη χρειαζόμαστε και επειδή έχουμε έναν επιθετικό γείτονα). Η σύγκληση του συμβουλίου των πολιτικών αρχηγών υπό την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, θα ήταν ουσιαστική αλλά και έντονα συμβολική κίνηση σε αυτήν την κατεύθυνση.