Yποχρεωτικός εμβολιασμός: μεταξύ πρόβλεψης και επιβολής

Αντώνης Ρουπακιώτης, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2021-07-24

roupako

Με την αιφνιδιαστική θεσμοθέτηση του υποχρεωτικού, αλλά στοχευμένου εμβολιασμού, η κυβέρνηση δεν άσκησε «παιδαγωγική πολιτική» και δεν διευκόλυνε τους πολίτες να κατανοήσουν τον εμβολιασμό ως στοιχείο ανάπτυξης της αλληλεγγύης μεταξύ των πολιτών και της προστασίας του κοινού συμφέροντος, αλλά επέλεξε την προβολή ακόμη μιας εξουσιαστικής επιλογής, που εντάσσεται στον ιδεολογικό πυρήνα της.

Ι. Στην Ελλάδα όπως σε άλλες χώρες, σε διαφορετική βέβαια αναλογία, υπάρχει μεγάλος αριθμός αρνητών στον εμβολιασμό, ο οποίος όμως δεν ταυτίζεται με τον πολύ μεγαλύτερο αριθμό των ανεμβολίαστων, που οφείλεται στην αποτυχία ή αδυναμία της Κυβέρνησης να πείσει τους πολίτες, αλλά και στην εφησύχασή τους ίσως από την επιτηδευμένη ανεμελιά του Πρωθυπουργού, όσο και από δηλώσεις του, όπως ότι το 70% θα έχει εμβολιαστεί έως τον Ιούνιο - Ιούλιο, το φετινό καλοκαίρι θα είναι κανονικό, ή άλλων υπουργών της («τώρα που βγαίνουμε από την πανδημία»! κ.ά.).

Ετσι η κυβέρνηση, με την αμφίσημη πολιτική της, ανοίγω-κλείνω, επιτρέπω-απαγορεύω, για την ενίσχυση της οικονομικής ζωής και ειδικότερα του τουρισμού, έδωσε ισχυρή ώθηση σε πολλούς να μην προσέλθουν στα εμβολιαστικά κέντρα, ενώ όφειλε, αντί να αντιμετωπίζει τους πολίτες ως «παθητικούς δέκτες», να βρίσκεται σε συνεχή αναζήτηση συναίνεσης με διάλογο και χωρίς απειλές και διαχωρισμούς με αυτούς, για να πειστεί το μέγιστο έστω μέρος των ανεμβολίαστων.

ΙΙ. Ως προς την άσκηση του δικαιώματος άρνησης-αντίδρασης των πολιτών στα μέτρα κατά του Covid-19, αυτό εντάσσεται θεσμικά και εξελίσσεται ιστορικά μεταξύ δύο πυλώνων, αυτόν του αυτοκαθορισμού του ανθρώπου και, από την άλλη πλευρά, του πυλώνα υπεράσπισης του δημοσίου συμφέροντος, χάριν του οποίου κάμπτεται, σε μικρό ή μεγάλο βαθμό και σε αναλογία κάθε φορά με τον επιδιωκόμενο σκοπό, το δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό του.

Ωστόσο στη βίωση από τους πολίτες του δικαιώματος αυτού αναδεικνύονται αντιφατικές συμπεριφορές.

Ετσι, για παράδειγμα, δέχονται ή ανέχονται την υποχρέωση οι πολίτες να φορούν ζώνη ή κράνος κατά την οδήγηση αυτοκινήτου ή δίτροχου, ή να μην αναπτύσσουν υπερβολικές ταχύτητες για την υπεράσπιση, δηλαδή, των συνανθρώπων τους και της δημόσιας υγείας. Ακόμη στην περίοδο διασποράς του Covid-19, ενώ ανέχτηκαν αυτοί την μακρά καραντίνα που επιβλήθηκε χάριν της δημόσιας υγείας, δραματοποιείται από πολλούς η εμβολιαστική επέμβαση στο σώμα τους.

Το φαινόμενο συνδέεται με πολλές και από παλιά αιτίες.

Ωστόσο, με το αυτονόητο, ότι ως υποχρεωτικός εμβολιασμός επ’ ουδενί νοείται ως προδήλως αντισυνταγματική η βίαιη προσαγωγή του ανθρώπου σε εμβολιαστικό κέντρο, εκείνο που λησμονείται είναι ότι και με παλαιότερες νομοθετικές ρυθμίσεις προβλεπόταν υποχρεωτικός εμβολιασμός, όπως: από το 1936 μέχρι το 1973 προβλεπόταν εμβολιασμός για τον δαμαλισμό, κατά της διφθερίτιδας, κατά της φυματίωσης και κατά της πολιομυελίτιδας, για δε την παιδική ηλικία εμβόλια για ιλαρά, ερυθρά, μηνιγγίτιδα κ.ά. αλλά και κατά του HPV για συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Πρόσφατα μάλιστα για τις εγγραφές σε νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία το άρθρο 6 περ. 4 Π.Δ. 79/2017 –παλαιότερα εφαρμοζόταν το Π.Δ. 201/1998– προέβλεπε την ανάγκη προσκόμισης ατομικού δελτίου υγείας και βιβλιαρίου, από το οποίο να αποδεικνύεται ότι έγιναν τα σχετικά εμβόλια.

Ειδικότερα ως προς τα ερείσματα των δύο όπως παραπάνω πυλώνων του αυτοκαθορισμού του ανθρώπου αλλά και της υπεράσπισης του δημοσίου συμφέροντος, αρκεί νομίζω η αναφορά, πέραν του άρθρου 8 παρ. 1 ΕΣΔΑ και των άρθρων 5, 18 παρ. 3 και 22 παρ. 4 Συντάγματος, από τα οποία με το πρώτο (άρθ. 5) ορίζεται ότι «καθένας έχει το δικαίωμα να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του και να συμμετέχει στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας», αλλά προστίθεται «...εφόσον δεν προσβάλλει τα δικαιώματα των άλλων και δεν παραβιάζει το Σύνταγμα και τα χρηστά ήθη».

Σχετικό και το άρθρο 21 παρ. 3 Συντ. που ορίζει ότι «Το Κράτος μεριμνά για την υγεία των πολιτών…» με ειδική αναφορά στην ανάγκη λήψης μέτρων για την προστασία της νεότητας, του γήρατος, των αναπήρων και των απόρων. Σχετικώς το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) με πρόσφατη απόφασή του στην υπόθεση Vanticka and Otners/2020 κατά της Τσέχικης Δημοκρατίας έκρινε ότι, χάριν της προστασίας της δημόσιας υγείας, ορθώς αποκλείστηκαν παιδιά από την εισαγωγή τους σε παιδικό σταθμό, επειδή οι γονείς τους αρνούνταν να τα εμβολιάσουν.

Στην Ελλάδα το ΣτΕ με την 2387/2020 απόφασή του απέρριψε προσφυγή γονέων κατά της απόφασης του δημοτικού συμβουλίου Δράμας, με την οποία απομακρύνθηκαν ανεμβολίαστα νήπια, βρέφη και παιδιά από δομές του δήμου.

Συναφής και η όλως πρόσφατη απόφαση 133/2021 του ΣτΕ (σε Συμβούλιο), με την οποία απορρίφθηκε αίτηση αναστολής μελών της ΕΜΑΚ, κατά της απόφασης του Αρχηγού της Πυροσβεστικής να μετακινήσει σε άλλες θέσεις όσους αρνούνταν να εμβολιαστούν.

ΙΙΙ. Ωστόσο ως προς τον ιδιωτικό τομέα –άλλες ρυθμίσεις ισχύουν στον δημόσιο– συνιστά υποχρέωση του εργοδότη, με βάση κυρίως το άρθρο 662 Α.Κ. και τον Ν. 3850/2010, να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, ειδικότερα δε προβλέπεται, ότι σε επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος απαιτείται να εφοδιάζεται ο εργαζόμενος με πιστοποιητικό υγείας.

Επιπλέον δεν πρέπει να λησμονείται ότι, αφού με βιασύνη ο Ν. 4623/2019 της κυβέρνησης κατάργησε τον Ν. 4611/2019 της προηγούμενης, που καθιέρωσε την ανάγκη ύπαρξης σπουδαίου λόγου για τη νομιμότητα απόλυσης εργαζομένων, δρα πλέον καταλυτικά σε βάρος τους ο πρόσφατος περί την εργασία νόμος του Κυρ. Μητσοτάκη, που ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι, αν απολυθεί ο εργαζόμενος και υποτεθεί ότι κριθεί άκυρη η απόλυσή του (όσοι νομικοί ασχολούνται με το αντικείμενο γνωρίζουν αν και πόσες πιθανότητες υπάρχουν), αυτός δεν δικαιούται να επαναπροσληφθεί στην εργασία του.

IV. Αρχικά με τον Ν. 4675/2020 δόθηκε εξουσιοδότηση στον υπουργό Υγείας για έκδοση απόφασης για υποχρεωτικό αλλά στοχευμένο εμβολιασμό ομάδων πολιτών, επιπλέον, όμως, με τις προ ημερών εξαγγελίες της κυβέρνησης, εξειδικεύτηκε η νομοθετική πρόβλεψη για εμβολιασμό του προσωπικού των τομέων υγείας, προσφοράς υπηρεσιών σε οίκους ευγηρίας, σε ανάπηρα άτομα ή βρεφονηπιακούς σταθμούς.

Με την αιφνιδιαστική αυτή θεσμοθέτηση και παρά την αναγνωρισμένη από την επιστημονική κοινότητα αναγκαιότητα του εμβολιασμού, η κυβέρνηση αγνόησε ότι πρόκειται για μεγάλα κοινωνικά υποσύνολα, δεν άσκησε «παιδαγωγική πολιτική» και δεν διευκόλυνε τους πολίτες να κατανοήσουν τον εμβολιασμό ως στοιχείο ανάπτυξης της αλληλεγγύης μεταξύ των πολιτών και της προστασίας του κοινού συμφέροντος, αλλά επέλεξε την προβολή ακόμη μιας εξουσιαστικής επιλογής, που εντάσσεται στον ιδεολογικό πυρήνα της.

Θέματα επικαιρότητας: Εμβολιασμός

Σπύρος Δανέλλης

Ορθός λόγος, ο μόνος δρόμος ευθύνης

Σπύρος Δανέλλης, 2021-12-10

Σήμερα, δύο και χρόνια μετά την εμφάνιση του εφιάλτη, όταν...

Περισσότερα
Ηλίας Μόσιαλος

Ελπίζω να αποδώσει η πίεση στους 60+ για το εμβόλιο

Ηλίας Μόσιαλος, 2021-12-04

Καθώς η παγκόσμια κοινότητα παρακολουθεί με αγωνία τις...

Περισσότερα
Δημήτρης Ψαρράς

Το πολιτικό πρόσημο του εμβολίου

Δημήτρης Ψαρράς, 2021-11-29

Η υποχρεωτικότητα, η ελευθερία, τα δικαιώματα, η αλληλεγγύη,...

Περισσότερα
Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Οι αρνητές μάς αναγκάζουν να ξανασκεφτούμε

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2021-11-27

Υπάρχουν κάποιες λέξεις/έννοιες, τις οποίες έχουμε ακούσει...

Περισσότερα

Μοντέλα

Μιχάλης Μητσός, 2021-11-27

Όταν ο αυστριακός καγκελάριος Αλεξάντερ Σάλενμπεργκ ανακοίνωσε...

Περισσότερα

Στην Ελλάδα η κυβέρνηση πολιτικοποίησε το εμβολιαστικό πρόγραμμα

Γρηγόρης Γεροτζιάφας, 2021-11-27

Κενά στην παρακολούθηση των ασθενών στην κοινότητα αλλά...

Περισσότερα

Το ρήγμα και το εμβόλιο

Παύλος Τσίμας, 2021-11-20

Οι NYTimes δημοσίευσαν πρόσφατα μια μελέτη σύμφωνα με την οποία...

Περισσότερα
Γιώργος Σιακαντάρης

Γιατί έχουμε τόσο πολλούς ανεμβολίαστους;

Γιώργος Σιακαντάρης, 2021-11-16

Το ερώτημα αυτό είναι παράλληλο με το ερώτημα γιατί είχαμε...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Θόδωρος Τσίκας

Ιράν-Ισραήλ: Γόητρο, προσχήματα και ισορροπίες

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-14

Είναι γνωστό ότι το καθεστώς των φανατικών μουλάδων του...

Το δίλημμα της Τεχεράνης

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-08

H ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρίσκεται σε ένα άβολο...

Πώς απαντούν στην Ακροδεξιά τα άλλα κόμματα

Ξένια Κουναλάκη, 2024-04-04

Aπό την εποχή της ανόδου της Χρυσής Αυγής τα συστημικά κόμματα...

Η ατιμωρησία των ελίτ

Τάσος Παππάς, 2024-04-01

Αντιγράφω από τη στήλη «ΕΝΑ ΒΛΕΜΜΑ» στις Νησίδες της «Εφημερίδας...

Το νέο τουρκικό παζλ

Βαγγέλης Αρεταίος, 2024-04-01

Η «έκπληξη του CHP», όπως λένε από χθες το βράδυ Τούρκοι αναλυτές,...

Θόδωρος Τσίκας

Τουρκία: διαμαρτυρία για οικονομία και φθορά εξουσίας

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-01

Ακόμα μια φορά, η οικονομία έπαιξε ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις....

Διονύσης Τεμπονέρας

Άνθρακες ο θησαυρός της αύξησης του κατώτατου μισθού

Διονύσης Τεμπονέρας, 2024-03-28

Ανακοινώνεται στο υπουργικό συμβούλιο η αύξηση του κατώτατου...

Κουράστηκαν να λιβανίζουν

Τάσος Παππάς, 2024-03-26

Οταν τα μέσα ενημέρωσης όλων των κατηγοριών είναι ιμάντες...

Κώστας Καλλίτσης

Η κυριαρχία της Ν.Δ

Κώστας Καλλίτσης, 2024-03-23

Κάτι, αλήθεια, συμβαίνει εδώ; Μια πρόχειρη απάντηση θα ήταν...

Μερικές σκέψεις για τον «νέο κύκλο» του ΣΥΡΙΖΑ

Θανάσης Καρτερός, 2024-03-17

Για να πούμε την αλήθεια, δεν είναι εύκολο να συνηθίσει...

Πανηγυρίζοντας επί των ερειπίων του ΕΣΥ

Παντελής Μπουκάλας, 2024-03-17

Σημείο πρώτο: Με τις λέξεις μπορούμε να κάνουμε οτιδήποτε:...

Αναπάντητα ερωτήματα για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια

Γιώργος Σωτηρέλης, 2024-03-06

Α. Από την αρχή της συζήτησης για την νομοθετική αναγνώριση...

×
×